TPHCM chú trọng phát triển bền vững

Quá trình phát triển bền vững của TPHCM bao gồm thúc đẩy đầu tư, tạo sinh kế, giải quyết các điểm nghẽn... Trong đó, công tác chống ngập đang được ưu tiên

Sau khi hợp nhất cùng Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, việc tổ chức quản lý thoát nước của TP HCM gồm 23 lưu vực chính trên hệ thống các sông lớn Đồng Nai - Sài Gòn - Nhà Bè - Soài Rạp - Thị Vải, cùng kênh rạch nội đô như Tàu Hủ - Bến Nghé - kênh Đôi - kênh Tẻ, Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên...

Còn 159 điểm ngập

Về hạ tầng tiêu thoát nước, TPHCM sở hữu hơn 7.200 km cống thoát nước, 319.000 hầm ga, 1.671 cửa xả và gần 500 van ngăn triều đang vận hành. Hệ thống kênh rạch dài khoảng 971 km đóng vai trò là trục tiêu thoát nước tự nhiên của toàn đô thị.

Trong thời gian dài, TPHCM triển khai nhiều chương trình, dự án và giải pháp nhằm giảm ngập theo các quy hoạch được phê duyệt. 

Cụ thể như Quy hoạch thoát nước 752/QĐ-TTg ngày 19-6-2001, Quy hoạch thủy lợi - kiểm soát triều 1547/QĐ-TTg ngày 28-10-2008 và các quy hoạch tích hợp gần đây như quy hoạch thời kỳ 2021-2030 và điều chỉnh quy hoạch chung theo Quyết định 1125/QĐ-TTg ngày 11-6-2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Tuy nhiên, việc thực hiện những quy hoạch này mới chỉ đạt một phần mục tiêu đề ra. Tình trạng ngập vẫn diễn biến phức tạp, phạm vi xuất hiện ngập mở rộng và mức độ ngập sâu gia tăng, phản ánh cả những biến đổi bất lợi từ tự nhiên lẫn các tồn tại trong quản lý hạ tầng và phát triển đô thị. 

Đến vừa qua, thành phố còn ghi nhận 159 vị trí ngập, phân bố tại 4 khu vực chính, với các nguyên nhân và mức độ khác nhau.

24 công trình cho năm 2026

Theo kế hoạch Sở Xây dựng trình UBND TPHCM, năm 2026, TPHCM dự kiến triển khai và hoàn thành 24 dự án chống ngập, tổng vốn gần 38.000 tỉ đồng để xử lý 29/159 điểm ngập.

Trong đó, khu vực TPHCM (trước sáp nhập) 11 dự án với tổng vốn hơn 24.445 tỉ đồng sẽ được triển khai, hoàn thành, giúp giải quyết 12 điểm ngập.

Cụ thể, khi hoàn thành dự án cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên cùng hệ thống thoát nước khu vực này, 2 vị trí ngập nặng trên đường Lê Văn Thọ (đoạn từ đường số 1 đến đường số 8) và đường Nguyễn Văn Khối (đoạn từ đường Lê Văn Thọ đến UBND phường Thông Tây Hội) được giải quyết.

Hai điểm ngập vừa trên đường Dương Đình Hội (từ đường 359 đến đường 10), đường Nguyễn Duy Trinh (từ đường Nguyễn Tư Nghiêm đến Nguyễn Tuyển) sẽ hết nhờ những dự án nâng cấp đường và duy tu hệ thống thoát nước.

Ngoài ra, 8 vị trí ngập nhẹ cũng được xử lý. Điển hình như Tỉnh lộ 10, nhờ dự án xây mới cầu Bà Hom và dự án cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên; đường Đinh Bộ Lĩnh, nhờ duy tu, sửa chữa hệ thống thoát nước; đường Bình Quới với dự án chống sạt lở bán đảo Thanh Đa - đoạn 2, đoạn 3, đoạn 4; đường song hành Quốc lộ 22 qua dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên và bổ sung hệ thống thoát nước, mở thêm hướng thoát ra đường Trường Chinh...

Tại khu vực Bình Dương, 7 dự án tổng vốn hơn 12.552 tỉ đồng sẽ hoàn thành, xử lý 4 điểm ngập nặng, trong đó có khu vực ngã ba cống đường Thích Quảng Đức và các khu dân cư tại Dĩ An, Đông Hòa.

Khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu triển khai 6 dự án với tổng vốn khoảng 960 tỉ đồng, xử lý 13 điểm ngập (7 vị trí ngập nặng). Đáng chú ý, tuyến thoát nước chính dọc Quốc lộ 51 sẽ góp phần giải quyết 4 điểm ngập nặng khu vực phường Phú Mỹ. Ngoài ra, nhiều tuyến đường nội đô khu vực Vũng Tàu và lân cận cũng được duy tu, nâng cấp hệ thống thoát nước.

Kỳ vọng vào dự án gần 10.000 tỉ đồng

Vừa qua, UBND TPHCM, các sở, ban, ngành và Công ty CP Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trungnam Group) phối hợp tái vận hành cống ngăn triều Bến Nghé và tái khởi động dự án "giải quyết ngập do triều khu vực TP HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu", giai đoạn 1. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 10.000 tỉ đồng, thực hiện theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).

Dự án với mục tiêu kiểm soát ngập do triều cường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cho vùng diện tích 570 km2 với khoảng 6,5 triệu dân thuộc khu vực bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm thành phố này khởi công tháng 6-2016. Nhưng khi đạt khối lượng hơn 90% thì dự án tạm ngưng thi công. Lý do tạm ngưng liên quan tới vướng mắc thủ tục pháp lý và ngân hàng ngừng giải ngân vốn.

Chia sẻ về dự án, ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng Giám đốc Trungnam Group, cho biết nhà đầu tư mong thành phố tạo mọi điều kiện về mặt pháp lý cho doanh nghiệp và doanh nghiệp cam kết hoàn thành trong năm 2026.

"Dự án hoàn thành đáp ứng mong mỏi của người dân thành phố. Nhà đầu tư quyết tâm hoàn thành sớm nhất vì toàn bộ dự án đã đạt 93%. Tất cả công trình chính, hạng mục lớn đã xong, chỉ còn trái tim của dự án là hệ thống điều khiển" - ông Nguyễn Tâm Tiến thông tin.

Ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết thành phố và các bên liên quan nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn chính, dự án đã tái khởi động từ tháng 12-2025 với hạng mục cống Bến Nghé, cống Mương Chiếu và nhà điều hành toàn bộ dự án. Cống Bến Nghé vận hành là cống đầu tiên trong 6 cống chính của dự án. Đây là kết quả của những nỗ lực tích cực thời gian qua.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho hay những công việc quan trọng cần tập trung trong thời gian tới là giao đất đối ứng cho doanh nghiệp; đàm phán ký các hợp đồng tín dụng, huy động lại vốn để triển khai dự án.

"TPHCM, các sở, ngành đồng hành với nhà đầu tư để nhà đầu tư hội đủ điều kiện hoàn thành dự án, phát huy hiệu quả đầu tư" - ông Bùi Xuân Cường nhấn mạnh thêm.