Phỏng vấn độc quyền: Tội phạm đường phố, giang hồ núp bóng doanh nghiệp ở TPHCM không còn đất sống

(NLĐO) - Tội phạm đường phố như cướp, cướp giật trên địa bàn TPHCM giảm rõ rệt, trong khi đó tội phạm núp bóng doanh nghiệp đã bị đánh sập, khó có đất sống.

Thời gian qua, Công an TPHCM đồng loạt triển khai cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát, thống kê, phát hiện và đấu tranh làm sạch địa bàn, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030.

Theo Công an TPHCM, năm 2026 được xác định là năm bản lề, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu trên. Thực hiện chỉ đạo này, công an các địa phương đã tích cực ra quân, nhờ đó tình hình tội phạm giảm rõ rệt.

Phóng viên Báo Người Lao Động đã phỏng vấn Thượng tá Đới Ngọc Thắng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an TPHCM (PC02), về tình hình tội phạm đường phố, giang hồ núp bóng doanh nghiệp.

* Phóng viên: Thời gian qua, tình hình tội phạm đường phố như cướp, cướp giật, trộm cắp và các hoạt động bảo kê được kéo giảm rõ rệt, tạo sự an tâm cho người dân. Thượng tá cho biết những kết quả nổi bật nhất đã đạt được trong công tác này?

- Thượng tá Đới Ngọc Thắng: Có thể khẳng định, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an TPHCM; thượng tá Nguyễn Thành Hưng, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra, thì tình hình tội phạm được kiểm soát tốt.

Chúng tôi đã lên danh sách rà soát gần 200.000 đối tượng, hơn 10.000 cơ sở nghi vấn hoạt động phức tạp về hình sự, ma túy, kinh tế - môi trường. 

Công an các đơn vị, địa phương đã quyết tâm, trách nhiệm, áp dụng đồng bộ biện pháp nghiệp vụ để xác minh, đấu tranh, xử lý những cơ sở, băng nhóm, đối tượng phạm tội và vi phạm pháp luật.

Từ giữa tháng 12-2025 đến cuối tháng 5-2026 trên địa bàn xảy ra 3661 vụ phạm tội về trật tự xã hội, giảm 177 vụ (tương ứng 4,61%). Riêng khoảng thời gian từ ngày 1-5 đến 24-5, ghi nhận có 439 vụ phạm tội về trật tự xã hội, giảm 135 vụ, tương ứng giảm 23,52% so với cùng kỳ.

Về tội phạm đường phố, Công an TPHCM ghi nhận trong thời gian cao điểm phát sinh 150 vụ xâm phạm sở hữu tài sản (5 vụ cướp, 17 vụ cướp giật, 128 vụ trộm cắp tài sản); so với liền kề giảm 17 vụ (tương ứng 11,33%).

Trong cao điểm, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM đã thụ lý, khởi tố, điều tra 133 vụ án xâm phạm sở hữu, tỉ lệ khám phá án đạt 74,43% (án cướp đạt 87,50%, án cướp giật tài sản đạt 94,94% và án trộm cắp tài sản đạt 85,98%).

Đối với tội phạm tín dụng đen, trong cao điểm đã đấu tranh truy xét, khám phá 12 vụ, 14 đối tượng (cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự 9 vụ, 11 đối tượng; cưỡng đoạt tài sản 3 vụ, 3 đối tượng). 

Đồng thời, PC02 triển khai lực lượng, vừa khám phá chuyên án bí số 0526S do đối tượng Vũ Hoàng Long (Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư Mua bán nợ Song Long) cầm đầu cùng đồng phạm thực hiện hành vi "Cưỡng đoạt tài sản", đã củng cố tài liệu, khởi tố 17 bị can về hành vi "Cưỡng đoạt tài sản", tiếp tục mở rộng điều tra đối với các đối tượng có liên quan.

Đáng chú ý, một số đơn vị đạt thành tích cao trong kéo giảm tội phạm như phường Phú Thọ (giảm 12 vụ, tương ứng 80%), phường Bình Thạnh (giảm 47 vụ, tương ứng 65,28%), phường Long Điền (giảm 7 vụ, tương ứng 63,64%), phường Diên Hồng (giảm 22 vụ, tương ứng 61,11%), phường Vĩnh Hội (giảm 17 vụ, tương ứng 60,71%), phường Phú Thuận (giảm 17 vụ, tương ứng -60,71%), phường Thạnh Mỹ Tây (giảm 43 vụ, tương ứng 60,56%), phường Gia Định (giảm 34 vụ, tương ứng 59,65%), phường Vườn Lài (giảm 13 vụ, tương ứng 56,52%), Bình Chánh (giảm 14 vụ, tương ứng 56%).

