(NLĐO) - Là Hiệu trưởng trẻ nhất Trường ĐH Fulbright Việt Nam, TS Đinh Vũ Trang Ngân đang từng bước khẳng định sự trưởng thành của mô hình ĐH phi lợi nhuận.

Năm 2016, Lễ trao Quyết định thành lập Trường ĐH Fulbright Việt Nam diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama. Trường được thành lập với sự đầu tư từ hai chính phủ Mỹ và Việt Nam. Ngân sách hoạt động đến từ nguồn thu vận hành, hợp tác doanh nghiệp, đóng góp thiện nguyện và các khoản tài trợ.

Tháng 7-2025, TS Đinh Vũ Trang Ngân trở thành Hiệu trưởng Trường ĐH Fulbright Việt Nam. Bà cũng là hiệu trưởng trẻ tuổi nhất trong lịch sử nhà trường. 

Bước sang năm 2026, niềm tự hào được nhân đôi khi đây cũng là cột mốc kỷ niệm 10 năm thành lập trường và hơn 30 năm giáo dục Fulbright "cắm rễ" và vươn xa tại dải đất hình chữ S.

* Phóng viên: Thưa TS Đinh Vũ Trang Ngân, năm 2025, bà đảm nhận vai trò hiệu trưởng, đây cũng là giai đoạn giáo dục đại học có nhiều thách thức lớn. Theo bà, đâu là những điều ưu tiên cốt lõi trong chính sách đào tạo của Fulbright để thích ứng trong giai đoạn mới?

-TS Đinh Vũ Trang Ngân: Trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển dịch mạnh mẽ, Fulbright xác định rõ vai trò của đại học hôm nay không chỉ là truyền đạt tri thức, mà còn là trang bị cho người học năng lực thích nghi, tư duy độc lập và trách nhiệm dẫn dắt sự thay đổi. Trên tinh thần đó, tôi đang thúc đẩy hai ưu tiên cốt lõi trong chính sách đào tạo. 

Thứ nhất, thúc đẩy sự xuất sắc trong giảng dạy và học thuật. Tại Fulbright, "xuất sắc" không được đo bằng thứ hạng hay thành tích đơn lẻ, mà là hành trình nuôi dưỡng những con người có bản lĩnh, biết suy nghĩ độc lập, hành động có trách nhiệm và sống tử tế với cộng đồng. Tất cả những năng lực đó của người học được Fulbright xây dựng trên khung giá trị Know - Do - Be: tri thức vững vàng, năng lực ra quyết định dựa trên tư duy phản biện, và nhân cách gắn với trách nhiệm xã hội. 

Thứ hai, kiên định với triết lý giáo dục khai phóng, toàn diện và liên ngành. Trong một thế giới nhiều biến động, nơi công nghệ, đặc biệt là AI, thay đổi cách chúng ta học tập và làm việc, kiến thức chuyên môn hẹp có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời. Những vấn đề lớn của xã hội đòi hỏi khả năng kết nối đa lĩnh vực và nhiều hệ tư duy khác nhau. Vì vậy, giáo dục khai phóng không chỉ là lựa chọn học thuật, mà là nền tảng giúp sinh viên thích ứng, phân tích và hành động hiệu quả trước những thách thức phức tạp của hiện tại và tương lai.

*Việc duy trì các tiêu chuẩn học thuật khắt khe của Mỹ ngay tại Việt Nam là một thách thức lớn. Nhà trường có những chính sách gì để thu hút và giữ chân đội ngũ giảng viên tinh hoa từ khắp nơi trên thế giới về làm việc lâu dài?

- Chúng tôi chưa bao giờ xem việc duy trì các tiêu chuẩn học thuật khắt khe của Mỹ tại Việt Nam là một thách thức, mà là một nguồn cảm hứng - cho chính chúng tôi, cho cộng đồng học thuật và cho nền giáo dục Việt Nam. 

Chính định hướng rõ ràng ấy đã tạo nên một "điểm chạm" tự nhiên, thu hút những giảng viên và sinh viên cùng hệ giá trị tìm đến Fulbright. Vì vậy, thay vì phải tìm cách giữ chân nhân tài theo nghĩa thụ động, chúng tôi xây dựng một môi trường mà những người theo đuổi sự xuất sắc, từ giảng viên đến sinh viên, mong muốn gắn bó lâu dài.

Giảng viên đến với Fulbright không chỉ vì một môi trường làm việc đạt chuẩn quốc tế, mà còn vì họ tìm thấy những đồng nghiệp có chung giá trị, cùng cam kết sâu sắc với sứ mệnh giáo dục và trách nhiệm tạo tác động tích cực cho xã hội.

Bên cạnh đó, một nền tảng quan trọng để duy trì nguồn cảm hứng ấy là việc Fulbright theo đuổi các chuẩn mực học thuật toàn cầu, tiêu biểu là việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kiểm định của NECHE (Hiệp hội các Trường Đại học và Cao đẳng New England) với tư cách là một trường ứng viên.

*Những năm gần đây, nhà trường đẩy mạnh phát triển lĩnh vực STEM và công nghệ mới, thể hiện rõ qua những buổi tọa đàm, chương trình giao lưu và ký kết hợp tác. Liệu đây có phải là màn "chào sân" cho những chương trình đào tạo mới hay không, thưa bà? 

- Tầm nhìn của Trường ĐH Fulbright Việt Nam đối với STEM và các công nghệ mới xuất phát từ một nhận thức rất rõ ràng: chúng tôi không xem đây là những xu hướng nhất thời, mà là một chuyển động tất yếu của thời đại.

