Đó là trường hợp bà Nguyễn Thị Đượm ở phường Bình Trị Đông A, quận Bình Tân (TP HCM), nguyên đơn trong vụ 1 án tranh chấp tài sản mà cơ quan chức năng đã áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhưng đã hơn 3 tháng vẫn chưa thi hành. Trả lời về việc này, Cục Thi hành án (THA) Dân sự TP HCM khẳng định Chi cục THA Dân sự quận Bình Tân đã tổ chức THA đúng quy định pháp luật.

Lý giải khác thực tế

Theo trình bày của Cục THA Dân sự TP HCM, ngày 26-2, Chi cục THA Dân sự quận Bình Tân nhận được quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của TAND quận Bình Tân về việc cấm chuyển dịch quyền về tài sản và thay đổi về hiện trạng đối với tài sản đang tranh chấp là các căn nhà số 783, 785, 787, 789 và 3 căn cùng số 791 đường Hương Lộ 2, phường Bình Trị Đông A, quận Bình Tân.

Cũng trong ngày 26-2, Chi cục THA dân sự quận Bình Tân ban hành quyết định thi hành quyết định của TAND quận Bình Tân và phân công chấp hành viên tổ chức THA theo quy định pháp luật.

Ngày 27-2, chấp hành viên ban hành quyết định về việc tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, thay đổi hiện trạng tài sản là các căn nhà số 783, 785, 787, 789 và 3 căn cùng số 791 đường Hương lộ 2, phường Bình Trị Đông A…

Chấp hành viên đã thực hiện việc thông báo các quyết định về THA cho các đương sự và các cơ quan có liên quan.

Ngày 12-3, UBND quận Bình Tân có văn bản chỉ đạo các đơn vị có liên quan không giải quyết việc chuyển dịch quyền tài sản, tổ chức giữ nguyên hiện trạng các căn nhà. Đồng thời, quận Bình Tân cũng giao trưởng Phòng Quản lý đô thị tham mưu UBND quận Bình Tân thực hiện các thủ tục đề nghị chủ đầu tư ngừng thi công xây dựng căn nhà đang tranh chấp.

Cục Thi hành án Dân sự TP HCM nói gì về vụ thi hành án quên việc? - Ảnh 1.

Căn nhà thời điểm Chi cục THA dân sự quận Bình Tân ban hành quyết định thi hành quyết định của TAND quận Bình Tân ngày 26-2

Cục Thi hành án Dân sự TP HCM nói gì về vụ thi hành án quên việc? - Ảnh 2.

Cơ quan THA và UBND quận đùn đẩy cho nhau dẫn đến căn nhà vẫn tiếp tục xây và hoàn thiện (ảnh chụp ngày 29-5)

Ngày 14-3, chấp hành viên phối hợp cùng chính quyền địa phương xác minh tài sản áp dụng biện pháp ngăn chặn. Kết quả, 3 căn nhà số 791 thuộc thửa đất số 623 từ bản đồ số 47 đã được cấp giấy chứng nhận. Trước khi có quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của tòa án thì 3 căn nhà trên đã xây dựng được tầng trệt với diện tích 12m x 12m và có xây tường bao quanh. Khi có quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì 3 căn nhà cùng số 791 đã xây dựng thêm 1 tầng lầu, xây thô với diện tích 12m x 12m.

Ngày 21-3, UBND quận Bình Tân có văn bản cho biết không có cơ sở về việc tạm dừng thi công hay tạm dừng việc thay đổi hiện trạng căn nhà và khẳng định việc cấp phép xây dựng là đúng quy định. Mặc khác, UBND quận Bình Tân cũng giao cho UBND phường Bình Trị Đông A, đội thanh tra địa bàn quận, đội quản lý trật tự đô thị quận vận động chủ đầu tư căn nhà tạm dừng thi công và liên hệ với tòa án, chi cục THA quận để biết thông tin. Song song đó, quận Bình Tân cũng đề nghị tòa án quận, chi cục THA dân sự quận có ý kiến về việc tạm dừng thi công, tạm dừng việc thay đổi hiện trạng tài sản hay phải thu hồi, hủy giấy phép xây dựng.

