Tết thêm đủ đầy

Nhiều công nhân, sinh viên tranh thủ làm thêm, nhận việc thời vụ với mong muốn có một cái Tết cổ truyền đầy đủ hơn

Cận Tết Bính Ngọ, khi không ít gia đình bắt đầu sắm sửa, lên kế hoạch về quê thì nhiều người khác lại say sưa kiếm thêm thu nhập.

Động lực làm thêm

Ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động những ngày cuối tháng chạp cho thấy tại một số khu trọ công nhân ở TP HCM, nhiều người chọn ở lại thành phố làm xuyên Tết.

Như khu trọ trên đường Lê Văn Khương (phường Thới An, TP HCM), khuya nào cũng sáng đèn. Trong căn phòng hơn 20 m², anh Nguyễn Văn Ngọc, công nhân Công ty TNHH Smart Air Việt Nam, vừa sửa máy lạnh vừa tranh thủ trò chuyện. Đây là năm thứ hai vợ chồng anh quyết định không về quê Quảng Trị đón xuân.

Hai vợ chồng đều có việc làm ổn định nhưng nuôi 2 con nhỏ giữa thành phố khiến khoản nào cũng phải tính toán cặn kẽ. Tiền vé xe không phải là gánh nặng lớn nhất mà theo anh, về quê là kéo theo bao nhiêu chi phí sắm sửa, quà cáp trong khi sau Tết còn đủ thứ cần phải chi.

Ở lại TP HCM đồng nghĩa guồng quay mưu sinh vẫn tiếp diễn. Ngoài giờ làm chính, vợ anh nhận dọn dẹp nhà với mức 40.000 đồng/giờ. Càng cận Tết, lịch làm kín đặc, có ngày chị đi từ sáng đến tối. Riêng anh nhận thêm sửa máy lạnh cho những ai cần, thu nhập 200.000 - 300.000 đồng/ngày, thậm chí hơn khi chủ nhà hào phóng lì xì.

Những năm trước, anh còn nhận trông nhà cho người dân về quê để kiếm thêm vài triệu đồng. "Không về quê thì buồn lắm chứ nhưng ở lại kiếm thêm để dành cho con, đỡ áp lực sau Tết. Nghĩ vậy lại có động lực làm tiếp" - anh nói, tay vẫn thoăn thoắt tháo lắp thiết bị.

Xu hướng rõ nét

Theo tìm hiểu, xu hướng "Tết vẫn làm" ngày càng rõ nét. Nhiều công nhân, lao động phổ thông không vội nghỉ ngơi mà tranh thủ tìm thêm thu nhập như tăng ca tại nhà máy, làm thời vụ ở siêu thị, kho vận, giao hàng, bán hàng online… Với họ, cuối năm là quãng thời gian "tăng tốc" để gom góp từng khoản tiền, chuẩn bị cho cái Tết đỡ áp lực.

Tại Khu Công nghiệp Tân Bình, một số công nhân tranh thủ đăng ký tăng ca đến 28, 29 Tết. Mỗi giờ làm thêm giúp họ nhận được từ vài chục đến hơn trăm nghìn đồng, cộng dồn lại thành khoản đáng kể. Nhiều người kể chỉ nghỉ đúng mùng 1 hoặc mùng 2 Tết rồi quay lại làm sớm. "Ở quê thì vui thật nhưng về mấy ngày là hết tiền. Ở lại làm thêm, ra Tết có khoản phòng thân, đỡ lo hơn" - chị Lê Thị Bích, công nhân ngành may, chia sẻ khi tan ca tối.

Một bộ phận không nhỏ sinh viên cũng thế. Trong số này, Phan Thị Mộng Tuyền, sinh viên năm 2 ngành kế toán Trường Đại học Mở TP HCM, gần như "chuyển nhà" ra quán cà phê nơi em làm việc từ đầu tháng 12-2025. Mỗi ngày, Tuyền rời phòng trọ từ lúc mặt trời chưa lên và về khi phố đã sáng đèn. Càng sát Tết, quán càng đông, dù mệt, Tuyền vẫn chủ động xin tăng giờ. Tuyền khoe đây là thời điểm thu nhập cao nhất trong năm, lương 25.000 đồng/giờ, những ngày Tết còn được tính cao hơn nên làm nhiều một chút, em có tiền đóng học phí và gửi về cho ba mẹ.

Quê ở Đắk Lắk, gia đình làm nông, năm nay lại chịu ảnh hưởng của mưa lũ nên kinh tế thêm chật vật. Thay vì về quê sớm như nhiều bạn bè, Tuyền quyết định ở lại TP HCM làm xuyên Tết. "Nhớ nhà lắm chứ. Nhưng em nghĩ mình ráng thêm vài tuần, ra Tết về sau cũng được. Có tiền phụ ba mẹ là vui rồi" - nữ sinh viên chia sẻ.

Thuận lợi nhưng cần tỉnh táo

Cuối năm cũng là giai đoạn sôi động nhất của thị trường lao động TP HCM khi doanh nghiệp tăng tốc tuyển người để hoàn thành đơn hàng, chuẩn bị cho mùa mua sắm Tết và kế hoạch kinh doanh năm mới. Theo đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, năm 2025, doanh nghiệp đăng ký tuyển gần 314.000 vị trí việc làm. Năm 2026, nhu cầu nhân lực dự báo tiếp tục tăng, đặc biệt ở các ngành thương mại - dịch vụ, logistics, bán lẻ, sản xuất hàng tiêu dùng.

Nhiều siêu thị, đơn vị giao hàng treo thông báo tuyển dụng thời vụ ngay từ đầu tháng chạp. Một số doanh nghiệp chấp nhận tuyển lao động làm ngắn hạn 1-2 tuần hoặc theo ca linh hoạt. Nhờ đó, người lao động có thêm cơ hội xoay xở thu nhập trong dịp cao điểm chi tiêu.

Các chuyên gia lao động cho rằng xu hướng làm thêm xuyên Tết phản ánh áp lực chi tiêu ngày càng lớn đối với người lao động đô thị. Khi thưởng Tết chưa đủ bù đắp chi phí sinh hoạt, việc tranh thủ làm thêm trở thành lựa chọn phổ biến để ổn định tài chính sau kỳ nghỉ.

Tuy nhiên, song hành với nhu cầu tuyển dụng, nhu cầu tìm việc tăng cao là nguy cơ lừa đảo việc làm. Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, cảnh báo đây là thời điểm người tìm việc dễ rơi vào "bẫy" nhất. Nhiều đối tượng lợi dụng nhu cầu kiếm việc gấp để thu phí hồ sơ, phí đồng phục, phí giữ chỗ hoặc yêu cầu đặt cọc.

"Người lao động cần nhớ, theo quy định, không phải đóng bất kỳ khoản phí nào để được giới thiệu việc làm. Những quảng cáo việc nhẹ, lương cao kèm yêu cầu chuyển tiền đặt cọc thường là dấu hiệu lừa đảo. Hãy kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp, thỏa thuận rõ mức lương, ký hợp đồng theo quy định" - bà Thục khuyến nghị.