Gỡ vướng BHYT cho người dân

Nhiều chính sách BHYT mới có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 sẽ mở rộng quyền lợi và tạo thuận lợi hơn cho người tham gia

Ngày 19-6, Báo Người Lao Động phối hợp BHXH TP HCM tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến "Những điểm mới về BHYT từ ngày 1-7-2026 người dân cần biết". Tại chương trình, ngoài thông tin những chính sách BHYT mới có hiệu lực từ ngày 1-7, đại diện BHXH thành phố còn giải đáp nhiều thắc mắc của bạn đọc liên quan đến thủ tục khám chữa bệnh (KCB) BHYT, mức đóng - hưởng, cách tham gia BHYT hộ gia đình và các chính sách hỗ trợ đối với những nhóm đối tượng được ngân sách hỗ trợ.

Mở rộng quyền lợi thụ hưởng

Trao đổi với bạn đọc, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc BHXH TP HCM, cho biết từ ngày 1-7, nhiều quy định mới về BHYT sẽ chính thức có hiệu lực theo Luật BHYT, Nghị định 188/2025/NĐ-CP và Nghị định 161/2026/NĐ-CP.

Một trong những điểm đáng chú ý là mở rộng quyền lợi đối với người đi KCB không đúng nơi đăng ký ban đầu. Cụ thể, người tham gia BHYT được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng khi khám ngoại trú tại cơ sở KCB cấp cơ bản đạt từ 50 đến dưới 70 điểm; tại các cơ sở cấp cơ bản trước ngày 1-1-2025 được xác định là tuyến tỉnh, tuyến trung ương hoặc tương đương; và tại cơ sở KCB cấp chuyên sâu trước đây được xác định là tuyến tỉnh.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng cũng kéo theo thay đổi về mức đóng BHYT hộ gia đình, mức đóng BHYT được ngân sách hỗ trợ, ngưỡng miễn đồng chi trả khi chi phí KCB thấp hơn 15% mức lương cơ sở, mức thanh toán dịch vụ kỹ thuật cao và điều kiện hưởng quyền lợi đối với người tham gia BHYT 5 năm liên tục. Các mức chi trả trực tiếp từ quỹ BHYT cũng được điều chỉnh tương ứng.

Giải đáp thắc mắc về chính sách đối với người mắc bệnh mạn tính và bệnh hiểm nghèo, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Trưởng Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia BHXH TP HCM, cho biết từ ngày 1-7, người bệnh sẽ được tạo điều kiện thuận lợi hơn khi KCB.

Theo đó, người mắc các bệnh thuộc Phụ lục I do Bộ Y tế quy định được đến thẳng cơ sở KCB cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến. Đối với một số bệnh thuộc Phụ lục III, giấy chuyển cơ sở KCB có giá trị trong 12 tháng, giúp giảm thủ tục hành chính và số lần xin chuyển tuyến.

Ngoài ra, một số bệnh viện đa khoa cấp cơ bản và cấp chuyên sâu được phép tiếp nhận đăng ký KCB BHYT ban đầu đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và một số đối tượng theo quy định. Người dân có thể chủ động lựa chọn hoặc thay đổi nơi đăng ký KCB ban đầu phù hợp với nhu cầu điều trị.

Đáng chú ý, theo Thông tư 26/2025/TT-BYT, đối với một số bệnh mạn tính đã ổn định, người bệnh có thể được kê đơn thuốc ngoại trú với thời gian sử dụng tối đa 90 ngày, giúp giảm số lần tái khám và tiết kiệm thời gian đi lại.

Tạo thuận lợi khám chữa bệnh

Trước phản ánh của bạn đọc về những bất tiện khi đi khám BHYT, đại diện BHXH TP HCM cho biết ngành BHXH và ngành y tế đang phối hợp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, liên thông dữ liệu và sử dụng căn cước công dân, ứng dụng VssID, VNeID nhằm giảm giấy tờ, tạo thuận lợi cho người dân.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai tại các cơ sở KCB vẫn có thể phát sinh vướng mắc liên quan đến dữ liệu, quy trình tiếp nhận hoặc tình trạng quá tải. Vì vậy, cơ quan BHXH mong người dân phản ánh cụ thể những trường hợp gặp khó khăn để phối hợp với cơ sở y tế kiểm tra, xử lý, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia.

Liên quan đến thắc mắc vì sao người bệnh vẫn phải chi trả khoản viện phí lớn dù đã có BHYT, bà Lê Hoài Hương, Phó trưởng Phòng Chế độ BHYT - BHXH TP HCM, cho biết BHYT hiện đã hỗ trợ đáng kể chi phí điều trị cho người mắc bệnh nặng theo quy định. Nhưng người bệnh vẫn có thể phát sinh chi phí ngoài phạm vi thanh toán của quỹ BHYT như sử dụng dịch vụ theo yêu cầu, thuốc hoặc vật tư ngoài danh mục, KCB không đúng quy định hoặc thuộc diện phải đồng chi trả.

"BHYT giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí điều trị, nhất là với các bệnh nặng nhưng không đồng nghĩa quỹ BHYT thanh toán toàn bộ chi phí trong mọi trường hợp" - bà Hương nhấn mạnh.

Về quyền lợi khi KCB trái tuyến hoặc tại tuyến trên, đại diện BHXH TP HCM cho biết người tham gia BHYT vẫn được hưởng quyền lợi trong nhiều trường hợp. Cụ thể, người bệnh được hưởng đầy đủ quyền lợi BHYT theo mức hưởng ghi trên thẻ khi KCB tại cơ sở đăng ký ban đầu; tại các bệnh viện trước ngày 1-1-2025 được xác định là tuyến huyện; hoặc tại cơ sở KCB cấp cơ bản đạt dưới 50 điểm hay được tạm xếp cấp cơ bản.

Người mắc các bệnh thuộc Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 01/2025/TT-BYT được đến thẳng bệnh viện cấp chuyên sâu; người mắc các bệnh thuộc Phụ lục II được khám tại bệnh viện cấp cơ bản mà không cần giấy chuyển tuyến. Ngoài ra, các trường hợp cấp cứu hoặc điều trị nội trú tại bệnh viện cấp chuyên sâu trước đây được xác định là tuyến tỉnh cũng được quỹ BHYT thanh toán theo mức hưởng của thẻ. Đối với khám ngoại trú, người tham gia BHYT được hưởng theo tỉ lệ thanh toán quy định.

"Người tham gia BHYT không bắt buộc phải khám đúng nơi đăng ký ban đầu trong mọi trường hợp. Tùy tình huống và loại hình điều trị, người bệnh vẫn có thể đến cơ sở khác hoặc bệnh viện tuyến trên và được quỹ BHYT chi trả theo quy định" - bà Nguyễn Thị Thu Hằng khẳng định.