"Hóa kiếp" cho cây lục bình
(NLĐO)- Từ loại cây trôi nổi trên sông, lục bình "hóa kiếp" thành sản phẩm thân thiện, theo các chuyến container, vượt đại dương đến nhiều thị trường quốc tế.
Buổi sáng, con đường dẫn vào Tổ hợp tác đan lục bình xã Long Sơn (TPHCM) bỗng rộn ràng hơn. Trong căn nhà rộng thoáng gió, những người phụ nữ ngồi thành từng nhóm nhỏ vừa trò chuyện, vừa làm việc. Đôi bàn tay các chị đan thoăn thoắt như đã thuộc từng chuyển động. Chỉ trong chốc lát, từ những sợi lục bình khô xơ xác đã dần hiện ra hình dáng của giỏ xách, khay đựng trái cây, thảm lót, túi thời trang hay những chiếc mũ vành mềm mại.
Đáp ứng xu hướng sống xanh
Chị Nguyễn Thị Hồng Lan, Tổ trưởng tổ đan lục bình Long Sơn, cho biết: "Làm nghề này từ khâu chọn cây đã phải kỹ. Cây non, thân dài, đều nhau thì khi phơi mới dẻo và đẹp. Lục bình sau khi thu hoạch được rửa sạch bùn đất, phơi nắng tự nhiên suốt vài ngày. Khi đạt chuẩn, thân cây chuyển sang màu vàng óng, vừa mềm mại vừa đủ độ cứng để tạo hình thì người thợ mới bắt đầu công đoạn đan lát".
Công nhân Công ty TNHH SX-TM Hiệp Hòa (xã Long Hải, TPHCM) đan lục bình thành các sản phẩm đồ gia dụng để xuất khẩu
Đan lục bình, thường có ba kiểu cơ bản: Đan hạt gạo, đan xương cá và đan rối. Mỗi kiểu lại hợp với một dòng sản phẩm khác nhau. Chính những kỹ thuật thủ công ấy đã tạo nên vẻ đẹp rất riêng cho sản phẩm lục bình Việt Nam.
Những sản phẩm lục bình được đan trong các xóm nhỏ ở phía Đông TPHCM nay lại có mặt trong những khách sạn, resort hay căn hộ cao cấp ở châu Âu và Bắc Mỹ. Ông Lê Văn Đạt, Giám đốc Công ty TNHH SX-TM Hiệp Hòa (xã Long Hải, TPHCM), năm 1990, khi khởi nghiệp với nghề đan lục bình, cơ sở của ông chỉ là vài mẫu giỏ, khay, rổ đơn giản.
Ông Lê Văn Đạt, Giám đốc Công ty TNHH SX-TM Hiệp Hòa (xã Long Hải, TPHCM) với các sản phẩm từ lục bình.
Nhưng thị trường quốc tế nhanh chóng nhận ra vẻ đẹp rất riêng của chất liệu này: Thân thiện môi trường, nhẹ, bền, thủ công và mang dấu ấn văn hóa Á Đông. Đến nay, Công ty TNHH SX-TM Hiệp Hòa đã sản xuất hơn 25 dòng sản phẩm khác nhau, mỗi năm xuất khẩu trên 100.000 sản phẩm sang Mỹ, Canada, Nhật Bản, châu Âu và nhiều nước Trung Đông.
Trong khu xưởng rộng, những chồng hàng cao quá đầu người đang được đóng gói chuẩn bị lên container. Ông Đạt nói: "Khách nước ngoài giờ chuộng đồ thủ công và vật liệu tự nhiên lắm. Họ thích sự mộc mạc nhưng phải tinh tế. Sản phẩm từ lục bình của phía Đông TPHCM đáp ứng đúng xu hướng sống xanh nên đơn hàng ngày càng nhiều".
Từ cỏ dại, lục bình được "hóa kiếp" thành những sản phẩm hữu ích, thân thiện với môi trường để xuất.
Không chỉ Hiệp Hòa, nhiều doanh nghiệp khác ở phía Đông TPHCM cũng đang đưa lục bình Việt "đi Tây" ngày càng nhiều. Tại Công ty TNHH SX-TM Khang Việt Tiến (xã Long Hải), hàng trăm ngàn sản phẩm bàn ghế, giỏ, khay, đồ nội thất từ lục bình được xuất khẩu mỗi năm. Những món đồ từng gắn với làng quê Việt nay xuất hiện trong các chuỗi khách sạn, nhà hàng ở châu Âu hay Đài Loan.
Ông Đỗ Ngọc Thúy, Giám đốc Công ty TNHH SX-TM Khang Việt Tiến, cho rằng chính yếu tố tự nhiên đã tạo nên sức cạnh tranh cho sản phẩm Việt. "Khách hàng quốc tế ngày càng quan tâm môi trường. Họ thích những sản phẩm không dùng hóa chất độc hại, có thể tái tạo và phân hủy tự nhiên" - ông Thúy nói.
Biến lục bình thành sản phẩm xuất khẩu
Có thời gian dài, lục bình từng bị xem là loài thực vật gây cản trở giao thông đường thủy, làm nghẽn dòng chảy và ảnh hưởng môi trường nước. Nhưng người dân khu vực phía Đông TPHCM đã nhìn thấy giá trị khác từ loài cây ấy nên đã biến lục bình thành sản phẩm xuất khẩu mang lại doanh thu hàng triệu đô la mỗi năm.
Tổ hợp tác đan lục bình xã Long Sơn (TPHCM) hiện có nhiều chị em phụ nữ tham gia.
Đó không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là câu chuyện của tư duy phát triển bền vững. Những chiếc túi, giỏ, khay làm từ lục bình có thể phân hủy tự nhiên, không gây hại môi trường, không sử dụng hóa chất độc hại. Trong bối cảnh thế giới ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn xanh, sản phẩm thủ công từ lục bình của Việt Nam càng có nhiều cơ hội tiến xa. Từ đó, những sợi lục bình vô tình trở thành một "tấm hộ chiếu xanh" để hàng thủ công Việt bước ra thị trường toàn cầu.
Nhưng điều khiến người ta xúc động hơn cả không nằm ở những con số xuất khẩu mà còn là sinh kế bền vững của rất nhiều người dân vùng nông thôn. Riêng Công ty TNHH SX-TM Hiệp Hòa đã tạo việc làm cho hơn 500 lao động. Người thạo nghề có thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng.
Các sản phẩm đan lát lục bình sau khi hoàn thiện được hong phơi trước khi xuất hàng.
Công ty TNHH SX-TM Khang Việt Tiến cũng đang duy trì hơn 300 lao động thường xuyên. Chị Trương Thị Thuận (xã Long Sơn, TPHCM) cho hay: "Nhờ có nghề đan lục bình mà tôi có thêm thu nhập và vẫn có thời gian chăm sóc cho gia đình".
Vì vậy, từ năm 2019 đến nay, tại các địa phương ở khu vực phía Đông TPHCM, những lớp dạy nghề đan lục bình vẫn đều đặn mở ra, những container hàng vẫn nối nhau rời cảng. Và ở những mái nhà vùng quê, tiếng đan lát vẫn vang lên mỗi ngày như nhịp thở bình yên của làng nghề.
