Sẵn sàng thí điểm thị trường tài sản mã hóa

Thị trường tài sản mã hóa có thể trở thành kênh huy động vốn hiệu quả cho các dự án hạ tầng và mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam về lâu dài

Công ty CP Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) - doanh nghiệp (DN) thuộc hệ sinh thái tài chính của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) - vừa thông báo đã chuẩn bị sẵn sàng mọi nguồn lực để đáp ứng các điều kiện tham gia chương trình thí điểm cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam theo Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ.

Khẩn trương chuẩn bị

Các cổ đông CAEX đang hoàn tất những bước cuối cùng để tăng vốn lên 10.000 tỉ đồng nhằm đáp ứng điều kiện tham gia thí điểm. Trong khuôn khổ hợp tác với các đối tác đầu ngành toàn cầu, các đối tác này đã tham gia cùng CAEX xây dựng, vận hành hạ tầng kỹ thuật, hệ thống bảo mật, tuân thủ và quản trị rủi ro theo các chuẩn mực cao nhất, cũng như kết nối thanh khoản.

Ông Nguyễn Hồng Trung, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CAEX, cho biết: "Hiện tại chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng về cơ sở hạ tầng công nghệ và phát triển đội ngũ chuyên gia cũng như hoàn thiện khung hợp tác quốc tế nhằm bảo đảm cho việc triển khai chính thức. CAEX đề cao tính an toàn, bảo mật cũng như trải nghiệm mượt mà, đa dạng các lựa chọn cho nhà đầu tư".

Không chỉ CAEX, Công ty CP Công nghệ số SSI (SSID) - DN thuộc hệ sinh thái Công ty CP Chứng khoán SSI - cũng đã bổ sung loạt ngành nghề kinh doanh liên quan tài sản mã hóa. Trong khi đó, ngay trước Tết Nguyên đán, Công ty CP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX) đã gây chú ý khi tăng vốn điều lệ lên gấp hơn 50 lần, từ 6,8 tỉ đồng lên 360 tỉ đồng.

Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư cá nhân và công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 vào đầu năm 2026, ông Ngô Hoàng Hà, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Tài chính Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), cho biết thành viên trong hệ sinh thái TCBS là TCEX đã nộp hồ sơ xin cấp phép thực hiện sàn tài sản số từ trước ngày 15-1. "Chúng tôi đã tập trung đầu tư hệ thống, quy trình, làm việc với các đối tác từ 6 tháng trước như KYC. Do đó, TCEX đã sẵn sàng phục vụ khách hàng và hiện chỉ chờ giấy phép" - ông Hà nhấn mạnh.

Từ năm 2025, thị trường đã ghi nhận sự xuất hiện của nhiều DN định hướng tham gia lĩnh vực này như Vimexchange, VIXEX, TCEX, DNEX, LPEX… Trong đó, Vimexchange là một trong những DN hiếm hoi đạt mức vốn điều lệ 10.000 tỉ đồng kể từ khi thành lập vào tháng 6-2025.

Xóa bỏ định kiến về tài sản mã hóa

ThS Mai Hoàng Phước, Khoa Luật, Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP HCM), cho rằng việc thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa là bước đột phá về thể chế. Tuy vậy, ông cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở tư duy thị trường. Trong giai đoạn thí điểm, nhiều DN có thể tham gia với tâm lý "giữ chỗ", chưa mạnh dạn thay đổi mô hình kinh doanh vì lo ngại rủi ro chính sách.

Bên cạnh đó, định kiến coi tài sản mã hóa chỉ là kênh đầu cơ vẫn tồn tại khá phổ biến. Điều này khiến dòng vốn từ các kênh đầu tư truyền thống chưa dễ dàng chuyển sang thị trường mới.

Ông Phước cũng cảnh báo nếu nhà đầu tư tiếp tục chạy theo đầu cơ ngắn hạn thay vì giá trị dài hạn gắn với tài sản thực, thị trường có thể đối mặt nguy cơ "bong bóng". "Nếu "bong bóng" vỡ ngay trong giai đoạn thí điểm, phản ứng tiêu cực có thể khiến cơ quan quản lý siết chặt thị trường, làm lỡ cơ hội phát triển. Ngoài ra, dòng vốn có thể bị cuốn vào các hoạt động đầu cơ may rủi thay vì chảy vào những lĩnh vực tạo giá trị cho nền kinh tế. Thị trường biến động mạnh và thiếu minh bạch cũng có thể khiến các nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức, rút lui. Vì vậy, thị trường cần được định hướng theo các mô hình tạo ra giá trị nội tại bền vững để xây dựng nền tảng cho một thị trường tài chính số lành mạnh" - ông nhìn nhận.

Ở góc nhìn khác, ông Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế Số Việt Nam, cho rằng quy định vốn pháp định 10.000 tỉ đồng khi thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa đang đóng vai trò như một "bộ lọc" an toàn vĩ mô rất chặt chẽ. Theo ông, mức vốn này giúp sàng lọc các DN có đủ năng lực tài chính, công nghệ và quản trị rủi ro để tham gia thị trường. Tuy nhiên, đề xuất áp thuế 0,1% trên tổng giá trị mỗi lần chuyển nhượng tài sản mã hóa lại đang tạo ra nhiều phản ứng từ thị trường, đặc biệt đối với nhà đầu tư.

Ông Quý cũng lưu ý nguy cơ tư duy đầu cơ ngắn hạn có thể khiến dòng vốn xã hội bị hút vào các vòng quay chênh lệch giá thay vì hỗ trợ khu vực sản xuất. Vì vậy, theo ông, thị trường cần được định hướng sang mô hình token hóa tài sản trong thế giới thực (RWA) để tạo giá trị kinh tế thực.

Ông Quý cho rằng đây có thể là kênh huy động vốn hiệu quả cho các dự án hạ tầng và mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam về lâu dài. Bởi lẽ, Việt Nam ước tính cần bổ sung khoảng 368 tỉ USD vào năm 2040 để đạt các mục tiêu tăng trưởng xanh và Net Zero. Việc ứng dụng RWA có thể cho phép chia nhỏ các dự án hạ tầng xanh quy mô lớn, qua đó huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội.

"Khi đó, thị trường tài sản mã hóa không còn là sân chơi đầu cơ mà sẽ trở thành mạch máu tài chính then chốt, hỗ trợ trực tiếp cho nền kinh tế tuần hoàn và các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia" - ông Quý nhận định.

Theo các chuyên gia, rủi ro lớn nhất hiện nay là thị trường thiếu sức hút đối với nhà đầu tư và dòng vốn quốc tế, dẫn đến tình trạng có sàn nhưng thiếu giao dịch. Vì vậy, cần tăng khả năng kết nối với hệ thống thanh toán và dòng vốn toàn cầu, đồng thời xây dựng cơ chế niêm yết minh bạch cùng chính sách phí, thuế và yêu cầu tuân thủ đủ cạnh tranh để thu hút nhà đầu tư.