Giỏi thôi chưa đủ!

Không ít ứng viên bước vào vòng phỏng vấn cuối với hồ sơ đẹp, kỹ năng chuyên môn vững, kinh nghiệm dày dạn nhưng kết quả vẫn là… dừng cuộc chơi.

Thực trạng này ngày càng phổ biến trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh gay gắt, khi doanh nghiệp (DN) không còn chỉ "chấm điểm" qua bằng cấp hay số năm làm việc.

Thực tế tuyển dụng cho thấy nhiều DN hiện nay đặt câu hỏi: Ứng viên này có phù hợp và gắn bó hay không, hay giỏi đến mức nào? Khi nguồn cung lao động chất lượng cao dồi dào hơn thì tiêu chí tuyển dụng cũng được "nâng cấp".

Không ít ứng viên giỏi chuyên môn nhưng lại bộc lộ hạn chế về thái độ, kỹ năng mềm hoặc sự hòa hợp văn hóa. Có người quá tự tin, nói nhiều về thành tích cá nhân mà thiếu tinh thần chia sẻ; có người trả lời tốt câu hỏi kỹ thuật nhưng lúng túng khi được hỏi về mục tiêu nghề nghiệp hay cách xử lý xung đột.

Một nguyên nhân khác là thiếu cam kết dài hạn. CV (hồ sơ ứng tuyển) đẹp nhưng lịch sử nhảy việc liên tục khiến nhà tuyển dụng e ngại rủi ro đào tạo xong lại mất người. Do vậy, khi phải chọn giữa 2 ứng viên ngang sức, DN chắc chắn ưu tiên người cho thấy mong muốn gắn bó và hiểu rõ con đường phát triển cùng tổ chức.

Bên cạnh đó, không ít ứng viên vẫn tiếp cận phỏng vấn theo tư duy "thi tuyển": trả lời cho đúng, cho hay, mà chưa đặt mình vào bài toán thực tế của DN. Việc nói nhiều về bản thân nhưng ít đề cập giá trị có thể mang lại cũng là lý do khiến người giỏi bị loại vào phút chót.

Trước hết, ứng viên cần thay đổi tư duy: Phỏng vấn là cuộc đối thoại hai chiều, không phải buổi kiểm tra kiến thức. Ngoài năng lực, DN muốn nhìn thấy thái độ làm việc, khả năng học hỏi và mức độ phù hợp văn hóa.

Thứ hai, hãy đầu tư nghiêm túc cho kỹ năng mềm. Giao tiếp rõ ràng, biết lắng nghe, trả lời mạch lạc và có ví dụ thực tế sẽ giúp ứng viên tạo ấn tượng tích cực. Ở vòng cuối, những chi tiết nhỏ như tác phong, cách phản hồi câu hỏi khó hay thái độ khi nói về thất bại của cá nhân đều có thể trở thành yếu tố quyết định.

Thứ ba, ứng viên cần thể hiện cam kết và định hướng rõ ràng. Nhà tuyển dụng không đòi hỏi lời hứa suông, mà mong thấy kế hoạch cụ thể: mục tiêu 1 - 2 năm, cách bạn phát triển năng lực và đóng góp cho tổ chức. Sự rõ ràng này giúp giảm bớt lo ngại về việc "vào rồi lại đi".

Cuối cùng, hãy hiểu về DN trước khi mong DN hiểu mình. Tìm hiểu kỹ lĩnh vực hoạt động, thách thức, chiến lược phát triển của DN để khi phỏng vấn, bạn có thể đề xuất giải pháp, nêu quan điểm gắn với nhu cầu thực tế. Điều này cho thấy bạn không chỉ giỏi mà còn sẵn sàng đồng hành.

Trong thị trường lao động cạnh tranh, DN không thiếu người giỏi, mà thiếu người giỏi và phù hợp. Năng lực là điều kiện cần, nhưng thái độ, cam kết và khả năng hòa nhập mới là điều kiện đủ. Ứng viên muốn vượt qua vòng cuối cần hoàn thiện cả "tay nghề" lẫn "tư duy", bởi giỏi thôi chưa đủ để được chọn.