Nghị quyết 128 của Chính phủ ban hành Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19" có hiệu lực từ ngày 11-10, song sau ngày này, vẫn còn không ít câu chuyện "dở khóc dở cười" của người dân, doanh nghiệp (DN) khi lưu thông liên tỉnh.

Vẫn khó vào địa phương khác

Những ngày gần đây, ông Lê Ngọc Đức, Tổng Giám đốc Công ty CP Liên doanh ôtô Hyundai Thành Công Việt Nam, tự lái ôtô đi thăm các đại lý trải dài trên cả 3 miền Bắc - Trung - Nam để gặp mặt, động viên tinh thần nhân viên sau giai đoạn giãn cách kéo dài tại nhiều địa phương. "Hầu hết các địa phương đều xử lý nhanh, gọn các thủ tục cho xe qua chốt kiểm soát nhưng một địa phương ở khu vực Đông Nam Bộ vẫn giữ những quy định rất chặt chẽ, chúng tôi không vào được dù chứng minh đã tiêm vắc-xin và có kết quả PCR âm tính" - ông Đức kể.

Theo ông Đức, nếu mỗi địa phương đều xử lý câu chuyện đi lại liên tỉnh theo cách của riêng mình thì kinh tế không thể hồi phục được, bởi giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế. Các địa phương trên cả nước cần thống nhất một chính sách chống dịch đồng bộ dựa trên chỉ đạo của Chính phủ, tránh biến địa phương thành "lãnh địa" riêng, làm tắc nghẽn thông thương. Chống dịch là mục tiêu quan trọng hàng đầu nhưng không thể chống dịch một cách "cực đoan", triệt tiêu phát triển kinh tế. DN không mong muốn gì hơn ngoài việc lãnh đạo các địa phương coi trọng vai trò của DN trong kinh tế của địa phương và tạo cho DN môi trường kinh doanh tốt nhất có thể để tồn tại và phát triển sau thời gian dài bị thiệt hại do giãn cách xã hội để chống dịch.

Không làm nghẽn mạch giao thương - Ảnh 1.

Chốt kiểm soát dịch Covid-19 ở TP Hải Phòng (cao tốc Hà Nội - Hải Phòng) Ảnh: TRỌNG ĐỨC

Không riêng ông Lê Ngọc Đức, một chủ DN khác cũng hết sức ngỡ ngàng khi không được qua chốt kiểm soát trên Quốc lộ 14 để vào một địa phương, dù Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 128 với nội dung không yêu cầu phải có giấy xét nghiệm PCR âm tính nếu đã tiêm đủ 2 mũi vắc-xin. Nhân viên tại chốt kiểm soát này cho biết chưa nhận được chỉ đạo của địa phương về quy định mới. "Một nghị quyết mang tính cấp bách, cần được triển khai nhanh nhưng thực tế là có địa phương triển khai rất chậm chạp" - vị chủ DN này ngao ngán.

Ông Vũ Tiến Lộc - Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam - chỉ rõ thực tế không phải lãnh đạo địa phương nào cũng nhận thức được chủ trương từ Chính phủ về "sống chung an toàn với dịch Covid-19", vẫn đòi hỏi "zero Covid-19" rồi đưa ra các quy định ngặt nghèo. Nỗi sợ dịch Covid-19 bùng phát khiến lãnh đạo địa phương chỉ lo chống dịch mà lơ là DN. "Phải lập tức thành lập các đường dây nóng của Ban Chỉ đạo quốc gia để DN, người dân kịp thời phản ánh bất cập ở địa phương, các hành vi vi phạm Nghị quyết 128" - ông Lộc ý kiến.

Cần quy định và thực hiện thống nhất

Tình trạng mỗi nơi một quy định như trên đã khiến DN gặp rất nhiều khó khăn trong việc tái hoạt động. Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, cho biết về mặt chủ trương, các địa phương đã đồng ý nối lại giao thông, song chính sách triển khai tại các sở giao thông vận tải vẫn còn hạn chế khiến hoạt động vận tải chưa hồi phục nhiều.

Hiện hoạt động vận tải tại Hà Nội không đáng kể, hoạt động tại TP HCM mới đạt khoảng 5%, nhiều địa phương khác đang trong quá trình trao đổi ý kiến giữa các sở. Chưa kể, hầu hết DN vận tải vẫn "nghe ngóng" tình hình trước khi hoạt động lại bởi có nhiều địa phương đặt ra điều kiện ngặt nghèo hơn trung ương, ví dụ yêu cầu xét nghiệm Covid-19 dù vẫn trong thời hạn 3 ngày, duy trì các chốt kiểm soát… "Chúng tôi kiến nghị và hy vọng ngành y tế phối hợp với ngành giao thông vận tải có cơ chế, cách thức kiểm soát hành khách đến từ các khu vực nguy cơ cao và rất cao; đồng thời tăng cường việc tiêm vắc-xin cho lái xe và phụ xe ở cả những vùng nguy cơ dịch thấp để ngành vận tải sớm được khôi phục" - ông Quyền bày tỏ.

