Doanh nghiệp nào dễ lọt "tầm ngắm" kiểm tra về lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN?
(NLĐO)- Kiểm tra lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN chỉ thực hiện mỗi năm một lần trừ trường hợp có bằng chứng rõ ràng về việc vi phạm
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 126/2025/TT-BTС quy định về Quy trình kiểm tra lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.
Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan, đơn vị, cá nhân trong hệ thống BHXH Việt Nam khi thực hiện nhiệm vụ liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành việc thực hiện pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN, hợp đồng khám chữa bệnh (KCB) BHYT; Người sử dụng lao động (NSDLĐ) thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; Các cơ sở KCB có ký hợp đồng KCB BHYT với cơ quan BHXH; cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan…
Người lao động bị thiệt thòi quyền lợi khi doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN kéo dài
Việc lựa chọn, xác định đối tượng kiểm tra sẽ căn cứ theo kết quả rà soát dữ liệu và phân tích hồ sơ, tài liệu của cơ quan BHXH hoặc của các cơ quan, đơn vị khác chuyển đến; phân tích đánh giá việc tuân thủ pháp luật BHXH, BHYT, BHTN và phân loại mức độ rủi ro; theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố, Giám đốc BHXH Việt Nam hoặc theo yêu cầu, đề nghị của cơ quan có thẩm quyền khác; trường hợp cần thiết theo yêu cầu quản lý của BHXH Việt Nam hoặc đề xuất của BHXH tỉnh, Giám đốc BHXH Việt Nam có trách nhiệm tổng hợp, xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề trình Bộ Tài chính xem xét, phê duyệt.
Theo đó, từ kết quả phân tích dữ liệu, đánh giá việc tuân thủ pháp luật BHXH, BHYT, BHTN, phân loại mức độ rủi ro, đơn vị sử dụng lao động có một trong các dấu hiệu sau đây sẽ trở thành đối tượng kiểm tra về đăng ký tham gia, đóng BHXH, BHYT, BHTN và hồ sơ đề nghị cấp sổ BHXH, thẻ BHYT: chậm đóng, trốn đóng; có mức tiền lương bình quân làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN thấp hơn mức thu nhập bình quân kê khai và chịu thuế thu nhập cá nhân; đã kê khai và nộp thuế nhưng chưa lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT; có số lượng lao động đăng ký đóng BHXH, BHYT, BHTN chênh lệch so với số lao động kê khai thuế thu nhập cá nhân; có các dấu hiệu vi phạm khác liên quan đến việc kê khai, đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Đối tượng bị kiểm tra về hồ sơ đề nghị giải quyết hưởng, chỉ trả các chế độ BHXH là đơn vị có một trong các dấu hiệu: có nhiều lao động có tần suất hưởng chế độ BHXH cao; có tỉ lệ sử dụng quỹ BHXH thanh toán các chế độ BHXH cao; chiếm dụng tiền hưởng chế độ BHXH, BHTN; có các dấu hiệu vi phạm khác liên quan đến việc lập hồ sơ đề nghị giải quyết hướng, chỉ trả các chế độ BHXH.
Đối tượng bị kiểm tra việc sử dụng quỹ BHYT là đơn vị có một trong các dấu hiệu: vượt dự kiến chỉ KCB BHYT; có chi phí KCB BHYT tăng cao so với cùng kỳ năm trước; số chỉ bị từ chối thanh toán theo quy định của pháp luật cao so với bình quân chung của tỉnh hoặc toàn quốc; có các hành vi vi phạm hoặc dấu hiệu vi phạm khác liên quan đến việc sử dụng quỹ BHYT.
Ngoài các căn cứ xác định, việc lựa chọn đối tượng kiểm tra phải đảm bảo tuân thủ nguyên tắc chỉ thực hiện kiểm tra mỗi năm một lần đối với đơn vị sử dụng lao động, cơ sở KCB, trừ trường hợp có bằng chứng rõ ràng về việc vi phạm.