Người Việt ở nước ngoài đón Tết gần, lo liệu dài hơi

(NLĐO) – Tết Bính Ngọ 2026 đánh dấu năm thứ 9 chị Phương Dung đón Tết xa nhà tại Nhật Bản.

Mỗi năm trôi qua là một lần chị Dung cảm nhận rõ hơn sự thay đổi của môi trường sống, kinh tế và chính sách – những yếu tố tác động trực tiếp đến cộng đồng người lao động và du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản.

Nhiều lo toan...

Đang sinh sống và làm việc tại Tokyo, chị Phương Dung cho biết Tết năm nay đến trong bối cảnh lạm phát tại Nhật Bản vẫn ở mức cao. 

Dù một số doanh nghiệp đã điều chỉnh tăng lương nhưng mức tăng này chưa thực sự theo kịp tốc độ leo thang của giá cả sinh hoạt. Chi phí thực phẩm, điện nước, tiền thuê nhà đều tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Hoạt động đón tết ở Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nhật Bản. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Lãi suất ngân hàng cũng vừa được điều chỉnh, có nơi tăng gần gấp đôi, khiến những người vay mua nhà hoặc đầu tư bất động sản chịu thêm áp lực tài chính nhưng đồng thời tiền cho thuê nhà cũng được tăng lên.

Bên cạnh đó, chính phủ mới dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đưa ra một số chính sách siết chặt hơn đối với người nước ngoài, như quy định liên quan đến mua bất động sản hay việc tăng phí gia hạn visa cư trú.

Những thay đổi này tạo ra không ít lo lắng, nhất là với những người đang có kế hoạch an cư hoặc gắn bó lâu dài tại Nhật Bản.

Chị Phương Dung tham gia hoạt động đón tết ở Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nhật Bản. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, theo chị Dung, việc điều chỉnh chính sách cũng mở ra cơ hội tái cấu trúc môi trường sống và làm việc minh bạch, bền vững hơn trong tương lai.

Chia sẻ về không khí đón Tết tại Vancouver - Canada, chị Châu Lê nhận định lạm phát đã tác động rõ rệt đến giá cả các mặt hàng thiết yếu từ trước Giáng sinh. Theo chị, nguyên nhân tăng giá không xuất phát từ nhu cầu sắm Tết mà là hệ quả của nền kinh tế chung, cộng hưởng với nỗi lo về căng thẳng thuế quan trong quan hệ Mỹ - Canada.

Trong khi đó, tại bang Georgia - Mỹ, chị Khanh Nguyễn cảm nhận trực tiếp sức nóng của vật giá leo thang, đặc biệt là các mặt hàng nhập khẩu từ Việt Nam dưới tác động từ chính sách mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

...Tết vẫn tròn

Dù kinh tế còn lắm gập ghềnh, Tết vẫn là điểm tựa tinh thần của chị Phương Dung và những người con xa quê, nhắc mỗi người về cội nguồn và tiếp thêm sự kiên định để bước vào một năm mới với nhiều kỳ vọng.

Đón hai mùa năm mới liền kề – Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán – phần nào kéo dài niềm vui và tạo thêm động lực cho cộng đồng người Việt tại Nhật Bản.

Theo chị Dung, giữa những biến động đó, không khí Tết cổ truyền vẫn được cộng đồng người Việt gìn giữ. Tại Tokyo, chương trình đón xuân thường niên do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức diễn ra vào ngày cuối tuần trước Tết, tái hiện không gian văn hóa quen thuộc với múa lân, bánh chưng, lì xì và các tiết mục văn nghệ.

Đây không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là dịp kết nối, chia sẻ thông tin và hỗ trợ lẫn nhau trong cộng đồng.

Người Việt gói bánh chưng đón Tết ở Thiền Viện và các chùa Việt Nam tại Nhật Bản. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Do Tết năm nay rơi vào ngày thường ở Nhật Bản phần lớn người lao động vẫn đi làm. Tuy vậy, nhiều gia đình và nhóm bạn vẫn thu xếp nấu bữa cơm truyền thống sau giờ làm, giữ lại khoảnh khắc sum vầy theo cách riêng nơi đất khách. 

Các chùa và thiền viện của người Việt tại Nhật Bản cũng tổ chức gói bánh chưng, lễ cầu an đầu năm, giúp nhiều người vơi bớt nỗi nhớ nhà.

Tầm nhìn xa hơn

Tại Canada, gia đình chị Châu Lê xác định việc cắt giảm các nhu cầu không thiết yếu ngay sau Tết là bước đi bắt buộc để thích ứng với biến động giá cả và giữ vững ổn định tài chính trước tình hình kinh tế khó lường tại Canada.

Tương tự, chị Khanh khẳng định phương châm tiêu dùng năm nay là "vừa đủ" để tránh lãng phí. Quan trọng hơn, chị đã xác định rõ tâm thế cho giai đoạn hậu Tết là phải thắt chặt chi tiêu hơn nữa.

Cùng chung nhận định về sự thận trọng, anh Lại Minh Huy tại Toronto - Canada cho biết áp lực từ các chính sách thương mại và thuế quan của Mỹ đã tạo ra tác động dây chuyền, khiến giá cả hàng hóa tại Canada tăng nhẹ. 

Anh quan sát thấy xu hướng chung của cộng đồng là thắt chặt hầu bao và cẩn trọng hơn trong mua sắm. 

Phản ứng trước tình hình này, gia đình anh Huy chọn cách đón Tết tiết kiệm hơn, không thực hiện các chuyến du lịch xa mà vẫn duy trì lịch làm việc bình thường, chỉ tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng tại địa phương để tìm cảm giác sum vầy. 

Trong bối cảnh các doanh nghiệp xuất nhập khẩu gặp khó và giá cả biến động, việc tập trung vào công việc và cẩn trọng trong từng khoản chi tiêu thường nhật là chiến lược dài hạn để gia đình anh đảm bảo an toàn tài chính trong năm nay.

Cũng như vậy, giá trị đồng tiền suy giảm càng khiến nhiều lao động nước ngoài tại Nhật Bản, trong đó có người Việt Nam, phải tính toán kỹ hơn trong chi tiêu và kế hoạch dài hạn - theo lời kể của chị Phương Dung.