Theo ông Trần Hữu Thùy Giang, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế, Nghị quyết 128 của Chính phủ về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 quy định rõ 4 cấp độ dịch tương ứng xanh, vàng, cam, đỏ. "Vùng xanh" hầu như mở cửa, không có chuyện yêu cầu tiêm chủng, xét nghiệm, được tự do đi lại… Vì vậy, ông Giang kiến nghị ngành du lịch và các tỉnh, thành có thể bàn sâu để mở rộng thêm các điều kiện hoạt động du lịch. "Nghị quyết 128 mở nhiều điều kiện cho công dân ở "vùng xanh". Do đó, đề nghị xem xét điều chỉnh sát với thực tế phục hồi phát triển du lịch" - ông Giang nói.

Ông Lê Hồng Thái, Phó Giám đốc Công ty Lữ hành Hanoitourist, cũng kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương điểm đến nên sớm ban hành bộ quy tắc chung, có sự thống nhất để khai thông việc khôi phục hoạt động du lịch trở lại. Việc này sẽ tránh tình trạng mỗi địa phương, mỗi tỉnh lại có các quy định khác nhau, từ đó giúp các DN chủ động trong việc chào bán sản phẩm, tour tuyến cho khách hàng. Đối với các hãng hàng không, cần xem xét về kế hoạch bay giữa các tỉnh, thành phố, giá vé phù hợp theo từng nhóm nhỏ linh hoạt và với khách dưới 18 tuổi… 

TS LÊ ĐĂNG DOANH - chuyên gia kinh tế:

Thông suốt mới hồi phục được kinh tế

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu tất cả các địa phương không được tự đặt ra luật lệ riêng cho mình, không được lập thêm trạm kiểm soát hoặc đòi hỏi những giấy phép con ngoài quy định cho phép. Thủ tướng chỉ đạo rõ ràng như vậy, trên tinh thần mọi việc phải thông suốt mới bảo đảm các điều kiện cơ bản để hồi phục kinh tế. Rất tiếc, một số địa phương vẫn chưa triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 128, gây ra hiện tượng ùn ứ giao thông hoặc tăng thêm chi phí tốn kém cho người dân, DN.

Tôi đề nghị Chính phủ cần tiếp tục đưa ra các biện pháp mạnh với mục đích bảo đảm kỷ cương, kỷ luật của nhà nước, không thể để xảy ra tình trạng cát cứ. Điều này ảnh hưởng rất tiêu cực đến mục tiêu hồi phục kinh tế khi thời gian từ nay đến cuối năm còn rất ít.

Việc kiểm soát dịch bệnh trong bối cảnh "sống chung an toàn với Covid-19" cần trên cơ sở phát huy tinh thần tự chịu trách nhiệm của người dân, DN, thay vì bắt ép thực hiện theo các quy định cứng, không phù hợp.

NGUYỄN THỊ LIÊN HƯƠNG, Cục trưởng Cục Quản lý môi trường y tế (Bộ Y tế):

Không được trái nghị quyết

Nghị quyết 128 của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Y tế đã có quy định chung về việc hướng dẫn các bộ, ngành hoạt động trong điều kiện mới; các địa phương căn cứ theo để thực hiện thống nhất. Trong đó, địa phương chỉ được áp dụng biện pháp cụ thể bổ sung nhưng không được trái nghị quyết và gây ách tắc giao thông, trở ngại đời sống người dân.

Đối với việc lưu thông hàng hóa, trong tất cả cấp độ dịch, Chính phủ và Bộ Y tế luôn chỉ định cho phép lưu thông. Do đó, các địa phương phải cập nhật, đánh giá cấp độ dịch từ quy mô cấp xã và thấp hơn để bảo đảm vận tải được lưu thông đơn giản, an toàn. Các cơ sở du lịch được phép hoạt động trong cấp độ I, II, III, riêng cấp độ IV thì hạn chế. Như vậy, Chính phủ và Bộ Y tế đã và đang tạo rất nhiều điều kiện cho các ngành để hoạt động lại trong điều kiện dịch bệnh.

Ông NGUYỄN HỮU Y YÊN, Tổng Giám đốc Công ty Lữ hành Saigontourist:

Cần sớm có bộ tiêu chí an toàn du lịch

Đến giờ vẫn chưa có bộ tiêu chí an toàn về du lịch áp dụng đồng bộ cho cả nước, khiến DN trong ngành loay hoay vì chưa biết tiêu chí ở các địa phương mở cửa ra sao để lên kế hoạch đón khách.

Hiện tại, Công ty Lữ hành Saigontourist đang khai thác trở lại một số tour nội vùng ở TP HCM đi Cần Giờ, Củ Chi và đang xúc tiến mở tour liên tỉnh với Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu nhưng vẫn chờ bộ tiêu chí an toàn du lịch của các địa phương. Chẳng hạn, hiện có 4 resort ở Vũng Tàu công bố đón khách, các DN cũng muốn xây dựng sản phẩm du lịch đưa khách từ TP HCM tới đây nhưng tiêu chí an toàn nào để đưa khách đến hoặc làm sao để ôtô chạy tuyến TP HCM - Vũng Tàu đưa khách tới thì vẫn chưa rõ...

Phương Nhung - Thái Phương