Đừng để người lao động thiệt quyền lợi

Chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cần sửa đổi, bổ sung để tăng tính thực thi, bảo đảm quyền lợi cho người lao động

Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) là 1 trong 5 chế độ của chính sách BHXH bắt buộc. Chế độ này nhằm chia sẻ gánh nặng, bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của người lao động (NLĐ) khi họ không may bị rủi ro, nhưng vẫn còn một bộ phận người sử dụng lao động (NSDLĐ) chưa quan tâm thực hiện chính sách, gây ảnh hưởng quyền lợi NLĐ.

Chậm trễ hoàn tất hồ sơ

Vừa qua, anh Huỳnh Hùng đã gửi đơn đến Báo Người Lao Động phản ánh việc vợ anh (chị H.T.H, công nhân Công ty TNHH Xuất nhập khẩu may Ha Ru, phường Tam Bình, TP HCM) bị tai nạn giao thông trên đường đi làm về và mất từ ngày 15-8-2025, nhưng đến nay vẫn chưa được công ty giải quyết chế độ TNLĐ.

Theo anh Hùng, trước khi mất, chị H. đã tham gia BHXH từ tháng 5-2017 tại công ty. Do Luật BHXH quy định NLĐ bị tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở theo tuyến đường và thời gian hợp lý thì được xem là TNLĐ và được hưởng các chế độ liên quan. Đồng thời, việc lập hồ sơ hưởng chế độ TNLĐ là nghĩa vụ của doanh nghiệp, nên anh Hùng đã nộp hồ sơ cho công ty đề nghị giải quyết chế độ TNLĐ cho vợ mình, nhưng nhiều tháng qua không nhận được phản hồi.

"Sau khi vợ mất, con trai tôi bị sốc tâm lý, không chịu đi học, tôi phải nghỉ việc đưa cháu về quê cho khuây khỏa. Vì thế, hiện tại cha con tôi không có nguồn thu nhập nào khác nên rất trông chờ vào chế độ TNLĐ của vợ để lo cho con" - anh Hùng nói. Phóng viên đã liên hệ với công ty để tìm hiểu nội dung phản ánh thì được bà Phan Thị Anh Thư, Giám đốc công ty, cho hay đã nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Sau đó, chúng tôi liên hệ để hỏi kết quả giải quyết thì đều không được hồi đáp.

Bà Nguyễn Thị Minh Hòa, Giám đốc BHXH cơ sở Thủ Đức, cho hay công ty có nộp hồ sơ cho đơn vị. Nhưng hồ sơ không có biên bản điều tra TNLĐ chết người theo quy định nên không đủ cơ sở để giải quyết. Theo quy định, cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh có trách nhiệm thành lập đoàn điều tra TNLĐ cấp tỉnh để tiến hành điều tra TNLĐ chết người nên chúng tôi đã hướng dẫn công ty liên hệ Sở Nội vụ TP HCM để thực hiện đúng các thủ tục theo quy định.

"BHXH cơ sở Thủ Đức cũng thường xuyên đốc thúc cán bộ phụ trách BHXH của công ty bổ sung hồ sơ nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho NLĐ. Song, nhiều tháng qua, công ty vẫn chưa hoàn tất bổ sung hồ sơ để làm căn cứ giải quyết chế độ cho NLĐ" - bà Hòa cho hay.

Tháo gỡ vướng mắc

Theo BHXH Việt Nam, năm 2025, cơ quan BHXH đã giải quyết hưởng mới trợ cấp TNLĐ-BNN hằng tháng đối với 2.099 người. Cùng với việc chi trả trợ cấp TNLĐ-BNN cho NLĐ không may gặp rủi ro, quỹ TNLĐ-BNN còn dành kinh phí chi hỗ trợ phòng ngừa, chia sẻ rủi ro và chuyển đổi nghề nghiệp.

Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, thời gian qua nhận thức của NLĐ và NSDLĐ về tầm quan trọng của công tác an toàn, vệ sinh lao động (AT-VSLĐ) ngày càng nâng cao. Dù vậy, vẫn còn một bộ phận NSDLĐ chưa thực hiện chính sách đúng quy định như trường hợp nêu trên; tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm TNLĐ-BNN vẫn xảy ra ở hầu hết các địa phương gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ.

Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai thực hiện Luật AT-VSLĐ vẫn còn tồn tại một số vướng mắc, chẳng hạn như việc xác định thế nào là điều trị "ổn định thương tật, bệnh tật"; chưa có hướng dẫn về xác định thời gian tối đa nghỉ dưỡng sức, phục hồi khi NLĐ chưa nhận được kết luận giám định mức suy giảm khả năng lao động của hội đồng giám định y khoa trong thời gian 30 ngày đầu trở lại làm việc...

Nhằm khắc phục các tồn tại trên, đại diện BHXH Việt Nam cho rằng cần sửa đổi, bổ sung Luật AT-VSLĐ để hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật, tháo gỡ các vướng mắc trong thực hiện cũng như đồng nhất với các luật có liên quan; bổ sung các chế tài xử phạt đối với các đơn vị vi phạm về thực thi Luật AT-VSLĐ; quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chức năng, chính quyền địa phương trong việc xử lý vi phạm về TNLĐ-BNN.

Ngoài ra, BHXH Việt Nam cũng đề nghị Bộ Nội vụ nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý làm căn cứ cho việc xác định TNLĐ đối với các trường hợp bị tai nạn khi thực hiện các nhiệm vụ ngoài nhiệm vụ được xác định trong hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, bảo đảm thực hiện minh bạch, công bằng và thống nhất; có sự chia sẻ dữ liệu về lao động và khám chữa bệnh từ Bộ Nội vụ, Bộ Y tế để kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Luật sư Nguyễn Văn Phúc, Đoàn Luật sư TP HCM, cho rằng ngoài các giải pháp trên cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền để NLĐ và NSDLĐ nắm rõ trách nhiệm, nghĩa vụ trong thực hiện Luật AT-VSLĐ; đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm TNLĐ-BNN. Qua đó, chỉ đạo xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, tăng các chế tài xử phạt doanh nghiệp vi phạm để tăng tính răn đe...