Điểm nóng xung đột ngày 11-3: Iran điều chỉnh chiến thuật, đối thủ áp lực

(NLĐO) - Thay vì tập kích ồ ạt, Iran được cho là sử dụng chiến thuật “mưa phùn”: Phóng tên lửa và UAV nhỏ giọt nhưng liên tục để bào mòn phòng thủ đối phương.

Trong nhiều thập niên, các cuộc xung đột ở Trung Đông thường được nhìn qua lăng kính của không quân, lực lượng đặc nhiệm hoặc các chiến dịch tấn công chớp nhoáng. Tuy nhiên, diễn biến gần đây cho thấy một yếu tố khác đang nổi lên như biến số chiến lược: Kho tên lửa của các bên tham chiến.

Giới quan sát cho rằng Iran đang điều chỉnh cách thức sử dụng kho vũ khí này, chuyển từ các đợt phóng quy mô lớn sang chiến thuật bền bỉ hơn - chiến thuật "mưa phùn".

Không còn tập kích ồ ạt

Theo phân tích đăng ngày 1-3 của Financial Times, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran cuối tháng 2-2026, Iran đã tung ra "một cơn mưa phùn tên lửa và UAV" vào Israel và các mục tiêu trong khu vực – tức những đợt tấn công quy mô hạn chế nhưng kéo dài trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày.

Các quan chức quân đội Israel cho rằng cách tiếp cận này khác với những đợt tập kích dồn dập trước đây. Thay vì phóng hàng trăm vũ khí cùng lúc, Iran duy trì nhịp độ tấn công rải rác nhằm gây áp lực liên tục lên hệ thống phòng thủ của đối phương.

"Ai nói người Iran sẽ chơi theo luật của chúng ta? Chúng ta không biết họ sẽ đưa mọi chuyện đi đến đâu… nhưng cuộc chiến này có lẽ sẽ không chỉ kéo dài vài giờ hay vài ngày" - một cựu quan chức Israel nói thêm.

Theo bà Lynette Nusbacher, cựu cố vấn tình báo cho nội các Anh, Tehran có thể muốn tạo ra một cú đánh trực tiếp vào các mục tiêu quân sự của Israel hoặc Mỹ.

Bà cho rằng Iran cũng đã tính đến khả năng hệ thống chỉ huy bị tấn công, vì vậy quyền phóng tên lửa có thể đã được phân cấp xuống các đơn vị cấp dưới với các tọa độ mục tiêu được thiết lập sẵn.

Tuy nhiên, việc duy trì các đợt phóng liên tục cũng phản ánh sức ép phải sử dụng kho vũ khí trước khi các bệ phóng bị phá hủy. "Các chỉ huy Iran hiểu rằng họ phải dùng chúng trước khi mất chúng" - bà Lynette Nusbacher nói.

UAV giá rẻ và cuộc đua công nghệ mới

Yếu tố quan trọng giúp Iran duy trì chiến thuật "mưa phùn" là việc sử dụng số lượng lớn UAV chi phí thấp.

Theo Financial Times, các UAV tấn công dòng Shahed do Iran phát triển có giá khoảng 30.000 – 35.000 USD mỗi chiếc, thấp hơn nhiều so với chi phí của các tên lửa đánh chặn do Mỹ và đồng minh sử dụng.

Báo The Guardian cho biết ngày 2-3, Iran đã phóng hàng trăm UAV Shahed-136 nhằm vào nhiều mục tiêu tại Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Loại UAV này có thể mang khoảng 50 kg thuốc nổ và có tầm bay tới khoảng 2.000 km.

Việc kết hợp UAV giá rẻ với các đợt phóng tên lửa nhỏ nhưng liên tục cho phép Iran duy trì nhịp độ tấn công trong thời gian dài mà không cần sử dụng toàn bộ kho vũ khí chiến lược.

Trong khi đó, quân đội Mỹ cũng đang phát triển UAV chi phí thấp mang tên LUCAS (Low-cost Unmanned Combat Attack System), được thiết kế dựa trên cấu trúc của drone Shahed.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 1-3: "Những chiếc drone giá rẻ này, được mô phỏng theo dòng Shahed của Iran, hiện đang thực thi những đòn đáp trả mang nhãn hiệu Mỹ".

Theo ông Michael C. Horowitz, cựu quan chức Lầu Năm Góc và hiện là giám đốc trung tâm nghiên cứu Perry World House thuộc Đại học Pennsylvania, sự phổ biến của UAV giá rẻ có thể làm thay đổi bản chất của chiến tranh hiện đại.

"Bạn sẽ thấy ngày càng nhiều quốc gia, thậm chí cả các nhóm vũ trang, có khả năng tiến hành trinh sát và tấn công tầm xa bằng công nghệ chi phí thấp" - ông Horowitz chia sẻ.

Cuộc chiến tiêu hao 

Một trong những mục tiêu của chiến thuật này được cho là tạo ra cuộc chiến tiêu hao về chi phí phòng thủ.

Theo tạp chí quốc phòng Defense News, việc sử dụng UAV và tên lửa số lượng lớn đang buộc các nước trong khu vực phải tiêu tốn đáng kể nguồn lực để đánh chặn.

Theo ông Francesco Schiavi, nghiên cứu viên tại Middle East Institute Switzerland, một trong những thách thức lớn đối với các nước trong khu vực là khả năng duy trì phòng thủ khi giao tranh kéo dài.

"Mỗi lần đánh chặn đều kéo theo chi phí tài chính và hậu cần đáng kể. Với mỗi USD Iran chi để sản xuất drone, các nước vùng Vịnh có thể phải chi từ 20 đến 28 USD cho phòng thủ, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn thường có giá hơn 1 triệu USD" - ông Francesco Schiavi nói.

Trong khi đó, theo hãng tin AP, các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Iran đã buộc Israel cùng các đồng minh phải duy trì trạng thái cảnh báo cao, trong bối cảnh nguy cơ tấn công có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng thừa nhận thách thức của chiến thuật này khi nói: "Chúng tôi không thể ngăn chặn mọi tên lửa hoặc UAV mà Iran phóng đi".