Không gian văn hóa Hồ Chí Minh - "Bộ lọc" bảo vệ nền tảng tư tưởng

Ý nghĩa thiết thực của việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh rất sâu sắc

 Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của TP HCM, được xác định rõ trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XI và nhiều văn kiện khác

Đây không chỉ là việc tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất, mà còn là xây dựng môi trường văn hóa toàn diện, nơi tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thấm sâu vào đời sống hằng ngày của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Tạo động lực phát triển bền vững

Ý nghĩa thiết thực của việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh rất sâu sắc. Trước hết, góp phần giáo dục thế hệ trẻ và toàn xã hội về lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, đạo đức cách mạng và lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trở thành "bộ lọc" bảo vệ nền tảng tư tưởng, chống lại các luận điệu sai trái, tin giả và lối sống tiêu cực.

Bên cạnh đó, nó tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, soi đường cho quốc dân; một không gian văn hóa lành mạnh sẽ khơi dậy sức sáng tạo, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của người dân, góp phần xây dựng TP HCM văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã nhấn mạnh: "Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước…". Vì vậy, vai trò của Không gian văn hóa Hồ Chí Minh riêng ở lĩnh vực văn hóa là rất quan trọng.

Ngoài ra, nó khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc, làm cho bất kỳ ai đến TP HCM cũng cảm nhận được hơi thở của tư tưởng Bác Hồ qua những công trình vật thể và không khí văn hóa tinh thần. Từ đây, việc xây dựng không gian này giúp thực hiện hiệu quả Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, biến lời Bác thành hành động cụ thể trong đời sống.

Chú trọng cả vật thể và phi vật thể

Để xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ cả vật thể và phi vật thể, tránh hình thức, lãng phí.

Về không gian vật thể, tập trung trùng tu, bảo tồn và phát huy các di tích lịch sử liên quan đến Bác, các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn, các bảo tàng, tượng đài, công viên... Xây dựng thêm các không gian xanh, thư viện, phòng truyền thống, tủ sách… tại cơ quan, trường học, khu dân cư với nội dung sinh động: sách, ảnh, tư liệu, hiện vật, mô hình tương tác... Mở rộng quy mô các điểm lớn như Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP HCM, Di tích số 5 Châu Văn Liêm… Các công trình phải hài hòa với kiến trúc đô thị, gần gũi, dễ tiếp cận, kết hợp công nghệ hiện đại như thực tế ảo (VR) để tăng sức hút.

Về không gian phi vật thể, mang tính lan tỏa sâu rộng, nên phải được quan tâm đúng mức. Xây dựng qua các hoạt động giáo dục, văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng: tổ chức các hội thi, giải sáng tác, hội thảo, kể chuyện về Bác, cuộc thi sáng tác văn học - nghệ thuật, biểu diễn đờn ca tài tử… mang hơi thở tư tưởng Hồ Chí Minh. Đẩy mạnh trên không gian mạng với "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh số" như website, fanpage, thư viện điện tử, video, podcast...

Khuyến khích mỗi gia đình, chi bộ, trường học có góc học Bác, sinh hoạt định kỳ "làm theo lời Bác". Xây dựng văn hóa đọc, thưởng thức nghệ thuật nhân văn, đề cao giá trị chân - thiện - mỹ, mang lại những tác động cụ thể, thiết thực cho người dân. Đặc biệt, việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh phải hướng đến nâng cao tình cảm, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân, từng bước cải thiện chất lượng sống của người dân.

Đồng bộ nhiều giải pháp

Để phát huy các giá trị của việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên thực tế, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.

Đầu tiên là sự lãnh đạo quyết liệt, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ủy, chính quyền, MTTQ, đoàn thể và nhân dân, trong từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Trong đó, chính đội ngũ cán bộ lãnh đạo phải thực sự xem trọng việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, chứ không phải thực hiện theo phong trào, theo chỉ đạo mà không chú ý đến điều kiện đặc thù và hiệu quả thực tế.

Kế đến là đa dạng hóa mô hình, thực hiện từ không gian lớn đến những góc nhỏ trong cộng đồng, phù hợp từng đối tượng và quan tâm các yếu tố đặc thù. Chẳng hạn, việc thực hiện các công trình, mô hình, giải pháp… ở cơ quan hành chính, cơ quan đảng… phải khác với trường học, bệnh viện hay các công trình công cộng gắn với người dân.

Kết hợp truyền thống và hiện đại, nhất là chú trọng ứng dụng công nghệ số để tiếp cận giới trẻ. Với từng đối tượng khác nhau cần có phương thức truyền tải, ngôn ngữ khác nhau để bảo đảm việc tiếp nhận đạt hiệu quả cao nhất.

Tránh hình thức, tập trung vào chất lượng, đo lường qua chuyển biến nhận thức và hành động cụ thể của người dân. Trong quá trình thực hiện, quan tâm đến các đợt cao điểm, các điểm nhấn… nhưng không tùy hứng hoặc "đầu voi đuôi chuột".

Tăng cường các nguồn lực, như huy động xã hội hóa, hợp tác công - tư, kết nối với báo chí, trường học, nhất là thu hút sự tham gia của đông đảo cán bộ, đảng viên và người dân.

Cuối cùng là chú trọng kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ, mạnh mẽ khắc phục, chấn chỉnh các biểu hiện chưa lành mạnh và nhân rộng các mô hình tốt. Quá trình đó chú ý lắng nghe ý kiến phản hồi của cán bộ, đảng viên và nhân dân để điều chỉnh các bất cập, hạn chế, nhằm giúp các mô hình, công trình thực sự phát huy tính thực tiễn và hiệu quả.