Nếu hình dung STEM và công nghệ mới như một con sóng lớn, sẽ có những người đứng bên bờ với sự choáng ngợp và do dự, và cũng có những người sẵn sàng bước đến, lướt và cưỡi những ngọn sóng đó, xem đó là không gian để kiểm chứng năng lực, bản lĩnh và sự kiên trì của mình.

Tôi mong sinh viên Fulbright thuộc về nhóm thứ hai: không sợ hãi trước làn sóng công nghệ, mà chủ động rèn luyện năng lực, bản lĩnh và sự bền bỉ để làm chủ chính con sóng đó.

Chúng tôi tiếp cận STEM và công nghệ mới từ ba góc độ: như một cấu phần thiết yếu của giáo dục hiện đại; như một công cụ phục vụ con người; luôn đặt trong bối cảnh xã hội và đạo đức. 

Về dài hạn, Fulbright hướng tới việc đào tạo những người làm STEM không chỉ giỏi công nghệ, mà còn đủ năng lực tư duy, bản lĩnh đạo đức và trách nhiệm xã hội để dẫn dắt sự phát triển bền vững của công nghệ tại Việt Nam và khu vực.

*Xuất thân là một nhà kinh tế học, vậy khi đảm nhận nhiệm vụ mới, bà có gặp khó khăn, trăn trở gì hay không?

- Những trăn trở của tôi không bắt đầu từ khi đảm nhận nhiệm vụ mới, mà đã theo tôi suốt gần hai thập niên gắn bó với Fulbright. Từ rất sớm, câu hỏi lớn nhất luôn là: làm thế nào để xây dựng một môi trường đại học đầy cảm hứng, nơi sinh viên Việt Nam thực sự muốn học, được là chính mình và phát huy trọn vẹn tiềm năng.

Với tôi, quản trị đại học không đơn thuần là vận hành một tổ chức, mà là kiến tạo một không gian học thuật xuất sắc, đặt con người ở trung tâm. Ở vai trò hiện tại, trăn trở lớn nhất của tôi là làm sao bảo vệ và nuôi dưỡng tinh thần giáo dục mà Fulbright theo đuổi từ những ngày đầu, trong bối cảnh quy mô và trách nhiệm ngày càng lớn.

Lợi thế của tôi là 18 năm đồng hành cùng Fulbright, với trải nghiệm trực tiếp trong giảng dạy và đời sống sinh viên. Tôi hiểu những áp lực mà các em đối diện, từ học tập, sức khỏe tinh thần đến những lo lắng về tương lai nghề nghiệp. Sự thấu hiểu đó giúp tôi điều hành bằng sự đồng cảm, chứ không chỉ bằng tư duy quản trị hay các chỉ số kinh tế.

Đặc biệt, tôi luôn tin rằng giá trị của một nhà lãnh đạo giáo dục nằm ở khả năng giữ được sự cân bằng giữa ba trục: người dạy, người học và chương trình học. 

*Nhìn lại một năm vừa qua, nhà trường đã đạt được những thành tích như thế nào? Và đâu là niềm tự hào lớn nhất của bà? 

- Điều khiến tôi tự hào nhất là sự tiếp nối và trưởng thành của một hành trình dài. Năm nay đánh dấu gần 30 năm của Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright (FSPPM) và 10 năm của chương trình Cử nhân, cho thấy Fulbright đã hiện diện và đóng góp bền bỉ cho Việt Nam.

Bên cạnh đó, sinh viên Fulbright tiếp tục ghi dấu ấn qua các giải thưởng quốc tế, các chương trình trao đổi học thuật và mạng lưới hợp tác toàn cầu ngày càng mở rộng, mang lại những cơ hội học tập và nghiên cứu ngày càng sâu sắc cho người học.

Nhưng trên tất cả, niềm tự hào lớn nhất của tôi không nằm ở các con số hay cột mốc, mà ở việc nhìn thấy sinh viên và cựu sinh viên sử dụng những gì học được tại Fulbright để tạo ra giá trị thực sự cho xã hội. 

Từ các nghiên cứu của FSPPM đóng góp cho chính sách công, đến những sáng kiến công nghệ của sinh viên như dự án robot bảo vệ rùa biển, tri thức tại Fulbright không dừng lại ở lớp học mà được chuyển hóa thành hành động cụ thể vì cộng đồng.

*Bà kỳ vọng như thế nào với những thế hệ sinh viên Fulbright, đặc biệt là đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong khoảng thời gian 5-10 năm nữa?

- Hiện nay, Fulbright là ngôi nhà chung của hơn 800 sinh viên và học viên theo học 11 ngành cử nhân và chương trình thạc sĩ chính sách công và Quản lý. 

Điều chúng tôi tự tin nhất không chỉ nằm ở quy mô, mà ở kết quả đầu ra: hơn 90% sinh viên tốt nghiệp đều có lộ trình nghề nghiệp hoặc học thuật rõ ràng. Trong đó, khoảng 70% đang làm việc tại các tập đoàn và doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam; 30% tiếp tục theo đuổi con đường học thuật tại những đại học danh tiếng trên thế giới. Đặc biệt, nhiều cử nhân của Fulbright đã được chấp nhận tuyển thẳng vào các chương trình Tiến sĩ của Hoa Kỳ. 

Chúng tôi kỳ vọng xã hội sẽ nhìn thấy sự hiện diện của Fulbright trong từng ngõ ngách của đời sống, trong những chính sách được hoạch định tốt hơn, những doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, và những sáng kiến tạo sức bật cho nền kinh tế mới. 

Trong 5-10 năm tới, Fulbright mong muốn đóng góp cho Việt Nam một thế hệ nhân lực không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn có tư duy phản biện, năng lực dẫn dắt và tinh thần trách nhiệm công dân. Đó mới là câu trả lời thuyết phục nhất cho chuẩn mực "xuất sắc" mà chúng tôi theo đuổi.