SỔ TAY: Đi đúng đường, tránh bị lừa đảo

Nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài ngày càng tăng do mức thu nhập hấp dẫn và cơ hội nâng cao tay nghề.

Nhưng lợi dụng tâm lý muốn xuất cảnh nhanh, chi phí thấp hoặc "việc nhẹ lương cao", nhiều đối tượng đã tổ chức môi giới trái phép, lừa đảo người lao động (NLĐ) bằng các hình thức tinh vi. Để tránh mất tiền, mất cơ hội việc làm và đối mặt nhiều rủi ro pháp lý, NLĐ cần trang bị kiến thức trước khi quyết định ra nước ngoài làm việc.

Trước hết, NLĐ chỉ nên đăng ký đi làm việc ở nước ngoài thông qua các doanh nghiệp có giấy phép hoạt động dịch vụ đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Thông tin về các doanh nghiệp này được cơ quan chức năng công khai trên các cổng thông tin chính thức. Tuyệt đối không giao dịch với cá nhân, môi giới tự do hoặc các tổ chức không rõ tư cách pháp lý.

NLĐ cần cảnh giác với những lời quảng cáo như "xuất cảnh trong thời gian ngắn", "không cần ngoại ngữ", "không cần tay nghề", "việc nhẹ lương cao" hoặc "đi theo đường du lịch rồi chuyển sang làm việc". Đây là những dấu hiệu phổ biến của các đường dây lừa đảo hoặc đưa NLĐ đi làm việc trái phép.

Trước khi nộp hồ sơ, cần tìm hiểu kỹ về thị trường lao động, mức lương, điều kiện làm việc, chi phí xuất cảnh và quyền lợi của NLĐ. Mọi khoản thu phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc đóng các khoản phí không rõ nội dung.

NLĐ cũng cần đọc kỹ hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ trước khi ký kết. Hợp đồng phải thể hiện rõ vị trí việc làm, mức lương, thời gian làm việc, nơi làm việc, điều kiện ăn ở, bảo hiểm và trách nhiệm của các bên. Nếu có nội dung chưa rõ, nên yêu cầu giải thích hoặc nhờ cơ quan chức năng, tổ chức Công đoàn tư vấn.

Bên cạnh đó, cần tham gia đầy đủ các khóa đào tạo định hướng, trang bị kiến thức pháp luật, văn hóa, ngôn ngữ và kỹ năng làm việc tại nước tiếp nhận. Đây là hành trang quan trọng giúp NLĐ thích nghi với môi trường mới và hạn chế rủi ro.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc bị yêu cầu tham gia các chương trình đưa người đi làm việc ở nước ngoài không đúng quy định, NLĐ cần báo ngay cho cơ quan lao động địa phương, công an hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.

Đi làm việc ở nước ngoài là cơ hội cải thiện thu nhập và phát triển nghề nghiệp, song chỉ thật sự an toàn khi NLĐ lựa chọn con đường hợp pháp, minh bạch và được pháp luật bảo vệ. Một quyết định thận trọng hôm nay sẽ giúp tránh những hệ lụy đáng tiếc trong tương lai.