Ngày 28-3, UBND quận Bình Tân có văn bản cho biết qua làm việc với các đơn vị có liên quan thống nhất để Chi cục THA Dân sự quận Bình Tân tiến hành các biện pháp cưỡng chế để giữ nguyên hiện trạng.

Tại biên bản họp với các đơn vị liên quan của quận Bình Tân đã kết luận: Ghi nhận hiện trạng tài sản và không thu hồi giấy phép xây dựng, nếu chủ đầu tư có xây dựng thêm thì tự chịu trách nhiệm. Để tránh gây thiệt hại đề nghị TAND quận Bình Tân nhanh chóng đưa vụ án ra xét xử.

Ngày 29-3, Chi cục THA Dân sự quận Bình Tân ban hành văn bản với nội dung: Đề nghị UBND quận Bình Tân chỉ đạo các cơ quan liên quan yêu cầu chủ đầu tư tạm dừng thi công, giữ nguyên hiện trạng… Trường hợp chủ đầu tư tiếp tục thi công thì các cơ quan có thẩm quyền phạt vi phạm và buộc tháo dỡ tại thời điểm áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định.

Thế nhưng, đến ngày 29-5, theo ghi nhận của phóng viên, hiện căn nhà 3 tầng đã hoàn thiện. Với những gì đang xảy ra và văn bản trả lời của Cục THA Dân sự TP HCM thì không có việc THA.

Quyết định của tòa án có giá trị cao hơn giấy phép xây dựng

Văn bản của Cục THA Dân sự TP HCM cũng cho thấy các cơ quan chức năng loay hoay hỏi qua hỏi lại, đề nghị tới lui và cuối cùng là kết luận: "Có xây thêm thì tự chịu trách nhiệm".

Theo Luật sư Nguyễn Hải Nam, Văn phòng Luật sư Công Quyền (TP HCM) vấn đề ở đây là việc bà Nguyễn Thị Đượm, nguyên đơn đã đóng 1 tỉ đồng để thực hiện việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời được giải quyết ra sao? "Cơ quan THA và UBND đùn đẩy cho nhau rõ ràng là lấp liếm. Luật quy định rất rõ nhưng lại không áp dụng. Việc không THA dẫn đến căn nhà vẫn tiếp tục xây và hoàn thiện. Cơ quan chức năng THA trên giấy!." - luật sư Nguyễn Hải Nam nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư Nguyễn Hải Nam về nguyên tắc, khi có quyết định THA đương sự buộc phải thi hành. Nếu không thi hành thì vi phạm điều 162 Luật THA Dân sự. Căn cứ vào hành vi vi phạm của đương sự chấp hành viên được quyền xử phạt vi phạm hành chính (căn cứ vào khoản 7 điều 20 và điểm a khoản 1 điều 163 Luật THA Dân sự và điều 49 Luật Xử phạt vi phạm hành chính). Mặt khác, với tư cách là người quản lý hành chính nhà nước thì chủ tịch UBND phường Bình Trị Đông A và chủ tịch UBND quận Bình Tân được quyền xử phạt (căn cứ điều 174 và 175 Luật THA Dân sự và điều 38, điều 52 Luật Xử phạt vi phạm hành chính). Đồng thời với việc xử phạt vi phạm hành chính, người có thẩm quyền buộc khắc phục lại tình trạng ban đầu (căn cứ điều 28, 29 Luật Xử phạt vi phạm hành chính). Nếu đã bị xử phạt hành chính mà vẫn không chấp hành thì yêu cầu cơ quan cảnh sát điều tra khởi tố vụ án hình sự theo điều 380 Bộ Luật Hình sự về tội "không chấp hành án".

Việc cấm thay đổi hiện trạng không phụ thuộc vào có hay không có giấy phép xây dựng vì quyết định của tòa án có giá trị cao hơn giấy phép xây dựng.

Bài và ảnh: Bảo Ngọc