*Đâu là những yếu tố then chốt giúp Công an TPHCM đạt được hiệu quả cao trong công tác đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm đường phố và tội phạm có tổ chức thời gian qua?

- Đối với tội phạm đường phố, có thể khẳng định rằng thời gian qua đã có sự chuyển biến tích cực, số vụ phạm pháp hình sự và các loại tội phạm đường phố giảm rõ rệt. Kết quả này trước hết xuất phát từ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Ban Giám đốc Công an TPHCM.

Ban Giám đốc Công an TPHCM luôn theo dõi sát tình hình, quan tâm đến từng vụ việc xảy ra trên địa bàn, không phân biệt vụ án lớn hay nhỏ. 

Đối với những vụ án chưa được điều tra, khám phá kịp thời, lãnh đạo đều yêu cầu báo cáo trực tiếp để chỉ đạo các biện pháp nghiệp vụ, tập trung lực lượng giải quyết dứt điểm. Qua đó, công tác nắm tình hình, tiếp nhận, xử lý tin báo về tội phạm được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ.

Đặc biệt, tình trạng che giấu, bỏ lọt hoặc chậm báo cáo vụ việc hiện nay cơ bản không còn. Ban Giám đốc Công an TPHCM đã quán triệt tinh thần xử lý nghiêm đối với các trường hợp không thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo hoặc để xảy ra sai sót trong công tác quản lý địa bàn. Chính sự chỉ đạo quyết liệt đó đã tạo chuyển biến rõ nét trong toàn lực lượng.

Bên cạnh đó, nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ cũng được nâng lên đáng kể. Mỗi cán bộ đều ý thức rõ hơn vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm; chủ động bám sát địa bàn, nắm chắc đối tượng, kịp thời phát hiện, xử lý các vụ việc ngay từ cơ sở. 

Đây là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự và kéo giảm tội phạm trong thời gian qua.

*Trong quá trình triển khai các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, lực lượng Công an TPHCM đã gặp những khó khăn, thách thức gì, nhất là khi các đối tượng ngày càng manh động và sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi?

- Qua thực tiễn đấu tranh và khám phá nhiều chuyên án thời gian qua cho thấy các loại tội phạm truyền thống đã có sự thay đổi đáng kể về phương thức hoạt động. 

Nếu như trước đây các đối tượng thường hoạt động công khai, tụ tập băng nhóm, thể hiện tính chất côn đồ, phô trương thanh thế thì hiện nay hình thức này đã giảm rõ rệt.

Thay vào đó, các đối tượng ngày càng lợi dụng sự phát triển của công nghệ, mạng xã hội và không gian mạng để thực hiện hành vi phạm tội. Chúng khai thác những sơ hở trong nhận thức của một bộ phận người dân, đặc biệt là tâm lý nhẹ dạ, thiếu cảnh giác hoặc mong muốn thu lợi nhanh, từ đó thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và nhiều loại tội phạm khác trên môi trường mạng.

Bên cạnh đó, một xu hướng đáng chú ý là các đối tượng không còn hoạt động dưới hình thức băng nhóm truyền thống mà chuyển sang thành lập doanh nghiệp, công ty với đầy đủ tư cách pháp nhân để che giấu hoạt động phạm tội. 

Một số vụ án đã được Công an thành phố phát hiện, xử lý trong thời gian qua cho thấy các đối tượng lợi dụng danh nghĩa doanh nghiệp để thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản, cho vay lãi nặng hoặc các hoạt động vi phạm pháp luật khác.

Đối với loại tội phạm núp bóng doanh nghiệp, Ban Giám đốc Công an thành phố, đặc biệt là đồng chí Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra đã chỉ đạo rất quyết liệt. 

Theo đó, Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và các đơn vị nghiệp vụ liên quan tiến hành rà soát toàn diện các doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường hoặc tiềm ẩn nguy cơ hoạt động phạm tội.

Từ nguồn dữ liệu thu thập được, lực lượng chức năng đã xây dựng danh sách các doanh nghiệp cần theo dõi, tổ chức sàng lọc, phân tích, đánh giá và áp dụng đồng bộ biện pháp nghiệp vụ để xác định chính xác tổ chức, cá nhân lợi dụng hoạt động kinh doanh hợp pháp nhằm thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. 

Hiện nay, một số vụ việc đang trong quá trình xác minh, điều tra nên chưa thể công bố cụ thể. Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng trong thời gian tới, Công an TPHCM tiếp tục tập trung lực lượng, đẩy mạnh đấu tranh và xử lý nghiêm các loại tội phạm núp bóng doanh nghiệp. 

