Trưa 30-4-1975, kíp xe tăng số hiệu 390 thuộc Lữ đoàn 203, Quân đoàn 2 nhận lệnh tiến thẳng vào Dinh Độc Lập - cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn. Khoảnh khắc xe tăng quân giải phóng húc đổ cánh cổng dinh đã đánh dấu thắng lợi trọn vẹn của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử và khép lại một thời kỳ chiến tranh đau thương, mở ra kỷ nguyên hòa bình, thống nhất đất nước.

Trong thời khắc thiêng liêng ấy, đại úy Vũ Đăng Toàn - nguyên Chính trị viên, nguyên Chỉ huy xe tăng 390 - cùng đồng đội đã vinh dự được giao trọng trách lịch sử là trực tiếp tấn công vào sào huyệt cuối cùng của chế độ ngụy quyền Sài Gòn.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, những ký ức về ngày toàn thắng vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người cựu chiến binh như vừa mới hôm qua. Trò chuyện với tôi tại Hội trường Thống Nhất (trước đây là Dinh Độc Lập), đại úy Vũ Đăng Toàn không giấu được xúc động.

Ông kể ngày 30-4-1975, xe tăng 390 và 843 là hai chiếc xe tăng tiếp cận Dinh Độc Lập đầu tiên. Kíp xe tăng 390 gồm trưởng xe Vũ Đăng Toàn, pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên, pháo thủ số 2 Lê Văn Phượng và lái xe Nguyễn Văn Tập.

Ông Toàn cho biết theo kế hoạch, chiếc xe tăng nào tiến vào dinh đầu tiên sẽ thực hiện nhiệm vụ cắm cờ. Khi thấy xe tăng 843 do trung úy Bùi Quang Thận chỉ huy bám sát phía sau, ông Toàn mang theo súng AK để yểm trợ, cùng trung úy Thận nhanh chóng tiến vào Dinh Độc Lập thực hiện nhiệm vụ cắm cờ lên nóc dinh.

Theo ký ức của ông Toàn, sau khi tiếp quản Dinh Độc Lập và đưa Tổng thống Dương Văn Minh đến Đài Phát thanh Sài Gòn để tuyên bố đầu hàng không điều kiện, quân giải phóng đã ở lại tiếp quản, kiểm soát tình hình, bảo vệ trật tự và tiếp nhận sự đầu hàng của các thành viên nội các chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Hình ảnh quân giải phóng áp giải Tổng thống Dương Văn Minh đưa ra Đài Phát thanh Sài Gòn đọc lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, cùng lá cờ giải phóng tung bay trên nóc Dinh Ðộc Lập, báo hiệu giây phút toàn thắng của dân tộc. Giữa thời khắc lịch sử ấy, không khí vỡ òa trong niềm vui chiến thắng. Không ai bật khóc thành tiếng nhưng nước mắt cứ lặng lẽ trào ra vì hạnh phúc.

20 năm sau, năm 1995, khi quay lại chiến trường xưa, ông Vũ Đăng Toàn có dịp gặp lại ông Nguyễn Hữu Hạnh và cùng ôn chuyện cũ. "Ông Hạnh nói rằng ngày đó, mọi người trong nội các chính quyền Việt Nam Cộng hòa rất sợ nhưng cũng nhận xét bộ đội giải phóng rất oai phong, rất dũng cảm" - ông Toàn kể.

Hồi tưởng một thời đã qua, ông Vũ Đăng Toàn vẫn như sống trong khí thế chiến đấu cao ngút trời của bộ đội Cụ Hồ. Với những người lính tuyến đầu, mục tiêu duy nhất là giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trên đường tiến về Sài Gòn, Lữ đoàn xe tăng 203 liên tiếp tham gia nhiều trận đánh ác liệt, phá vỡ các tuyến phòng thủ của quân đội Sài Gòn tại Phan Rang, Phan Thiết, Xuân Lộc - Long Khánh trước khi thọc sâu vào nội đô. Với ông Toàn, chiến thắng ngày 30-4-1975 là niềm tự hào lớn lao nhưng cũng gắn liền với những ký ức về sự mất mát mà chiến tranh đã gây ra.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông Vũ Đăng Toàn tiếp tục phục vụ trong quân đội, tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc trước khi chuyển ngành về công tác tại địa phương. Ông và các đồng đội trong kíp xe tăng 390 vẫn thường xuyên gặp lại nhau để nhắc nhớ về những ngày tháng lịch sử không thể nào quên.

Trở lại Hội trường Thống Nhất lần này, ký ức về ngày toàn thắng của dân tộc Việt Nam ùa về khiến người cựu chiến binh không khỏi rưng rưng. Ông vẫn nhớ mãi khung cảnh người dân đổ ra đường chào đón quân giải phóng trong niềm vui vỡ òa. Cờ giải phóng tung bay khắp nơi, người dân đứng kín các tuyến đường, vẫy chào người lính Cụ Hồ trong không khí rộn ràng như ngày hội lớn.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng với thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Việt Nam từ tro tàn chiến tranh đã hiên ngang vươn lên mạnh mẽ, giữ vững độc lập dân tộc và kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Đất nước hôm nay bước vào một giai đoạn phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của dân tộc với khát vọng hùng cường, thịnh vượng.

Những ký ức thiêng liêng của ngày toàn thắng sẽ mãi là bản hùng ca bất diệt, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, tiếp thêm niềm tin, ý chí và khát vọng cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên hành trình xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.