Điểm sáng nhân văn
Công tác chăm lo an sinh xã hội tại TP HCM thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP HCM không chỉ nổi bật ở tốc độ tăng trưởng mà còn được ghi nhận bởi những nỗ lực bền bỉ trong công tác chăm lo cho các đối tượng yếu thế. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, khoảng cách giàu - nghèo và những biến động kinh tế - xã hội ngày càng phức tạp, việc bảo đảm an sinh - phúc lợi, tạo việc làm và nâng cao chất lượng sống cho nhóm dễ bị tổn thương trở thành nhiệm vụ vừa cấp bách vừa lâu dài.
Công tác chăm lo an sinh xã hội tại TP HCM thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ người nghèo, cận nghèo, người lao động mất việc, người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Các chương trình như trợ cấp xã hội hằng tháng, hỗ trợ BHYT, miễn giảm học phí, xây dựng nhà tình thương… được duy trì thường xuyên và mở rộng đối tượng thụ hưởng.
TP HCM cũng chú trọng việc tạo sinh kế bền vững cho người yếu thế thông qua các chính sách việc làm. Các chương trình đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, hỗ trợ vay vốn ưu đãi để khởi nghiệp nhỏ lẻ đã góp phần giúp nhiều người thoát nghèo, tái hòa nhập thị trường lao động. Mô hình liên kết giữa chính quyền - doanh nghiệp - cơ sở đào tạo ngày càng được đẩy mạnh, qua đó nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động.
Vào dịp lễ, Tết, TP HCM có nhiều hình thức chăm lo cho các gia đình chính sách, hộ nghèo, công nhân, sinh viên... Trong đó, "Tấm vé nghĩa tình" hay các chương trình chăm lo cho sinh viên không có điều kiện về quê đón Tết thực sự giàu tính nhân văn, khẳng định tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau". Điều đáng trân trọng là lãnh đạo TP HCM luôn thể hiện thái độ tri ân, nhất là với công nhân - lao động, những người đã đóng góp tích cực cho sự phát triển của thành phố.
Dù vậy, công tác chăm lo cho các đối tượng yếu thế vẫn còn một số hạn chế. Trước hết là tình trạng "bao phủ chưa đều", khi một bộ phận người lao động tự do, người nhập cư chưa tiếp cận đầy đủ các chính sách an sinh. Sự chênh lệch giữa các khu vực, nhất là ở địa phương vùng sâu, vùng xa; giữa người thường trú và tạm trú, vẫn tồn tại. Một số chính sách hỗ trợ còn mang tính ngắn hạn, chưa tạo được nền tảng bền vững để người yếu thế tự vươn lên. Việc đào tạo nghề đôi khi chưa gắn sát với nhu cầu thực tế của thị trường lao động...
Để nâng cao hiệu quả chăm lo cho các đối tượng yếu thế, thời gian tới, thành phố cần có những bước đi mạnh mẽ, mang tính đột phá hơn. Thành phố cần hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh theo hướng bao trùm. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu dân cư, xác định đối tượng thụ hưởng sẽ giúp chính sách đến đúng người, đúng lúc, hạn chế trùng lặp hay thất thoát.
TP HCM cũng cần chuyển mạnh từ "hỗ trợ thụ động" sang "trao cơ hội chủ động", nghĩa là không chỉ dừng lại ở việc trợ cấp mà còn tạo điều kiện để người yếu thế có việc làm ổn định, thu nhập bền vững. Các chương trình đào tạo nghề cần gắn chặt hơn với nhu cầu doanh nghiệp, chú trọng kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng.
Bên cạnh đó, cần khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn các hoạt động an sinh xã hội, đồng thời phát triển hệ sinh thái phúc lợi xã hội toàn diện. Ngoài những chính sách của nhà nước, cần phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, tổ chức phi lợi nhuận, cộng đồng dân cư trong việc hỗ trợ người yếu thế. Các mô hình như "ngân hàng thực phẩm", "siêu thị 0 đồng", "nhà trọ nghĩa tình"… cần được nhân rộng và vận hành chuyên nghiệp hơn.
Mặt khác, đội ngũ cán bộ làm công tác an sinh xã hội cũng cần được quan tâm. Sự tận tâm, trách nhiệm và năng lực của họ sẽ góp phần quyết định hiệu quả thực thi chính sách. Việc đào tạo, bồi dưỡng và tạo động lực cho đội ngũ này là điều không nên xem nhẹ.