Cuộc thi "Tết xanh": Chiếc bánh chưng xanh ngoài khơi thềm lục địa

(NLĐO) - Trên nhà giàn DK1, giữa mênh mông sóng biển, mùi bánh chưng xanh thoang thoảng làm ấm lòng biết bao người

Giữa bốn bề sóng gió ngoài khơi thềm lục địa phía Nam cách đất liền khoảng 500 cây số, chiếc bánh chưng xanh không chỉ là món quà đặc trưng của Tết Nguyên đán cổ truyền mà còn làm cho không gian mùa xuân thêm ấm áp nơi biển trời xa xôi Tổ quốc. Đặc biệt hơn, nguyên liệu làm nên những chiếc bánh chưng ấy lại là những nguyên liệu "xanh" theo đúng chuẩn "Bộ đội cụ Hồ" dù bốn bề mặn mòi nước biển.

Bánh chưng xanh trên nhà giàn DK1

Tôi từng nghĩ rằng, ở bất cứ nơi nào trên lãnh thổ Việt Nam, dù biên cương hay hải đảo, dù núi cao hay ngoài khơi thềm lục địa, những ngày tết Nguyên đán đều không thể thiếu hương vị của gạo nếp, đậu xanh, lá dong, thịt heo, dưa hành… Và ở đây, trên nhà giàn DK1, giữa mênh mông sóng biển, mùi bánh chưng xanh thoang thoảng làm ấm lòng biết bao người. 

Trong thoáng chốc, tôi như quên mất mình đang ở ngoài xa khơi đại dương cách đất liền hàng trăm hải lý. Chiếc bánh chưng xanh không chỉ giúp cán bộ chiến sĩ, người dân dịu vơi nỗi nhớ nhà dịp Tết Nguyên đán mà còn mang ý nghĩa biểu tượng, rằng mùa xuân đã tới mọi miền đất nước, với những người đang ngày đêm canh giữ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Cách đây ít ngày, tôi may mắn được tham gia đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân chở hàng hoá, quà Tết ra các nhà giàn DK1 ngoài khơi thềm lục địa phía Nam. Nhà giàn hiện là nơi sinh sống của cán bộ, chiến sĩ hải quân cùng người dân làm nhiệm vụ ở các trạm hải đăng. Tại đây, tôi đã may mắn cùng cán bộ chiến sĩ, người dân gói, luộc và thưởng thức những chiếc bánh chưng xanh có lẽ là đặc biệt nhất mà mình từng thưởng thức.

Theo đó, bánh chưng ở nhà giàn DK1 được làm từ nguyên liệu mang ở đất liền ra và cả nguyên liệu của chính nơi đây. Trong đó, lá dong, gạo nếp, đậu xanh và lạt giang được đem từ đất liền ra, còn thịt heo, hành củ lại được nuôi trồng ở chính trên nhà giàn. Mặc dù tôi đã từng lên các nhà giàn DK1 nhiều lần trước đó nhưng vẫn không khỏi ngạc nhiên vì quy trình nuôi trồng, chăm sóc vườn rau hay các loại gia súc, gia cầm của cán bộ, chiến sĩ.

Giữ biển trời thêm xanh

Trong không gian sống gần như khép kín và đơn độc giữa bốn bề sóng gió ở biển khơi, cán bộ chiến sĩ người dân không chỉ chắt chiu từng lít nước ngọt mà còn chắt chiu từng chút rác thải để tạo ra môi trường sống xanh sạch theo một quy trình khép kín. Rác thải và nước thải ở nhà giàn DK1 cũng vô cùng có ý nghĩa, tạo thành chuỗi để tái tạo. Theo đó, toàn bộ rác hữu cơ như thức ăn thừa, rau củ quả dư thừa sẽ được thái nhỏ, ủ lên men và làm phân bón hữu cơ cho vườn rau. Đồ ăn thừa cũng được phân loại để làm thức ăn cho gia súc, gia cầm.

Với phương châm không thả xuống biển bất kỳ chất vô cơ nào, đặc biệt là những đồ nhựa xuống biển, các cán bộ, chiến sĩ người dân tạo thành một vòng tròn khép kín. Điều đó vừa giúp tiết kiệm nước ngọt và rau xanh, những thứ quý giá nhất ở nhà giàn, vừa để làm xanh sạch biển quê hương. Như mùa khô hiện nay, nước ngọt sau khi tắm rửa sẽ được lưu trong một bể chứa, sử dụng dụng cụ lọc và dùng để tưới rau xanh. Cứ thế, mọi thứ được chắt chiu, sử dụng khoa học với phương châm không thiếu nhưng cũng không được phung phí.

Điều khá thú vị là ở nhà giàn DK1, việc chuẩn bị cho Tết cổ truyền thường tới sớm hơn, chu đáo hơn. Từ việc vỗ béo con heo to nhất, chăm sóc luống dưa cải, luống hành củ, cây ớt… Tôi khá bất ngờ khi nhổ những khóm hành củ, chúng tròn như trái chôm chôm bóc vỏ màu trắng xanh rất bắt mắt. Lá hành được cắt để riêng, trong khi củ hành được muối cùng dưa cải, như một thứ đặc sản ngày Tết nơi nhà giàn DK1.

Cuối cùng, khi nồi bánh chưng bắt đầu sôi trong tiếng sóng ầm ầm vỗ vào chân nhà giàn, mọi người quây quần bên nhau, hỏi thăm và chúc những lời ấm áp giữa giai điệu của bài hát về mùa xuân quê hương. Mùi bánh chưng xanh thơm lừng lấn át cả mùi mặn mòi nước biển đặc trưng nơi nhà giàn như khiến mùa xuân thêm ấm áp hơn. Ai cũng biết rằng, nhiệm vụ canh giữ chủ quyền biển trời, thềm lục địa ở ngoài khơi xa luôn vô cùng vất vả và khó khăn, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Nhưng những chiếc bánh chưng xanh mang hương vị của nhà giàn, của đất liền hậu phương được gói ghém lại đã khiến mọi thứ trở lên gần gũi, ấm áp hơn.