SỔ TAY: Thu hút đoàn viên nơi đô thị mới

Mục tiêu phát triển hàng triệu đoàn viên không chỉ là bài toán số lượng

Việc đặt mục tiêu tăng thêm 450.000 đoàn viên vào năm 2026 và 2,2 triệu đoàn viên vào năm 2030 cho thấy quyết tâm rất lớn của Công đoàn TP HCM trong giai đoạn phát triển mới. Nhưng con số ấy không chỉ là một chỉ tiêu tổ chức; nó phản ánh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cách làm, thích ứng với không gian kinh tế và mô hình quản trị mới của đô thị vùng.

Bối cảnh hiện nay rất khác trước. Khi TP HCM cùng Bình Dương và Đồng Nai tạo nên một không gian kinh tế liên kết chặt chẽ, đây không chỉ là vùng công nghiệp lớn nhất cả nước mà còn là nơi tập trung hàng triệu lao động. 

Chỉ riêng hệ thống Công đoàn sau sắp xếp đã quản lý một lực lượng đoàn viên rất lớn, đặt ra thách thức về tổ chức và phương thức hoạt động. Sau hợp nhất, số đoàn viên tại khu vực TP HCM ước tính lên tới khoảng 2,5 triệu người, cho thấy quy mô và áp lực quản lý cực kỳ lớn đối với tổ chức Công đoàn.

Trong không gian kinh tế mới ấy, lực lượng lao động ngày càng đa dạng: từ công nhân trong các KCN lớn, lao động trong doanh nghiệp (DN) tư nhân, đến lao động phi chính thức. Nếu chỉ duy trì cách tiếp cận truyền thống - chờ DN thành lập Công đoàn cơ sở rồi mới phát triển đoàn viên - thì sẽ rất khó đạt mục tiêu. Chính vì vậy, việc đổi mới phương thức tiếp cận người lao động (NLĐ) trở thành yếu tố quyết định.

Việc tổ chức lại hệ thống Công đoàn mô hình 2 cấp theo hướng tinh gọn, linh hoạt hơn giúp giảm tầng nấc trung gian, tăng hiệu quả điều hành, đồng thời tạo điều kiện để nguồn lực tập trung nhiều hơn cho Công đoàn cơ sở - nơi trực tiếp gắn bó với NLĐ. Khi tổ chức Công đoàn "đi xuống" tận địa bàn dân cư, khả năng tiếp cận NLĐ cũng sẽ rộng mở hơn. Tuy nhiên, đổi mới tổ chức chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng hơn là đổi mới nội dung hoạt động. Trong môi trường cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt, NLĐ sẽ chỉ gắn bó với Công đoàn nếu họ cảm nhận được giá trị thực sự. Vì vậy, việc đa dạng hóa phúc lợi, hỗ trợ nhà ở, chăm lo đời sống, tư vấn pháp lý, bảo vệ quyền lợi trong quan hệ lao động... phải trở thành trọng tâm.

Có thể nói, mục tiêu phát triển hàng triệu đoàn viên không chỉ là bài toán số lượng. Đó là phép thử đối với khả năng đổi mới của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh phát triển mới của đất nước. Khi không gian kinh tế mở rộng, tổ chức Công đoàn TP HCM phải mở rộng cách nghĩ và cách làm. 

Nếu làm tốt điều này, Công đoàn TP HCM không chỉ đạt được các chỉ tiêu phát triển đoàn viên, mà còn xây dựng được một tổ chức thực sự vững mạnh - nơi NLĐ tìm thấy chỗ dựa, còn DN tìm thấy đối tác đồng hành tin cậy.