Điểm nóng xung đột ngày 5-5: "Nạn nhân" tiềm tàng dưới đáy biển ở Hormuz

(NLĐO) - Iran tuần trước cảnh báo các tuyến cáp ngầm dưới biển tại eo biển Hormuz là điểm dễ tổn thương đối với nền kinh tế số của khu vực.

Hormuz là "nút thắt cổ chai" của dòng chảy dầu mỏ toàn cầu nhưng cũng đóng vai trò quan trọng không kém đối với thế giới số. Các tuyến cáp quang đi qua đây, kết nối Ấn Độ và Đông Nam Á với châu Âu thông qua các quốc gia vùng Vịnh và Ai Cập.

Theo Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), các tuyến cáp này tải khoảng 99% lưu lượng internet toàn cầu. Chúng cũng đóng vai trò then chốt đối với viễn thông quốc tế, truyền tải điện, dịch vụ đám mây và liên lạc trực tuyến.

"Khi cáp bị hư hại, internet sẽ chậm lại hoặc bị gián đoạn, thương mại điện tử bị ảnh hưởng, các giao dịch tài chính bị trì hoãn và kéo theo những hệ lụy kinh tế" - Chuyên gia phân tích địa chính trị Masha Kotkin nói vói báo The Independent.

Dù tổng chiều dài cáp ngầm đã tăng đáng kể từ 2014-2025, số sự cố vẫn duy trì ở mức khoảng 150-200 vụ/ năm, theo Ủy ban Bảo vệ Cáp Quốc tế (ICPC).

70-80% sự cố xảy ra do hoạt động vô tình của con người, chủ yếu là đánh bắt cá và neo tàu, ICPC cho biết.

Những rủi ro khác bao gồm dòng chảy dưới biển, động đất, núi lửa ngầm và bão.

Xung đột giữa Iran và Mỹ-Israel đã gây ra những gián đoạn chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu và hạ tầng khu vực. Tuy nhiên, các tuyến cáp ngầm đến nay vẫn chưa bị ảnh hưởng trực tiếp.

Dù vậy, vẫn tồn tại rủi ro gián tiếp khi các tàu bị hư hại có thể vô tình kéo neo làm đứt cáp.

"Trong bối cảnh xung đột quân sự đang diễn ra, nguy cơ hư hại ngoài ý muốn tăng lên. Xung đột càng kéo dài thì khả năng xảy ra sự cố càng cao" - ông Kotkin lo ngại.

Việc sửa chữa cáp trong khu vực xung đột là một thách thức riêng biệt so với việc bảo vệ chúng.

"Thường thì một trong những vấn đề lớn nhất là phải xin được giấy phép vào vùng biển nơi cáp bị hư hại. Quá trình này đôi khi mất rất nhiều thời gian và có thể là trở ngại lớn nhất" – chuyên gia Alan Mauldin của Công ty TeleGeography (Mỹ) nói.

Ngay cả khi cáp ngầm bị hư hại, kết nối internet sẽ không bị mất hoàn toàn nhờ các tuyến trên đất liền.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng hệ thống vệ tinh không phải là giải pháp thay thế khả thi, do chúng không thể xử lý cùng khối lượng dữ liệu và có chi phí cao hơn.