Bất ngờ về “nền móng” của thủ phủ mai vàng nổi tiếng ở TPHCM
(NLĐO)- Từ vùng đất nhiễm phèn ở phía Tây TPHCM, người dân Bình Lợi đã gây dựng nên làng nghề mai vàng nổi tiếng, góp phần lưu giữ hồn xuân phương Nam.
Có những vùng đất chỉ cần một loài hoa cũng đủ làm nên thương hiệu, có những con người bằng đôi bàn tay cần mẫn và tình yêu nghề đã viết nên câu chuyện đẹp của cả một làng nghề. Ở xã Bình Lợi, TPHCM, giữa vùng đất từng được xem là nhiễm phèn, khắc nghiệt, nghề trồng mai vàng đã bén rễ, lớn lên và tỏa sắc rực rỡ như chính loài hoa mang biểu tượng của mùa xuân phương Nam.
Bén rễ trên vùng đất phèn
Nằm ở phía Tây TPHCM, xã Bình Lợi vốn là vùng ngoại thành có thổ nhưỡng nhiễm phèn nặng, trước đây chủ yếu trồng khóm, mía và một số loại cây có giá trị kinh tế không cao.
Từ cuối những năm 1990, đầu những năm 2000, một số hộ dân bắt đầu mang giống mai vàng về trồng thử nghiệm. Nhận thấy cây mai thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cho giá trị kinh tế cao và ổn định, ngày càng nhiều người mạnh dạn chuyển đổi sang nghề trồng mai.
Từ vùng đất nhiễm phèn khắc nghiệt, người dân Bình Lợi đã vun trồng nên những mùa xuân rực rỡ, tạo dựng thương hiệu mai vàng nổi tiếng cả nước.
Ban đầu chỉ vài gia đình trồng mai để tăng thêm thu nhập. Thế nhưng, khi hiệu quả kinh tế ngày càng rõ rệt, nghề trồng mai dần hình thành và phát triển mạnh mẽ.
Người dân không chỉ học cách nhân giống, chăm sóc mà còn nghiên cứu kỹ thuật uốn, tạo dáng để mỗi gốc mai trở thành một tác phẩm nghệ thuật thực thụ.
Từ những năm 2003 - 2004, nghề trồng mai ở Bình Lợi bước vào giai đoạn phát triển mạnh. Đến cuối năm 2025, địa phương có khoảng 665 ha mai vàng với 658 hộ dân tham gia sản xuất, tạo việc làm cho khoảng 3.000 lao động.
Mỗi gốc mai ở Bình Lợi là kết tinh của nhiều năm chăm sóc, của sự kiên nhẫn và tình yêu nghề được truyền qua nhiều thế hệ.
Mai vàng Bình Lợi được mua bán quanh năm. Hàng chục triệu cây mai nguyên liệu được cung cấp cho thị trường từ Nam ra Bắc, cùng hàng ngàn chậu mai thành phẩm phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn của người dân mỗi dịp Tết đến, xuân về.
Những ngày giáp Tết, các tuyến đường trong xã nhộn nhịp xe cộ, thương lái từ nhiều tỉnh, thành đến tận vườn đặt hàng từ sớm. Từ đó, cái tên "Mai vàng Bình Lợi" dần trở thành một thương hiệu riêng, mang đậm hồn xuân phương Nam.
Trải qua bao biến động của thời gian, nghề trồng mai nơi đây không những trụ vững mà còn vươn lên mạnh mẽ, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân thành phố.
Ngày 14-10-2024, UBND TPHCM ban hành Quyết định 4567/QĐ-UBND, chính thức công nhận làng nghề trồng mai vàng xã Bình Lợi. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là dấu mốc quan trọng khẳng định giá trị truyền thống, chất lượng và thương hiệu mai vàng Bình Lợi trên bản đồ làng nghề Việt Nam.
Hơn hai thập niên bền bỉ với nghề, người dân Bình Lợi đã biến cây mai vàng thành biểu tượng văn hóa và niềm tự hào của vùng đất phía Tây TPHCM.
Với những người gắn bó với nghề, trồng mai không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm đam mê và sự kiên nhẫn. Mỗi cây mai phải mất từ 3 đến 8 năm chăm sóc mới đủ điều kiện xuất bán.
Người trồng mai nâng niu từng nhánh cây như chăm sóc chính những đứa con của mình. Nghệ nhân Sáu Định, người có hơn 30 năm gắn bó với nghề, chia sẻ: "Trồng mai không chỉ là nghề mà còn là cái nghiệp. Mỗi gốc mai là một phần đời của mình. Nhìn mai nở rực rỡ đúng dịp Tết, niềm vui ấy khó diễn tả thành lời".
Nâng vị thế của làng nghề trên thị trường
Không chỉ nổi tiếng với mai Tết truyền thống, người dân Bình Lợi còn không ngừng nghiên cứu, lai tạo nhiều giống mai độc đáo như mai siêu bông Bình Lợi, mai giảo lá gai, mai giảo chùm…
Những vườn mai vàng trải dài ở Bình Lợi không chỉ mang lại sinh kế cho người dân mà còn lưu giữ hồn xuân phương Nam qua từng mùa Tết.
Bên cạnh đó là các dòng mai đột biến, mai bonsai, tạo nên nét đặc trưng riêng, góp phần nâng cao giá trị và vị thế của làng nghề trên thị trường. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế bền vững, làng nghề trồng mai vàng Bình Lợi còn góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng đất này.
Mỗi gốc mai không đơn thuần là một sản phẩm thương mại mà còn là kết tinh của tình yêu quê hương, tình yêu nghề và tinh thần sáng tạo của người dân.
Đường hoa mai vàng Bình Lợi được tổ chức hằng năm vào dịp Tết đã trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch của địa phương, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, thưởng lãm.
Đặc biệt, hoa mai Bình Lợi nhiều lần được chọn trang trí tại Đường hoa Nguyễn Huệ, góp phần đưa hình ảnh làng nghề đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.
Rực rỡ sắc vàng mỗi độ xuân về, làng nghề mai Bình Lợi là minh chứng cho sức sống bền bỉ của nghề truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.
Câu chuyện về làng nghề trồng mai vàng Bình Lợi không chỉ là câu chuyện của một nghề trồng cây cảnh, mà còn là câu chuyện về tình yêu, sự kiên trì và niềm tự hào của những con người đã dành cả cuộc đời để giữ gìn và vun đắp các giá trị truyền thống.
Từ những gốc mai dân dã trồng quanh sân nhà, người dân Bình Lợi đã tạo dựng nên một vùng chuyên canh mai vàng nổi tiếng, góp phần tô điểm sắc xuân cho TPHCM mỗi độ Tết đến.
Dẫu phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng với sự sáng tạo, bền bỉ và tình yêu nghề sâu sắc, làng mai Bình Lợi chắc chắn sẽ tiếp tục nở hoa, không chỉ trong lòng người dân phương Nam mà còn trên hành trình gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.
