"Giỏ lễ xanh" tạo vòng tuần hoàn xanh ở Đặc khu Côn Đảo
(NLĐO)- Từ việc nói không với vàng mã, mô hình "Giỏ lễ xanh" đang tạo nên vòng tuần hoàn xanh, góp phần xây dựng Côn Đảo văn minh, thân thiện môi trường.
"Giỏ lễ xanh" gồm hoa tươi, trái cây và các vật phẩm thân thiện với môi trường được người dân, du khách thành kính dâng lên các Anh hùng liệt sĩ, từng bước thay đổi thói quen đốt vàng mã tại những di tích trên địa bàn Đặc khu Côn Đảo (TPHCM). Không chỉ vậy, các lễ vật sau khi dâng cúng còn được tái sử dụng hợp lý, tạo nên một "vòng tuần hoàn xanh", góp phần bảo vệ môi trường trên đảo.
Thay đổi thói quen, giảm đồ nhựa
Đến viếng Nghĩa trang Hàng Dương, Đặc khu Côn Đảo, anh Lê Anh Tuấn, du khách đến từ tỉnh Quảng Trị, đã lựa chọn "Giỏ lễ xanh" để dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.
Theo anh Tuấn, "Giỏ lễ xanh" không chứa hàng mã, mút xốp, túi ni-lông, chai nhựa hay khay nhựa dùng một lần. Kích thước giỏ lễ được quy định gọn gàng, trang trọng, với chiều cao, chiều dài và chiều rộng không vượt quá 50 cm. Du khách có thể dễ dàng mua các mẫu "Giỏ lễ xanh" tại những cơ sở kinh doanh giỏ lễ trên địa bàn Đặc khu Côn Đảo. "Chủ trương thực hiện Giỏ lễ xanh ở Đặc khu Côn Đảo rất văn minh nên du khách hoàn toàn ủng hộ" - anh Tuấn chia sẻ.
Du khách chuẩn bị “Giỏ lễ xanh” trước khi vào viếng Nghĩa trang Hàng Dương.
Nói về chương trình này, bà Phạm Thị Tám, Phó Giám đốc Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM), cho biết trước đây vàng mã, túi ni-lông và những sản phẩm nhựa dùng một lần xuất hiện phổ biến tại các khu di tích, tạo áp lực lớn đối với công tác thu gom, xử lý rác thải trên đảo.
Để thay đổi thực trạng đó, chương trình "Giỏ lễ xanh" được triển khai trong khuôn khổ chương trình "Nói không với hoạt động cúng đốt hàng mã tại các điểm, khu di tích trên địa bàn huyện Côn Đảo cũ". Mục tiêu là góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng địa phương ngày càng văn minh, xanh - sạch - đẹp.
Ban đầu, mô hình được thực hiện vào các ngày thứ bảy hằng tuần, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu của Đề án nghiên cứu và ứng dụng kinh tế tuần hoàn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Côn Đảo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030. Đến đầu năm 2025, bước sang giai đoạn 4, chương trình được triển khai trong tất cả các ngày trong năm và áp dụng đồng bộ tại toàn bộ những di tích trên địa bàn Đặc khu Côn Đảo.
Du khách dâng hương tại Nghĩa trang Hàng Dương bằng “Giỏ lễ xanh”, góp phần giảm rác thải và xây dựng nếp sống văn minh tại các di tích.
Theo bà Phạm Thị Tám, hành trình nói không với hàng mã và nhựa dùng một lần đã tạo ra những thay đổi rõ nét tại các điểm di tích. Không gian Nghĩa trang Hàng Dương hiện nay thông thoáng, sạch sẽ hơn, không còn tình trạng khói và tro giấy dày đặc như trước.
Đặc biệt, lượng rác thải nhựa phát sinh tại các điểm di tích đã giảm khoảng 98% sau khi mô hình được triển khai đồng bộ. Chỉ số chất lượng không khí tại các điểm di tích luôn duy trì ở mức rất tốt. Đồng thời, một nếp sống văn minh trong hoạt động tâm linh của người dân và du khách cũng dần được hình thành.
Hành trình tiếp nối của những lễ vật dâng cúng
Theo Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu, mỗi ngày có 3 ca trực phục vụ khách viếng. Lực lượng trực thực hiện nhiệm vụ đón tiếp, hướng dẫn, sắp xếp và thu gom, phân loại lễ vật sau khi cúng. Mỗi ca trực tiếp nhận trung bình hơn 400 kg trái cây, bánh kẹo và các lễ vật khác. Tất cả đều được phân loại kỹ lưỡng nhằm hạn chế tối đa tình trạng lãng phí.
Mẫu “Giỏ lễ xanh” sử dụng hoa tươi, trái cây và các vật phẩm thân thiện môi trường.
Những bộ quần áo mới, nón lá mới được xếp gọn, đóng gói và chuyển đến Hội Chữ thập đỏ cơ sở để hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn. Bánh kẹo, trái cây còn nguyên vẹn tiếp tục được sử dụng trong các hoạt động thiện nguyện trên đảo.
Đối với các loại trái cây bị dập hoặc không còn phù hợp để sử dụng, đơn vị sẽ chuyển cho các hộ chăn nuôi làm thức ăn cho vật nuôi hoặc xử lý theo hướng rác hữu cơ tại nguồn. Điểm đặc biệt của mô hình không chỉ nằm ở việc giảm thiểu rác thải mà còn ở cách tổ chức một vòng tuần hoàn khép kín, trong đó phần lớn lễ vật đều được tiếp tục sử dụng thay vì trở thành phế thải.
Chương trình “Giỏ lễ xanh” góp phần xây dựng hình ảnh Đặc khu Côn Đảo xanh, sạch, văn minh và thân thiện với môi trường.
Gia đình ông Nguyễn Văn Tuynh, tại Khu dân cư số 1, Đặc khu Côn Đảo, là một trong những hộ đang hưởng lợi từ mô hình này. Hiện gia đình ông tận dụng nguồn trái cây dập từ các khu di tích để phục vụ chăn nuôi hơn 1.000 con gà, 70 con vịt, hơn 70 con nhím cùng 5 con heo trên diện tích gần 5.000 m².
Theo ông Tuynh, trước đây lượng trái cây bỏ đi rất lớn và gây lãng phí. Nay nguồn trái cây này trở thành thức ăn tự nhiên cho vật nuôi, giúp người chăn nuôi giảm đáng kể chi phí đầu vào. "Việc tận dụng nguồn phụ phẩm hữu cơ này vừa giúp giảm chi phí chăn nuôi, vừa góp phần xử lý rác thải hiệu quả hơn, bảo vệ môi trường trên đảo" - ông Tuynh nói.
Gia đình ông Nguyễn Văn Tuynh tận dụng nguồn trái cây dập từ các điểm di tích làm thức ăn cho vật nuôi.
Theo bà Phạm Thị Tám, hiện tỉ lệ thực hiện "Giỏ lễ xanh" tại Nghĩa trang Hàng Dương và các điểm thờ tự trên địa bàn đạt trên 98%. "Điều quan trọng nhất là mô hình đã góp phần thay đổi nhận thức cộng đồng theo hướng văn minh, thân thiện với môi trường, đồng thời giảm lãng phí trong các hoạt động tâm linh. Qua đó, góp phần xây dựng hình ảnh Đặc khu Côn Đảo ngày càng xanh, sạch, văn minh và thân thiện hơn, mang lại môi trường trong lành cùng sự yên tâm cho du khách khi đến với đảo" - bà Tám nhấn mạnh.
