Khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ở Hoà Lạc

(NLĐO)- Thủ tướng cho rằng, việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam.

Ngày 13-3, tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự khai mạc "Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới" và khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Về phía Nhật Bản, có sự tham dự của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki.

Trước khi tham dự diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu đã tham quan Trung tâm Điều khiển - Vận hành Vệ tinh tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Đồng thời, cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam - dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với tầm nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn, tiến sâu vào lòng đất, vươn xa ra biển lớn và vươn cao lên vũ trụ, việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và tổ chức Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam. Đồng thời, mở ra một chương hợp tác mới, sâu rộng hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Theo Thủ tướng, công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là tổ hợp hạ tầng hiện đại, có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á. Thủ tướng Chính phủ cảm ơn sự đóng góp quý báu của Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản đã chung tay cùng Chính phủ, doanh nghiệp và nhân dân Việt Nam vun đắp nên những thành quả hợp tác hết sức tốt đẹp thời gian qua, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục cùng nhau vươn tới những tầm cao mới, vì sự phát triển thịnh vượng của mỗi quốc gia và vì hòa bình, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Về mục tiêu, tầm nhìn và quan điểm phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ Việt Nam, Thủ tướng cho biết Việt Nam phấn đấu đến năm 2030 trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á. Sau năm 2030, xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán mang tính toàn cầu và an ninh quốc gia.

Thời gian tới, Thủ tướng cho biết Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện trong nước và thông lệ quốc tế; đồng thời nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung pháp lý, tiến tới xây dựng Luật Vũ trụ.

Việt Nam cũng sẽ huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ vũ trụ theo tinh thần "3 có": Có sự đóng góp của Nhà nước, doanh nghiệp và các viện, trường, nhà khoa học. Cùng với đó là thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp, đẩy mạnh hợp tác công - tư, từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ.

Theo Thủ tướng, Việt Nam tiếp tục triển khai các chương trình, đề án lớn về khoa học công nghệ vũ trụ, tập trung nâng cao năng lực quan sát Trái Đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung, tăng cường năng lực phân tích, cảnh báo và hỗ trợ điều hành theo thời gian thực; đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về hệ thống, vận hành, dữ liệu và an toàn thông tin.

Người đứng đầu Chính phủ giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn và bền vững, phát huy đầy đủ các chức năng nghiên cứu, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, từng bước trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực này.

Về hợp tác quốc tế, Thủ tướng nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác trong khoa học công nghệ vũ trụ, đặc biệt với Nhật Bản, thông qua các chương trình, dự án cụ thể, có lộ trình, trách nhiệm và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Hai bên tập trung hợp tác trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, vận hành và khai thác vệ tinh, phát triển ứng dụng viễn thám và xử lý dữ liệu.

Thủ tướng cũng yêu cầu phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả, đồng thời từng bước phát triển các hệ vệ tinh nhỏ của Việt Nam.

Bên cạnh đó, các bộ ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước cần tăng cường kết nối, khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp vũ trụ. Việt Nam tiếp tục tạo điều kiện để các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và cộng đồng doanh nghiệp đồng hành trong phát triển khoa học công nghệ vũ trụ theo tinh thần "3 đẩy mạnh" và "3 cùng".

Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ tin tưởng với sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực của đội ngũ nhà khoa học và sự hợp tác của các đối tác quốc tế, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành "bệ phóng" chiến lược, góp phần đưa khoa học công nghệ vũ trụ Việt Nam phát triển mạnh mẽ, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.