Sự nghiệp cần sức bền

Áp lực thành công sớm, nỗi lo tụt lại phía sau và văn hóa làm việc không ngừng nghỉ đang bào mòn sức bền của nhiều lao động trẻ

Mới đây, một bài đăng trên mạng xã hội Threads thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác khi kể về câu chuyện của một nữ nhân viên từng được xem là "hình mẫu cống hiến" tại nơi làm việc.

Nỗi lo bị bỏ lại

Theo chia sẻ của chủ tài khoản, suốt 3 năm liền, nữ nhân viên này chưa từng nghỉ phép dù chỉ 1 ngày. Ngay cả khi bị ốm, chị vẫn mang máy tính về nhà xử lý công việc, luôn sẵn sàng có mặt khi công ty cần và xem những lời ghi nhận từ cấp trên là thước đo giá trị của bản thân trong tổ chức.

Thế nhưng, khi doanh nghiệp tái cơ cấu nhân sự, chị lại nằm trong nhóm đầu tiên bị cắt giảm. Chủ tài khoản đúc kết đầy chua chát: "Tình yêu thương ở chốn công sở suy cho cùng cũng được định giá bằng lợi ích và KPI. Đừng vắt kiệt sức khỏe cho một nơi có thể đăng tin tuyển người thay thế bạn ngay ngày hôm sau".

Quan điểm này nhanh chóng tạo nên cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng câu chuyện phản ánh thực tế khắc nghiệt của môi trường làm việc hiện đại, nơi sự cống hiến chưa chắc đồng nghĩa với sự bảo đảm lâu dài.

Anh Lê Minh Tuấn (29 tuổi; nhân viên văn phòng tại phường Bến Thành, TP HCM) cho biết câu chuyện trên khiến anh nhớ lại những năm đầu đi làm, khi luôn mang tâm lý phải chứng minh năng lực. Anh thường xuyên nhận thêm việc, ở lại công ty đến tối muộn và hiếm khi sử dụng hết số ngày nghỉ phép vì tin rằng sự chăm chỉ sẽ mang lại cơ hội thăng tiến.

"Tôi từng nghĩ chỉ cần làm nhiều hơn người khác thì sẽ có vị trí vững chắc trong công ty. Nhưng sau những đợt biến động nhân sự, tôi nhận ra không ai là không thể thay thế. Điều đó không khiến tôi ngừng cố gắng mà giúp tôi hiểu rằng bên cạnh sự nghiệp, sức khỏe và cuộc sống cá nhân cũng cần được ưu tiên" - anh Tuấn nói.

Ở góc nhìn khác, chị Nguyễn Khánh Linh (27 tuổi; chuyên viên truyền thông tại phường Xuân Hòa, TP HCM) cho rằng không nên vì một câu chuyện mà phủ nhận giá trị của sự nỗ lực. Theo chị, giai đoạn đầu sự nghiệp là thời điểm lao động trẻ (LĐT) cần đầu tư thời gian và công sức để tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực và tạo nền tảng cho tương lai.

"Tôi vẫn tin muốn tiến xa phải nỗ lực. Nhưng nỗ lực không đồng nghĩa với làm việc bất chấp sức khỏe hay đánh đổi mọi khía cạnh của cuộc sống. Điều quan trọng là xác định rõ mục tiêu và duy trì nhịp độ phù hợp để phát triển bền vững, thay vì cố chạy thật nhanh rồi sớm kiệt sức" - chị Linh bày tỏ.

Giữ nhịp cho tương lai

Thực tế, áp lực thành công sớm không chỉ đến từ yêu cầu công việc mà còn xuất phát từ những kỳ vọng người trẻ đặt ra cho chính mình.

Theo bà Ngô Mỹ Linh, Trưởng Phòng Marketing Công ty CP Adecco Việt Nam (phường Xóm Chiếu, TP HCM), việc LĐT dành nhiều thời gian và tâm sức cho công việc là điều dễ hiểu trong bối cảnh cạnh tranh nghề nghiệp ngày càng gay gắt. Không ít người đặt mục tiêu phải sớm đạt được các cột mốc về thu nhập, vị trí hoặc thành tựu cá nhân trước tuổi 30.

"LĐT thường nhìn thấy kết quả cuối cùng của người khác mà không nhìn thấy quá trình tích lũy kéo dài nhiều năm hay những đánh đổi phía sau. Điều đó khiến họ luôn trong trạng thái phải cố gắng nhiều hơn, nhanh hơn để bắt kịp những chuẩn mực thành công do xã hội đặt ra" - bà Linh đánh giá. Khát vọng phát triển bản thân là động lực tích cực, song người lao động cần hiểu thành công là một hành trình dài thay vì những đích đến ngắn hạn.

Ông Bùi Đoàn Chung, người sáng lập Cộng đồng Nghề nhân sự Việt Nam, cho rằng một trong những sai lầm phổ biến của LĐT là đánh đồng sự tận tâm với việc hy sinh vô điều kiện cho công việc. Nhiều người dồn toàn bộ năng lượng cho sự nghiệp nhưng lại xem nhẹ việc chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và các mối quan hệ cá nhân.

"Hệ lụy của tình trạng này thường không xuất hiện ngay lập tức. Ban đầu có thể chỉ là cảm giác mệt mỏi kéo dài, khó tập trung hoặc mất cân bằng cuộc sống. Nhưng về lâu dài, người lao động dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, giảm động lực làm việc, thậm chí mất phương hướng dù vẫn đạt được những thành công nhất định" - ông Chung phân tích.

Không ít người thất bại trên hành trình phát triển nghề nghiệp không phải vì thiếu năng lực hay thiếu nỗ lực, mà vì cạn kiệt năng lượng trước khi kịp chạm tới những mục tiêu dài hạn. Sự nghiệp là cuộc đua đường dài. Điều quan trọng không chỉ là đi nhanh mà còn là duy trì được sức bền để tiếp tục phát triển và đủ điều kiện tận hưởng những thành quả mà mình đã nỗ lực tạo dựng.

Trong bối cảnh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, khát vọng vươn lên vẫn là động lực quan trọng của LĐT. Nhưng thay vì chỉ tìm cách chạy nhanh hơn tất cả mọi người, nhiều người trẻ đang học cách đi xa hơn bằng việc cân bằng giữa sự nghiệp, sức khỏe và đời sống cá nhân. Bởi thành công không chỉ là chạm đến đích mà còn là đủ sức để tận hưởng hành trình và những thành quả đạt được trên chặng đường ấy.