Ngày 25-2, Cơ quan CSĐT Công an quận Tân Phú (TP HCM) cho biết đã phối hợp với Phòng Cảnh sát Hình sự - Công an TP HCM bắt giữ T.Đ.H (SN 1989, ngụ quận Tân Bình, TP HCM) để điều tra hành vi cướp giật tài sản gây hậu quả nghiêm trọng khiến 2 người tử vong. Đồng thời, Công an quận Tân Phú đang làm thủ tục bàn giao T.Đ.H cho Công an TP HCM để điều tra theo thẩm quyền.

Gây hậu quả nghiêm trọng

Tối 19-2, H. chạy xe máy chở Bùi Minh Tuấn (SN 1996, ngụ quận 11) đi cướp giật tài sản. Khi đến đường Lê Trọng Tấn (phường Tây Thạnh, quận Tân Phú), cả hai giật túi xách của 1 người rồi tăng ga tẩu thoát. Trên đường bỏ chạy, xe của H. tông vào xe anh Trần Văn Trí (SN 1989) khiến cả 3 ngã xuống đường. Tuấn chết tại chỗ, anh Trí tử vong tại bệnh viện đêm 22-2. Riêng H. bị gãy ngón chân nên vào Bệnh viện Thống Nhất điều trị rồi về nhà lẩn trốn.

Trước đó, TAND TP HCM xử sơ thẩm đã tuyên phạt Nguyễn Hoàng Nam (SN 1992) 18 năm tù, 4 đồng phạm khác từ 5 năm tù đến 13 năm tù về tội "Cướp giật tài sản". Nam và đồng bọn đã giật giỏ xách của một nạn nhân đang lưu thông trên đường Lạc Long Quân (quận Tân Bình) khiến nạn nhân tử vong do gãy đốt sống cổ.

Cướp và cướp giật tài sản phải bị nghiêm trị - Ảnh 1.

Gia đình đau lòng trước sự ra đi của anh Trần Văn Trí trong vụ cướp giật tài sản tối 19-2-2021

Năm 2015, vụ án ông Nguyễn Văn Thọ (doanh nhân, giám đốc một công ty, ngụ quận 5, TP HCM) bị sát hại, cướp tài sản gây xôn xao dư luận. Ông Thọ bị các đối tượng đánh, trói, chích điện đến chết để chiếm đoạt tiền, điện thoại, xe hơi. Trước khi tẩu thoát, nhóm cướp điện thoại báo cho chủ nhà biết để giải cứu.

Trong vụ án này, VKSND TP HCM truy tố Phạm Văn Thuận (SN 1990), Phan Tuấn Hạnh (SN 1983) cùng đồng bọn 2 tội "Giết người" và "Cướp tài sản". Xử sơ thẩm, TAND TP HCM chỉ chấp nhận tội danh "Cướp tài sản", tuyên phạt cả hai tù chung thân. VKSND TP HCM đã kháng nghị, yêu cầu cấp phúc thẩm xử theo hướng tăng hình phạt từ chung thân lên tử hình cho cả 2 tội "Giết người" và "Cướp tài sản". Kháng nghị của VKSND nêu rõ các bị cáo tấn công nạn nhân quyết liệt, liên tục. Các bị cáo nhận thức hành vi sẽ dẫn đến hậu quả chết người có thể xảy ra nhưng vẫn thực hiện... Các bị cáo gọi điện cho chủ nhà biết đến giải cứu là do lo sợ và nạn nhân đã chết trước đó. Đây là lỗi cố ý gián tiếp cấu thành tội "Giết người". Tuy nhiên, xử phúc thẩm ngày 25-5-2017, đại diện VKSND Cấp cao tại TP HCM đã bất ngờ rút kháng nghị và các bị cáo chỉ bị xử tội "Cướp tài sản" với mức án cao nhất là tù chung thân.

Mạnh tay để răn đe

Tội phạm cướp tài sản và cướp giật tài sản luôn là nỗi ám ảnh người dân khi đối tượng ra tay bất chấp tính mạng nạn nhân. Tuy nhiên, tội "Cướp tài sản" theo điều 168 Bộ Luật Hình sự (BLHS) năm 2015, mức án cao nhất chỉ là tù chung thân dù gây hậu quả chết người.

Trăn trở về điều luật này, bà Vũ Thị Xuân Nhuệ, Trưởng Phòng Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử phúc thẩm án hình sự - VKSND TP HCM, cho rằng mức án tù chung thân đối với tội "Cướp tài sản" là không phù hợp, không đủ sức răn đe, bởi hành vi cướp tài sản, đối tượng có dự mưu, có tính toán trước, gây hậu quả chết người mà chỉ lãnh án chung thân thì không thỏa đáng.

Theo nhiều chuyên gia pháp lý, hành vi cướp tài sản không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản mà còn xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người. Tội "Cướp tài sản" cùng một lúc xâm hại 2 khách thể: khách thể bị xâm hại trước hết là quyền nhân thân, thông qua xâm hại quyền nhân thân mà xâm hại đến quyền sở hữu tài sản. Do tội "Cướp tài sản" cùng một lúc xâm hại 2 khách thể, nên trong cùng một vụ án, có thể có một người bị hại, cũng có thể có nhiều người bị hại; có người bị hại chỉ bị xâm hại đến tài sản, có người bị hại bị xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm; có người bị hại bị xâm hại cả tài sản, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, nguyên Phó chánh Tòa Hình sự TAND TP HCM, cho biết trước khi tội "Cướp tài sản" BLHS năm 2015 có hiệu lực, TAND TP HCM từng xử nhiều vụ cướp tài sản với mức án tử hình. "Hiện tại BLHS năm 2015 rút bớt hình phạt tử hình đối với một số tội danh, trong đó có tội "Cướp tài sản". Theo tôi, với tình hình tội phạm phức tạp như hiện nay, cần duy trì mức án cao nhất là tử hình đối với những đối tượng phạm tội quá nguy hiểm, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tội "Cướp tài sản" mà gây hậu quả chết người, chết nhiều người và nghiêm trọng thì cần có mức án tử hình để HĐXX có cơ sở quyết định mức án. Nếu chỉ cao nhất là tù chung thân thì e rằng thiếu tính răn đe" - bà Nguyễn Thị Thu Thủy phân tích.

Xem lại mức án tội "Cướp giật tài sản"

Liên quan đến tội "Cướp giật tài sản", luật sư Lưu Tấn Anh Toàn (Giám đốc Công ty Luật Lưu Vũ) cho biết theo điểm c, khoản 4, điều 171 BLHS 2015, mức hình phạt cao nhất là tù chung thân nếu xảy ra hậu quả chết người.

"Tôi cho rằng mặc dù ý thức chủ quan của kẻ cướp giật không cố ý tước đoạt mạng sống của bị hại nhưng nếu hậu quả chết người thậm chí chết nhiều người một lúc mà mức án tù chung thân thì liệu có phù hợp? Đối tượng cướp giật tài sản hiểu được hành vi của họ là nguy hiểm, có thể gây hậu quả chết người nhưng vẫn thực hiện hành vi, nên chăng cần nghiên cứu tăng mức án lên tử hình nếu hậu quả chết người đặc biệt nghiêm trọng do hành vi cướp giật tài sản gây ra?" - luật sư Toàn đặt câu hỏi.

Bài và ảnh: PHẠM DŨNG