Kiến nghị nâng mức xử phạt đối với hành vi chiếm dụng kinh phí Công đoàn

(NLĐO) - Mức phạt hành chính thấp có thể tạo kẽ hở và để bỏ lọt các vi phạm nghiêm trọng liên quan tới việc sử dụng, quản lý kinh phí Công đoàn

Tại dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, người lao động (NLĐ) Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Bộ Nội vụ đề xuất phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với tổ chức của NLĐ tại doanh nghiệp có một trong các hành vi: Không sử dụng hoặc sử dụng kinh phí Công đoàn để thực hiện các nhiệm vụ không đúng với nhiệm vụ quy định tại điểm a, b, c, g, h khoản 2 điều 31 Luật Công đoàn;

Việc thu, chi kinh phí Công đoàn không được theo dõi, lưu trữ theo hướng dẫn của Tổng LĐLĐ Việt Nam; định kỳ hàng năm không công khai cho thành viên của tổ chức theo quy định tại điều 34 Luật Công đoàn;

Không cung cấp đầy đủ, chính xác và đúng thời gian việc sử dụng kinh phí Công đoàn theo yêu cầu bằng văn bản của tổ chức Công đoàn để tổ chức Công đoàn báo cáo, công khai việc quản lý, sử dụng tài chính Công đoàn theo điều 33 và điều 34 Luật Công đoàn.

Ngoài khoản tiền phạt, biện pháp khắc phục hậu quả phải thực hiện là người sử dụng lao động phải nộp cho tổ chức Công đoàn số tiền kinh phí chậm đóng, đóng chưa đủ hoặc chưa đóng và khoản tiền lãi theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại công bố tại thời điểm xử phạt đối với hành vi vi phạm; buộc tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp hoàn trả lại tài khoản Công đoàn số tiền kinh phí đã sử dụng không đúng quy định và buộc nộp vào ngân sách nhà nước số lợi bất hợp pháp có được đối với hành vi vi phạm.

Theo đại diện Công ty TNHH Canon Việt Nam, mức phạt nêu trên là quá nhẹ để răn đe các đối tượng có ý định trục lợi kinh phí Công đoàn. Bởi lẽ theo khoản 1 điều 353 và khoản 2 điều 175 Bộ Luật Hình sự, hành vi "ảnh hưởng xấu đến đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và NLĐ trong cơ quan, tổ chức" và "lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức" để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của tổ chức có thể bị quy vào tội tham ô tài sản và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Các hành vi này không chỉ bị phạt tiền ở mức rất cao 30-100 triệu đồng mà còn tùy vào tính chất, mức độ vi phạm để phạt tù từ 2-15 năm.

Như vậy, hành vi lạm dụng chức vụ và quyền hạn, lợi dụng danh nghĩa tổ chức Công đoàn để quản lý, sử dụng kinh phí không đúng mục đích, gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị quy vào các tội danh như trên trong Bộ Luật Hình sự. Việc chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính thấp như hiện nay có thể tạo ra kẽ hở và bỏ lọt các vi phạm nghiêm trọng liên quan tới việc sử dụng và quản lý nguồn kinh phí rất lớn.

Thực tế, kinh phí Công đoàn là tài sản, nguồn lực được hình thành từ sự đóng góp của đoàn viên, NLĐ và doanh nghiệp, lẽ ra phải được dùng để chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho chính người lao động. Việc sử dụng sai mục đích là hành vi xâm phạm nghiêm trọng bởi vì nó không chỉ làm thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức Công đoàn và niềm tin của NLĐ vào tổ chức và doanh nghiệp.

Chính vì vậy, đại diện công ty kiến nghị nâng mức phạt lên cao hơn đáng kể và căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự nhằm đảm bảo tính nghiêm minh và răn đe các đối tượng có hành vi quản lý, sử dụng Công đoàn không đúng quy định.

Liên quan đến quy định này, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam-VCCI đề nghị nghiên cứu quy định mức phạt tiền theo tỉ lệ % kinh phí Công đoàn bị vi phạm trong quản lý và sử dụng, tương tự như mức phạt áp dụng đối với người sử dụng lao động khi vi phạm về đóng kinh phí Công đoàn (chậm đóng, không đóng kinh phí).