Nhiều chủ xe vẫn còn băn khoăn về xăng E10

(NLĐO) - Dù được đánh giá thân thiện hơn với môi trường, xăng E10 vẫn khiến không ít chủ xe lo lắng về khả năng tương thích và ảnh hưởng đến động cơ

Người dùng dè dặt, tiệm sửa xe chưa ghi nhận nhiều sự cố thực tế

Khảo sát tại một số gara và cửa hàng sửa xe ở TPHCM cho thấy một số chủ xe phản ánh họ từng gặp các hiện tượng như khó khởi động, xe chạy không "bốc", tăng tốc chậm, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn hoặc động cơ nóng hơn khi sử dụng xăng E10.

Tuy nhiên, theo các thợ sửa xe, hiện vẫn còn quá sớm để đánh giá chính xác tác động lâu dài của xăng E10. 

Anh Hùng, chủ một tiệm sửa xe tại phường An Khánh, cho biết phần lớn khách hàng của anh vẫn chưa chuyển sang sử dụng xăng E10 do trên thị trường còn bán xăng khoáng. Vì vậy, chưa có đủ dữ liệu thực tế để kết luận loại nhiên liệu này có gây hư hỏng hay không.

Tại một cửa hàng sửa xe khác ở phường Cầu Ông Lãnh, chủ tiệm cho hay từng nhận được cuộc gọi từ khách quen sử dụng xe máy đời cũ cảnh báo rằng xe chạy bằng E10 không "ngọt" như trước. Dù vậy, đến nay, vẫn chưa ghi nhận trường hợp nào phải mang xe đến sửa chữa vì sự cố liên quan trực tiếp đến loại xăng này.

Trong khi người dùng còn dè dặt, các hãng xe lớn lại khẳng định khả năng tương thích của sản phẩm. Ford, Toyota, Honda, Mitsubishi đều thông tin các mẫu ô tô hiện hành được thiết kế phù hợp với xăng E10. 

Tương tự, các hãng xe máy cho biết phần lớn dòng xe đang lưu hành trên thị trường có thể sử dụng nhiên liệu này mà không gặp vấn đề đáng kể. Chỉ một số mẫu xe quá cũ mới cần thay thế các chi tiết cao su hoặc linh kiện liên quan để bảo đảm vận hành ổn định.

Một hiện tượng được nhiều chủ xe phản ánh là đèn báo lỗi động cơ (check engine, thường gọi là đèn "cá vàng") bật sáng sau khi đổ xăng E10, dù xe vẫn hoạt động bình thường. 

Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TPHCM, đây chủ yếu là phản ứng tự bảo vệ của bộ điều khiển động cơ (ECU) khi phát hiện sự thay đổi trong quá trình cháy của nhiên liệu.

Ông Dũng cho biết xăng khoáng thông thường có tỉ lệ hòa khí lý tưởng khoảng 14,7:1, trong khi E10 chỉ khoảng 14,1:1 do ethanol cần ít không khí hơn để cháy hoàn toàn. Nếu hàm lượng ethanol thực tế cao hơn mức công bố, hỗn hợp nhiên liệu có thể trở nên nghèo hơn so với bản đồ phun xăng đã được ECU lập trình.

Khi đó, ECU sẽ sử dụng dữ liệu từ cảm biến oxy để điều chỉnh lượng nhiên liệu thông qua các thông số Short-term Fuel Trim (STFT) và Long-term Fuel Trim (LTFT). Nếu mức điều chỉnh vượt ngưỡng cho phép, thường từ ±15% đến ±25%, hệ thống sẽ kích hoạt đèn báo lỗi với các mã phổ biến như P0171 hoặc P0174.

Các dòng xe cũ sử dụng cảm biến oxy loại narrowband thường dễ xuất hiện tình trạng này hơn do khả năng tự học và hiệu chỉnh hạn chế. Trong khi đó, xe đời mới trang bị cảm biến wideband (AFR sensor) có khả năng đo chính xác hơn nên thích nghi tốt với xăng E10. Dù vậy, nếu cảm biến đã xuống cấp hoặc tỉ lệ ethanol vượt ngoài giới hạn thiết kế, đèn báo lỗi vẫn có thể xuất hiện.

Xe đời cũ cần được chăm sóc kỹ hơn

Ngoài vấn đề liên quan đến hệ thống điều khiển, ethanol còn có đặc tính hút ẩm mạnh. Nếu xe để lâu, nước có thể tách lớp khỏi nhiên liệu và tích tụ trong bình xăng, gây gỉ sét, hình thành cặn bẩn và làm tắc lọc nhiên liệu. 

Những cặn này có thể khiến kim phun hoạt động không ổn định, làm tăng nguy cơ hòa khí nghèo và phát sinh lỗi động cơ. Bơm nhiên liệu cũng phải làm việc nhiều hơn, dẫn tới nóng và giảm tuổi thọ. Các gioăng, phớt hoặc màng cao su không được thiết kế cho nhiên liệu chứa ethanol cũng có thể lão hóa nhanh hơn.

Theo các chuyên gia, rủi ro này chủ yếu tập trung ở những mẫu xe sản xuất trước giai đoạn 2010-2012 hoặc các phương tiện ít được bảo dưỡng định kỳ.

Để hạn chế sự cố, người sử dụng nên đổ xăng tại các cửa hàng uy tín, không để bình nhiên liệu quá cạn trong thời gian dài, đồng thời bảo dưỡng kim phun, lọc nhiên liệu định kỳ sau mỗi 10.000-15.000 km. Trường hợp đèn check engine bật sáng, cần đưa xe đến gara có thiết bị chẩn đoán OBD-II để kiểm tra nguyên nhân và xử lý phù hợp.

Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng, E10 là xu hướng tất yếu nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả, người dùng cần hiểu rõ đặc tính của loại nhiên liệu mới và chú trọng hơn đến công tác bảo dưỡng, nhất là đối với các phương tiện đã sử dụng nhiều năm.