SỔ TAY: Đơn giản, linh hoạt

Trong hệ thống an sinh xã hội, lương hưu và trợ cấp BHXH không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là chỗ dựa tinh thần của hàng triệu người cao tuổi.

Bởi vậy, bất kỳ nguy cơ nào có thể làm gián đoạn việc chi trả đều cần được nhìn nhận nghiêm túc và có giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Những ngày qua, nhiều địa phương đã khẩn trương hỗ trợ người dân hoàn tất thủ tục ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH trước thời hạn quy định. Từ việc lập các tổ công tác lưu động, hỗ trợ tại nhà đến hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, các giải pháp này cho thấy nỗ lực rất lớn của chính quyền và cơ quan BHXH nhằm bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng. Nhưng đằng sau câu chuyện thủ tục là một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để hệ thống an sinh ngày càng thân thiện và thuận tiện hơn đối với người cao tuổi.

Người chịu tác động nhiều nhất từ quy định giấy ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng chính là nhóm người già, người bệnh, người khuyết tật hoặc mất khả năng đi lại. Đây đều là những đối tượng cần được hỗ trợ nhiều hơn trong tiếp cận các dịch vụ công. Việc phải thực hiện lại thủ tục hằng năm đồng nghĩa với thêm một lần đi lại, thêm một lần chuẩn bị hồ sơ, thêm những lo lắng về giấy tờ đối với những người vốn đã gặp không ít khó khăn trong cuộc sống hằng ngày.

Ở góc độ quản lý, việc yêu cầu xác lập lại giấy ủy quyền định kỳ có thể xuất phát từ mục tiêu bảo đảm chi trả đúng đối tượng. Tuy nhiên, khi cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu hộ tịch và các hệ thống dữ liệu chuyên ngành đang ngày càng hoàn thiện, việc duy trì những thủ tục mang tính lặp lại cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Việc nhiều địa phương đồng loạt đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng đối với giấy ủy quyền nhận lương hưu là tín hiệu tích cực. Đó không đơn thuần là kiến nghị về mặt kỹ thuật mà phản ánh nhu cầu thực tiễn từ cơ sở.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng diện bao phủ an sinh mà còn phải nâng cao chất lượng phục vụ người thụ hưởng. Người cao tuổi cần được tiếp cận các chế độ an sinh một cách thuận lợi, dễ dàng và nhân văn nhất. Điều đó có nghĩa là giảm bớt những thủ tục không cần thiết, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mở rộng hình thức chi trả qua tài khoản cá nhân và tăng cường các dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng.

Đáng ghi nhận là nhiều địa phương đã chủ động cử cán bộ đến tận nhà hỗ trợ người già, người bệnh hoàn thiện hồ sơ. Những việc làm tưởng như nhỏ ấy lại mang ý nghĩa rất lớn, bởi nó thể hiện tinh thần lấy người dân làm trung tâm trong quá trình thực thi chính sách.

Không ai muốn tuổi già phải đối mặt với những lo toan về thủ tục hành chính. Vì vậy, cùng với việc bảo đảm nguồn chi trả ổn định, các quy định liên quan đến người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng đơn giản, linh hoạt và phù hợp với thực tiễn. Khi những rào cản thủ tục được tháo gỡ, hệ thống an sinh sẽ thực sự trở thành điểm tựa vững chắc cho người cao tuổi, giúp họ an tâm sống khỏe, sống vui.