Cán bộ, đảng viên được kêu gọi nêu gương sinh con

(NLĐO) - Cán bộ, đảng viên được kêu gọi đề cao tính tiên phong, gương mẫu trong việc sinh con. Đồng thời sửa đổi các quy định để duy trì mức sinh thay thế.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 291/QĐ-TTg phê duyệt "Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030", đặt mục tiêu tăng bình quân 2% tổng tỉ suất sinh mỗi năm đến năm 2030.

Khuyến khích sinh đủ hai con

Chương trình hướng tới nâng tỉ lệ sinh nhằm đạt và duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi cả nước, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, tổng tỉ suất sinh toàn quốc tăng trung bình 2% mỗi năm; trên 95% cặp vợ chồng, nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp thông tin về kết hôn, sinh con để duy trì mức sinh thay thế; 100% tỉnh, thành phố triển khai chính sách hỗ trợ các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con và nuôi dạy con.

Để đạt mục tiêu, chương trình đề ra các nhóm giải pháp như tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thay đổi hành vi; hoàn thiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh con; mở rộng tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và các dịch vụ liên quan.

Chương trình nhấn mạnh chuyển trọng tâm chính sách dân số sang dân số và phát triển, điều chỉnh mức sinh theo hướng đạt và duy trì mức sinh thay thế.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo tập trung khuyến khích, hỗ trợ các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con và nuôi dạy con tốt; ưu tiên địa phương có mức sinh thấp hơn mức thay thế nhằm bảo đảm nguồn nhân lực và nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cùng với đó, hoạt động truyền thông được triển khai đa dạng, linh hoạt, tăng cường ứng dụng truyền thông đa phương tiện, Internet và mạng xã hội. Chương trình cũng đề cao vai trò của người có uy tín, người nổi tiếng, già làng, trưởng bản và đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên, nhân viên y tế thôn bản trong truyền thông trực tiếp tại gia đình và cộng đồng.

Rà soát chính sách dân số, mở rộng dịch vụ sinh sản

Chương trình cũng đặt trọng tâm hoàn thiện và bổ sung các chính sách hỗ trợ, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con.

Theo đó, các cơ quan chức năng sẽ rà soát, đề xuất sửa đổi những quy định không còn phù hợp với mục tiêu đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế, đặc biệt là các quy định liên quan xử lý vi phạm chính sách dân số. Đồng thời, đề xuất ban hành quy định đề cao tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong việc sinh con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.

Căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, các tỉnh, thành phố chủ động ban hành chính sách hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con, ưu tiên địa phương có mức sinh dưới mức thay thế và các dân tộc thiểu số rất ít người.

Các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ được xây dựng trên cơ sở đánh giá tác động của các chính sách về lao động, việc làm, nhà ở, phúc lợi xã hội, giáo dục, y tế… đến xu hướng sinh ít con, đồng thời triển khai các mô hình can thiệp phù hợp.

Song song đó, chương trình mở rộng tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và các dịch vụ liên quan theo hướng phổ cập, bảo đảm công bằng, bình đẳng, không phân biệt giới tính hay tình trạng hôn nhân. Mục tiêu là giúp mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động, tự nguyện quyết định số con, thời điểm và khoảng cách sinh con, góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, chương trình tổ chức các hình thức cung cấp dịch vụ phù hợp; tăng cường tư vấn, kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm và phòng tránh các yếu tố nguy cơ dẫn đến dị tật, bệnh, tật, góp phần nâng cao chất lượng dân số bền vững.

Những giải pháp trên được đưa ra trong bối cảnh mức sinh của Việt Nam liên tục giảm những năm gần đây. Năm 2024, tổng tỉ suất sinh đạt 1,91 con/phụ nữ; năm 2025 ước khoảng 1,93 con, đều thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con.

Để thúc đẩy tăng mức sinh, thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, từ tháng 3-2025, đảng viên sinh con thứ ba không còn bị xử lý kỷ luật.

Từ tháng 10-2025, Chính phủ cũng quy định phụ nữ độc thân có nhu cầu được tiếp cận kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IVF mà không bắt buộc phải thuộc trường hợp vô sinh hoặc có chỉ định y tế như trước đây.