Thiếu năm đóng BHXH, suy giảm sức khỏe có được hưởng lương hưu?

(NLĐO) - Chưa đủ thời gian đóng BHXH, người lao động sẽ chưa được hưởng lương hưu ngay, nhưng vẫn có các phương án bảo đảm an sinh khi về già.

Nhiều người lao động băn khoăn liệu có được hưởng lương hưu khi chưa đủ số năm đóng BHXH, nhất là trong trường hợp mắc bệnh hoặc suy giảm khả năng lao động.

Trường hợp ông T. nhân viên kỹ thuật tại một doanh nghiệp, có 17 năm 10 tháng đóng BHXH bắt buộc. Do mắc bệnh suy tim, ông bị suy giảm 71% khả năng lao động và không còn đủ sức khỏe để tiếp tục công việc.

Theo BHXH Việt Nam, Nghị định 159/2025 quy định người tham gia BHXH bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên chỉ được xem xét hưởng lương hưu khi đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH theo luật.

Đối chiếu quy định hiện hành, ông A mới có 17 năm 10 tháng đóng BHXH nên chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, dù đã suy giảm khả năng lao động trên 61%.

Để bảo đảm quyền lợi, người lao động trong trường hợp này có thể tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để đủ thời gian đóng và hưởng lương hưu hằng tháng; bảo lưu thời gian đã đóng để chờ đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định; hoặc nhận BHXH một lần nếu sau 12 tháng nghỉ việc không tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện.

Ngoài ra, Luật BHXH 2024 cũng bổ sung chế độ trợ cấp hằng tháng đối với người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Theo quy định, người có thời gian đóng BHXH dưới 15 năm, không nhận BHXH một lần và không bảo lưu thời gian đóng có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng vào quỹ BHXH.

Mức trợ cấp được tính căn cứ vào thời gian và mức đóng BHXH của người lao động, thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội. Trong thời gian hưởng, người thụ hưởng được ngân sách nhà nước đóng BHYT.

Theo cơ quan BHXH, việc tiếp tục đóng BHXH tự nguyện hoặc bảo lưu thời gian tham gia là phương án giúp người lao động duy trì cơ hội hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh lâu dài khi về già.

Từ ngày 1-7-2026, theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, lương hưu và trợ cấp BHXH của các đối tượng đang hưởng sẽ được điều chỉnh tăng 8%. Việc tăng lương hưu được thực hiện đối với người đã đủ điều kiện và đang hưởng chế độ theo quy định.