Nhật Bản siết yêu cầu trình độ tiếng Nhật với lao động nước ngoài

(NLĐO) - Nhật Bản siết chặt trình độ tiếng Nhật cho lao động nước ngoài diện kỹ sư, chuyên gia nhân văn hoặc dịch vụ quốc tế từ giữa tháng 4-2026

Truyền thông Nhật Bản vừa đưa tin chính phủ nước này đang chuẩn bị sửa đổi chính sách cấp thị thực cho lao động nước ngoài diện kỹ sư, chuyên gia nhân văn hoặc dịch vụ quốc tế.

Vá lỗ hổng trong quản lý

Theo đó, những người nộp đơn cho các công việc đòi hỏi sử dụng tiếng Nhật sẽ phải chứng minh trình độ ngôn ngữ phù hợp, nhằm đảm bảo họ thực hiện công việc đúng chuyên môn và ngăn ngừa tình trạng lao động làm công việc không phù hợp với tư cách lưu trú.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều trường hợp lao động nước ngoài nhập cảnh theo diện chuyên môn nhưng thực tế lại làm các công việc giản đơn, không phù hợp với tư cách lưu trú, gây ra lo ngại về quản lý lao động, an toàn xã hội và chất lượng nguồn nhân lực.

Theo dự kiến, chính sách mới sẽ có hiệu lực từ giữa tháng 4-2026. 

Người nộp đơn lần đầu xin tư cách lưu trú và dự định làm việc đòi hỏi sử dụng tiếng Nhật sẽ phải cung cấp bằng chứng năng lực ngôn ngữ đạt mức B2 theo Khung tham chiếu ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR), tương đương trình độ N2 trong Kỳ thi năng lực tiếng Nhật. 

Trước đây, điều kiện cấp thị thực chủ yếu dựa trên bằng cấp đại học hoặc kinh nghiệm làm việc liên quan, mà không yêu cầu chứng minh trình độ tiếng Nhật. Thực tế này đã dẫn đến nhiều trường hợp lao động khó hòa nhập công việc hoặc bị tuyển dụng sai mục đích, đồng thời tạo ra lỗ hổng trong quản lý nguồn nhân lực nước ngoài.

Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp

Chính sách mới sẽ không áp dụng với sinh viên quốc tế chuyển đổi sang diện này, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho những người đã có thời gian học tập và sinh sống tại Nhật Bản. 

Tuy nhiên, các doanh nghiệp từng bị cấm tuyển dụng lao động trong 5 năm do vi phạm pháp luật – chẳng hạn bạo hành thực tập sinh hoặc không trả lương theo quy định – sẽ tiếp tục bị đình chỉ quyền tiếp nhận lao động theo diện này cho đến khi hết hạn. Đây được xem là bước siết chặt kiểm soát nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài.

Theo số liệu từ Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh Nhật Bản, tính đến cuối năm 2025, khoảng 4,13 triệu người nước ngoài đang cư trú tại Nhật Bản. Trong đó, khoảng 475.000 người thuộc diện kỹ sư, chuyên gia nhân văn hoặc dịch vụ quốc tế, trở thành nhóm lớn thứ hai chỉ sau nhóm thường trú nhân với khoảng 947.000 người. 

Nhóm lao động chuyên môn cao này đóng vai trò quan trọng trong các ngành công nghệ, dịch vụ quốc tế và nghiên cứu, nhưng việc quản lý chưa chặt chẽ đã dẫn đến một số bất cập về việc phân công công việc và tuân thủ pháp luật.