Trợ cấp xã hội dự kiến tăng lên 540.000 đồng: Người yếu thế được thêm gì?

(NLĐO) - Bộ Y tế đề xuất tăng mức chuẩn trợ cấp hưu trí và trợ giúp xã hội thêm 40.000 đồng/tháng, lên 540.000 đồng nhằm cải thiện mức sống cho người yếu thế.

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội, trong đó đề xuất điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ giúp từ ngày 1-7-2026, hỗ trợ cho khoảng 4,5 triệu người.

Tăng 8% mức chuẩn trợ cấp

Hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định này vừa được Bộ Tư pháp công bố. Dự thảo do Bộ Y tế chủ trì xây dựng trên cơ sở rà soát, hợp nhất các quy định hiện hành.

Theo Bộ Y tế, mức chuẩn trợ giúp xã hội hiện nay là 500.000 đồng/tháng còn thấp, chưa đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu. Mức này chỉ tương đương khoảng 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn và 17,8% ở đô thị.

Việc điều chỉnh được đặt trong bối cảnh từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở dự kiến tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, cùng với việc tăng 8% lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp ưu đãi người có công.

Do đó, Bộ Y tế đề xuất tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội thêm 8%, lên 540.000 đồng/tháng. Đây là căn cứ để tính các khoản trợ cấp xã hội hằng tháng, trợ cấp hưu trí xã hội và các chính sách hỗ trợ liên quan.

Dự thảo vẫn giữ nguyên các hệ số hưởng hiện hành, nên mức trợ cấp thực nhận của các nhóm bảo trợ xã hội sẽ tăng tương ứng khi mức chuẩn được điều chỉnh. Đồng thời quy định trợ cấp hưu trí xã hội cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.

Cụ thể, công dân từ đủ 75 tuổi trở lên sẽ được hưởng trợ cấp nếu không có lương hưu hoặc đang hưởng thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội. Người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo cũng được xem xét hưởng chính sách này nếu đủ điều kiện.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung nhóm trẻ em mồ côi một bên cha hoặc mẹ nhưng người còn lại "không xác định được", nhằm phù hợp với quy định của Luật Nuôi con nuôi.

Rút ngắn thời gian giải quyết

Một điểm đáng chú ý là dự thảo đề xuất gộp các loại tờ khai xét trợ cấp xã hội thành một mẫu chung, giúp giảm giấy tờ và tạo thuận lợi cho người dân.

Thẩm quyền giải quyết trợ cấp được giao trực tiếp cho chủ tịch UBND cấp xã. Thời gian xử lý hồ sơ rút từ 10 ngày làm việc xuống còn 7 ngày, giảm khoảng 30%.

Dự thảo cũng quy định rõ các trường hợp tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp, như không nhận tiền liên tục 3 tháng, không hợp tác xác minh, đã chết, mất tích, không còn đủ điều kiện hoặc từ chối nhận trợ cấp.

Liên quan chính sách mai táng phí, dự thảo mở rộng thêm đối tượng được hỗ trợ, gồm người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp tuất BHXH hằng tháng và người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo đang hưởng trợ cấp tuất. Mức hỗ trợ tối thiểu vẫn bằng 20 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội.

Các chính sách trợ giúp khẩn cấp do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn… được gộp lại để dễ áp dụng, với mức hỗ trợ cơ bản giữ nguyên. Trong đó, hộ nghèo, cận nghèo có nhà bị sập hoàn toàn có thể được hỗ trợ tối thiểu 40 triệu đồng; trường hợp phải di dời khẩn cấp được hỗ trợ 30 triệu đồng; nhà hư hỏng nặng được hỗ trợ sửa chữa tối thiểu 20 triệu đồng.

Theo quy định, ngoài mức trợ cấp hưu trí xã hội là 500.000 đồng/người/tháng do ngân sách nhà nước bảo đảm, địa phương được phép hỗ trợ thêm tùy điều kiện.

Từ tháng 9-2025 đến đầu năm 2026, nhiều nơi đã mở rộng đối tượng và nâng mức chi. Quảng Ninh, Hải Phòng áp dụng 700.000 đồng/tháng; Hà Nội, TPHCM 650.000 đồng; Tuyên Quang 530.000 đồng áp dụng cho người từ 75 tuổi, hoặc từ 70 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo, không có lương hưu hay trợ cấp BHXH.