Vì sao Đông Á thống trị bóng đá nữ châu lục?

(NLĐO) - Sự thống trị gần như tuyệt đối của bóng đá nữ Đông Á tại châu lục không còn là câu chuyện nhất thời.

Chiến lược đầu tư dài hạn

Trong nhiều năm qua, bóng đá nữ Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc và Hàn Quốc luôn duy trì vị thế hàng đầu ở cả cấp độ đội tuyển quốc gia lẫn các giải trẻ. Đặc biệt, nếu nhìn vào Giải U20 và U17 nữ châu Á năm nay, khoảng cách giữa khu vực Đông Á với phần còn lại của châu lục càng trở nên rõ rệt.

Trên đất Thái Lan, ngoại trừ U20 nữ Đài Bắc Trung Hoa dừng bước từ vòng bảng, cả 4 đội Đông Á còn lại đều tiến vào bán kết và giành vé dự U20 nữ World Cup 2026. Còn tại sân chơi đang diễn ra ở Trung Quốc, U17 nữ Úc đứng trước cơ hội trở thành đại diện đầu tiên ngoài Đông Á vào chơi trận chung kết.

Tuy nhiên, trận thua toàn diện 0-4 trước Nhật Bản một lần nữa cho thấy sự chênh lệch trình độ lớn. Hay như chủ nhà Trung Quốc dù có quá trình chạy đà không thực sự hoàn hảo nhưng vẫn áp đảo các đối thủ như U17 nữ Việt Nam, Thái Lan và Ấn Độ.

Thành công này không đơn thuần là kết quả của một thế hệ tài năng. Tại Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc và Hàn Quốc, bóng đá nữ không chỉ là phong trào thể thao mà đã trở thành chiến lược đầu tư dài hạn.

Tạo môi trường cạnh tranh từ sớm

Ở đất nước mặt trời mọc, các trường trung học và địa phương đều sở hữu những đội bóng có chất lượng huấn luyện cao, tạo nên môi trường cạnh tranh từ sớm. Năm 2006, học viện JFA Fukushima được thành lập với mục tiêu vừa đào tạo văn hóa, vừa phát triển kỹ năng bóng đá trong môi trường chuyên nghiệp. Đây cũng là nơi khởi đầu của Manaka Matsukubo, Quả bóng bạc Adidas tại U20 nữ World Cup 2024, và nhiều cầu thủ vừa đăng quang Asian Cup nữ 2026.

Đặc biệt, Nhật Bản là quốc gia châu Á đầu tiên tổ chức giải vô địch quốc gia bán chuyên dành cho nữ vào năm 1989 (L-League, nay là Nadeshiko League). Đến năm 2020, giải chuyên nghiệp WE League ra đời, đánh dấu bước chuyển quan trọng. Khi bóng đá trở thành nghề nghiệp thực thụ, các nữ cầu thủ có thêm động lực để theo đuổi.

Tương tự, bóng đá nữ Hàn Quốc cũng có hệ thống tuyển trạch và đào tạo tài năng trẻ ở các trường tiểu học, trung học và đại học. Mô hình này tạo ra nguồn cung cầu thủ liên tục và chất lượng, giúp các đội tuyển quốc gia có nhân sự dồi dào. Giải bán chuyên WK League được tổ chức từ năm 2009 cũng góp phần giảm bớt định kiến bóng đá chỉ dành cho nam giới tại đất nước Đông Á này.

Trung Quốc và Triều Tiên là 2 trong số rất ít quốc gia nhận ra tiềm năng của bóng đá nữ ngay từ giai đoạn sơ khai. Khi phần lớn thế giới vẫn còn hoài nghi khái niệm "nữ giới đá bóng", Trung Quốc đã đi trước với sự đầu tư bài bản, thống trị hoàn toàn châu lục với 7 chức vô địch liên tiếp tại Asian Cup nữ giai đoạn 1986-1999.

Ngay sau đó, kế hoạch đầu tư cho bóng đá nữ để xây dựng hình ảnh quốc gia từ cuối thập niên 1980 của Triều Tiên đã phát huy hiệu quả. Khoảng 20 năm tiếp theo, sự vươn lên mạnh mẽ của Triều Tiên khiến Nhật Bản phải chờ đến lần tham dự thứ 15 mới đăng quang châu Á.

Bóng đá nữ Triều Tiên được chính phủ đầu tư mạnh. Họ xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại, đưa bóng đá vào giảng dạy ở các trường học và có nhiều chính sách ưu tiên cho các nữ cầu thủ.

Năm 2013, Trường bóng đá quốc tế Bình Nhưỡng đi vào hoạt động, trở thành cơ sở đào tạo tài năng trẻ hàng đầu Triều Tiên. Đáng chú ý, thế hệ đầu tiên theo học tại đây đang là đương kim vô địch World Cup nữ ở cả cấp độ U17 và U20, cho thấy chiều sâu lực lượng đáng nể của nền bóng đá này.

Ngoài cơ sở vật chất hay đầu tư tài chính, một yếu tố quan trọng khác nằm ở tư duy thi đấu. Cả Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc và Hàn Quốc thường không phụ thuộc vào sức mạnh thể chất đơn thuần. Họ ưu tiên kỹ thuật cơ bản, khả năng phối hợp nhóm và tính tổ chức chiến thuật. Cầu thủ di chuyển đồng bộ, giữ cự ly phù hợp và xử lý tình huống rất tốt. Điều này tạo nên khác biệt lớn khi đối đầu với nhiều đội bóng châu Á vốn thiên về thể lực hoặc cảm hứng cá nhân.