Vừa qua, Sở Giao thông Vận tải (GTVT) đã đề xuất UBND TP HCM chỉ đạo cơ quan chức năng có biện pháp buộc chủ những căn nhà vi phạm xây dựng, tháo dỡ phần ảnh hưởng đến các cây dầu nằm dọc tuyến đường Lê Hồng Phong, quận 10. Việc này nhằm bảo đảm không gian sống của cây xanh, đồng thời tránh ảnh hưởng đến kết cấu của nhà.

Nơm nớp lo sợ

Sáng 2-10, một cổ thụ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (quận 3) bất ngờ bật gốc đè lên hệ thống dây điện và cửa hàng số 55 Nguyễn Thị Minh Khai khiến phần mái của cửa hàng này bị hư hỏng. Trước đó, giữa tháng 9-2015, một cây xà cừ lâu năm ở Công viên Tao Đàn cũng bật gốc đè sập một góc tường Cung Văn hóa Lao động TP HCM. Những vụ cây ngã trên tuy chưa gây thương vong nhưng cho thấy thực trạng rất nguy hiểm bởi TP có rất nhiều cây xanh sống sát nhà người dân hoặc bị xây nhà “ôm” kín.

Khoảng 1 năm qua, gia đình ông Từ Đại Quang (ngụ số 25 đường Lê Thạch, phường 12, quận 4) luôn bất an bởi có cây phượng rất lớn trước nhà. Rễ của cây phượng này đội vỉa hè đâm thẳng vào nhà, còn phần nhánh thì xỉa vào sân thượng. Cách đây 2 tháng, một nhánh cây phượng này bị gãy, rơi xuống đường nhưng may mắn không trúng ai. “Tôi đã báo vụ việc với chính quyền địa phương nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết” - ông Quang trình bày.

Cây xanh trên đường Trương Định, quận 1, TP HCM bật gốc đè sập tường Cung Văn hóa Lao động TP HCM
Cây xanh trên đường Trương Định, quận 1, TP HCM bật gốc đè sập tường Cung Văn hóa Lao động TP HCM

Đường Lê Hồng Phong (phường 1, quận 10) có nhiều cây dầu cách tường nhà người dân chỉ 20 cm, thậm chí nhiều nhà còn xây bao quanh cả thân cây. Các cây dầu trên tuyến đường này cao hơn 20 m, tán lá rộng, một số cây có gốc to, choán hết vỉa hè. “Mỗi khi mưa to gió giật mạnh, chúng tôi cảm nhận được sự va chạm của thân cây vào nhà” - một hộ dân có cây xanh trước nhà lo lắng.


Hai cây dầu cổ thụ bị vây kín trên đường Lê Hồng Phong, quận 10, TP HCM

Hai cây dầu cổ thụ bị vây kín trên đường Lê Hồng Phong, quận 10, TP HCM

Đường Trần Phú (phường 4, quận 5) cũng có hàng chục cây dầu nằm cách tường nhà người dân chừng

0,5-1 m, một số cây nằm hẳn trong sân của nhiều nhà. Hầu hết cây xanh trên tuyến đường này bị “bức tử” bởi bị đổ bê tông kín gốc.

Lúng túng trong xử lý

Trước thực trạng trên, ông Phạm Trung Trực - Phó Chủ tịch UBND phường 4, quận 5 - cho biết từ tháng 3-2015, UBND phường đã có văn bản đề nghị Xí nghiệp Quản lý cây xanh số 2 khảo sát và tỉa gọn cành cây tại các tuyến đường An Dương Vương, Trần Phú, Hùng Vương... Về tình trạng một số cây xanh nằm trong sân nhà người dân, ông Trực nói: “Các trường hợp này đều có chủ quyền nên không thể cản trở người dân xây dựng. Tháng 7-2015, UBND quận 5 đã yêu cầu các phường thống kê danh sách cây xanh bị “bức tử” để phối hợp với Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh TP (Công ty Công viên Cây xanh) đập bỏ xi măng, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng bình thường”.


Cây xanh bị bịt kín gốc để lấy mặt bằng kinh doanh trên đường Trần Phú, quận 5, TP HCM

Cây xanh bị bịt kín gốc để lấy mặt bằng kinh doanh trên đường Trần Phú, quận 5, TP HCM

Đối với những cây xanh có thể gây nguy hiểm trên đường Hùng Vương, Lê Hồng Phong, Trần Bình Trọng..., ông Hoàng Văn Sinh - Chủ tịch UBND phường 1, quận 10 - cho biết cách vài tháng, phường phối hợp với Công ty Công viên Cây xanh mé nhánh, cắt cành. UBND quận 10 đang giao các cơ quan liên quan kiểm tra tính pháp lý của những căn nhà xây sát cây xanh để có biện pháp xử lý.

Theo Công ty Công viên Cây xanh, đơn vị quản lý cây xanh trên địa bàn TP là các khu quản lý giao thông đô thị và Trung tâm Quản lý đường hầm sông Sài Gòn. Công ty chỉ là đơn vị được thuê duy tu, chăm sóc cây xanh. Hằng năm, công ty kiểm tra và mé nhánh, cắt thấp, lấy nhánh khô, cắt tỉa nhánh trong mùa ra trái... Những trường hợp cây xanh bị xâm hại, công ty sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Khi xảy ra sự cố cây gãy, bức gốc gây thiệt hại cho người dân, công ty sẽ hỗ trợ một phần tùy từng trường hợp.


Xây sân vườn bao cả xây xanh ở quận 5, TP HCM

Xây sân vườn bao cả xây xanh ở quận 5, TP HCM

Cây xanh gây hại, ai bồi thường?

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP, cho biết theo quy định, chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại do cây cối đổ, gãy gây ra, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại hoặc do bất khả kháng. Công ty Công viên Cây xanh là doanh nghiệp nhà nước, hoạt động trong lĩnh vực công ích, được TP giao quản lý cây xanh. Vì vậy, khi xảy ra thiệt hại cho người và tài sản do cây đổ, gãy gây ra mà không phải là do lỗi của người dân, cũng không phải do bất khả kháng thì Công ty Công viên Cây xanh phải có trách nhiệm bồi thường.

Bài và ảnh: HOÀNG THIỆU