Mặc dù tình hình an ninh, trật tự hiện đang được kiểm soát tốt nhưng nguy cơ tội phạm tái diễn vẫn hiện hữu. Do đó, các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt nhằm kịp thời ngăn chặn, triệt xóa các đường dây, tổ chức tội phạm ngay từ khi mới manh nha hình thành.

*Mặc dù tình hình đã được kiểm soát tốt, nhưng nguy cơ tội phạm tái diễn vẫn còn hiện hữu. Công an TPHCM sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới để tiếp tục giữ vững địa bàn, không để hình thành các băng nhóm tội phạm và hoạt động bảo kê?

- Trong thời gian tới, Công an TPHCM sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các loại tội phạm ngay từ cơ sở, không để hình thành các băng nhóm tội phạm hoạt động có tổ chức hoặc các hành vi bảo kê trên địa bàn.

Hiện nay, lực lượng Công an đã tiến hành rà soát đến từng địa bàn dân cư, từng khu phố, tổ dân phố và từng đơn vị Công an phường, xã để lập danh sách, quản lý các đối tượng, nhóm đối tượng có biểu hiện nghi vấn hoặc tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. 

Công tác quản lý địa bàn được thực hiện thường xuyên, liên tục nhằm kịp thời phát hiện những yếu tố phức tạp về an ninh, trật tự.

Một trong những giải pháp trọng tâm là tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng nghiệp vụ và Công an cấp cơ sở. 

Trong trường hợp các đối tượng hoạt động lưu động, thường xuyên thay đổi địa bàn khiến lực lượng tại cơ sở chưa kịp thời phát hiện, các đơn vị nghiệp vụ sẽ chủ động thu thập thông tin, tổ chức rà soát, xác minh và trao đổi dữ liệu để phối hợp xử lý.

Thông qua cơ chế phối hợp này, mọi thông tin về đối tượng nghi vấn đều được kiểm tra, đối chiếu và quản lý chặt chẽ. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, lực lượng chức năng sẽ nhanh chóng áp dụng biện pháp ngăn chặn, bắt giữ và xử lý theo quy định.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Công an TPHCM là chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; phát hiện và xử lý ngay từ khi các đối tượng có dấu hiệu hình thành băng nhóm hoặc chuẩn bị thực hiện hành vi phạm tội. Không để tội phạm có điều kiện hoạt động, phát triển rồi mới đấu tranh xử lý, mà phải ngăn chặn ngay từ đầu nhằm giữ vững ổn định tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố.

*Bên cạnh sự nỗ lực của lực lượng công an, vai trò của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc đã đóng góp như thế nào vào kết quả chung trong việc giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn?

Có thể khẳng định quần chúng nhân dân là lực lượng hỗ trợ hết sức quan trọng đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Một cán bộ hay một đơn vị công an không thể bao quát toàn bộ địa bàn rộng lớn, trong khi người dân chính là những "tai mắt" gần dân, sát dân nhất. Nhiều nguồn tin có giá trị do người dân cung cấp đã giúp lực lượng công an kịp thời phát hiện, điều tra, làm rõ các vụ việc, đối tượng vi phạm pháp luật.

Đáng mừng là nhận thức và tinh thần trách nhiệm của người dân trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ngày càng được nâng cao. 

Nếu như trước đây khi xảy ra các vụ cướp giật, nhiều người còn tâm lý e ngại, thờ ơ, thì hiện nay không ít trường hợp người dân đã chủ động hỗ trợ truy đuổi, khống chế đối tượng và phối hợp với lực lượng chức năng xử lý vụ việc.

Bên cạnh đó, người dân còn tích cực cung cấp hình ảnh từ camera an ninh, thông tin về đối tượng nghi vấn, phương tiện liên quan và các tài liệu phục vụ công tác điều tra. Những đóng góp đó đã và đang trở thành nguồn hỗ trợ rất quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố.

*Tội phạm giảm rõ rệt, Thượng tá đánh giá như thế nào về hiệu quả của việc bố trí điều tra viên tại công an phường, xã?

- Việc bố trí điều tra viên về Công an phường, xã là chủ trương rất phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Ngay từ cơ sở đã có lực lượng chuyên trách tiếp nhận, xác minh, lập hồ sơ và xử lý các vụ việc, đối tượng vi phạm pháp luật, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Trong giai đoạn đầu triển khai, ở một số địa bàn vẫn còn những khó khăn nhất định về công tác phối hợp, cập nhật thông tin hoặc kinh nghiệm thực tiễn của một số cán bộ, điều tra viên. 

Với sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo Công an TPHCM cùng quá trình đào tạo, hướng dẫn nghiệp vụ thường xuyên, lực lượng điều tra viên tại công an phường, xã đã ngày càng phát huy hiệu quả, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

PHẠM DŨNG thực hiện. Ảnh: NGỌC QUÝ