“Làm tờ giấy xác nhận tình trạng độc thân mà phải mất 14 ngày với 7 lần qua lại 3 phường khác nhau. Chuyện đơn giản sao phải hành dân đến vậy?” - chị N.T.M.O (ngụ phường 9, quận Gò Vấp, TP HCM) phản ánh với Báo Người Lao Động.

Hành xác

Giữa tháng 2-2016, chị O. đến UBND phường 9, quận Gò Vấp làm xác nhận tình trạng độc thân. Cán bộ phường cho biết theo quy định mới, phường chỉ xác nhận tình trạng hôn nhân cho chị O. ở quãng thời gian chị sinh sống tại đây, còn trước đó ở đâu, chị O. phải tự đi xác nhận chứ không được cam kết như trước.

Ngày 16-2, chị O. về phường 17, quận Tân Bình (nay là phường Tân Thành, quận Tân Phú) - nơi chị có thời gian cư ngụ từ năm 2000-2010. Do năm 2003 có sự kiện tách phường, hộ khẩu chị O. chuyển về phường Tân Sơn Nhì, quận Tân Phú. Chị O. đến UBND phường Tân Sơn Nhì, cán bộ tư pháp xác nhận tình trạng độc thân cho chị O. từ năm 2003-2010 rồi hướng dẫn đến UBND phường Tân Thành để xác nhận tình trạng độc thân từ năm 2000-2003.

 

Cán bộ phường nắm kỹ, hiểu đúng, hướng dẫn rõ ràng, người dân sẽ đỡ bị hành. (Ảnh chỉ có tính minh họa) Ảnh: TẤN THẠNH
Cán bộ phường nắm kỹ, hiểu đúng, hướng dẫn rõ ràng, người dân sẽ đỡ bị hành. (Ảnh chỉ có tính minh họa) Ảnh: TẤN THẠNH

 

Tuy nhiên, để lấy giấy xác nhận độc thân ở phường Tân Thành, cán bộ tư pháp yêu cầu chị O. phải chứng minh khoảng thời gian từ năm 2003 trở về trước, chị sinh sống ở đây. “May mắn là tôi còn giữ bản sao có công chứng CMND và hộ khẩu ở địa chỉ này từ năm 2000, nếu không đã phải lên Công an quận Tân Bình xin trích lục hộ khẩu” - chị O. ngao ngán.

Ngày 17-2, chị O. quay lại phường Tân Thành, cầm theo bản sao CMND và hộ khẩu từng ở địa phương này nhưng được hẹn sang sáng 20-2 do phải trích lục hồ sơ cũ.

“Cán bộ tư pháp phường Tân Thành cho biết đây là quy định chung và khuyên tôi lấy bản chính rồi sao y thành nhiều bản để sử dụng cho các lần sau. Theo cán bộ này, trong buổi sơ kết 1 tháng áp dụng quy định mới, công chức phường đã phản ánh vấn đề này, Sở Tư pháp TP hứa sẽ xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Tư pháp về những rắc rối phát sinh trong quá trình thi hành luật mới” - chị O. kể.

Như vậy, phải mất 4 ngày và 3 lần lên UBND phường Tân Thành, chị O. mới “sưu tập” được thêm một tờ giấy xác nhận tình trạng độc thân. Tổng thời gian cho việc “sưu tầm” 3 tờ giấy xác nhận tình trạng độc thân là 14 ngày với 7 lần qua 3 phường khác nhau.

“Chưa hết, gian nan lắm mới có tờ giấy này nhưng cũng chỉ thời hạn 6 tháng. Một tờ giấy xác nhận tình trạng độc thân trong quá khứ mà chỉ có giá trị 6 tháng, không lẽ 6 tháng sau tôi phải quay về 3 phường này để làm lại? Biến động về tình trạng hôn nhân là ở nơi ở mới, trong quá khứ thì nên có giá trị vĩnh viễn để thuận lợi cho người dân” - chị O. bức xúc.

UBND phường/xã cấp giấy xác nhận độc thân

Theo ông Nguyễn Văn Vũ, Trưởng Phòng Quốc tịch - Hộ tịch, Sở Tư pháp TP HCM, Luật Hộ tịch mới và Nghị định 123/2015 (quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch) quy định người từng đăng ký thường trú tại nhiều nơi khác nhau phải có trách nhiệm chứng minh về tình trạng hôn nhân của mình. Nếu người dân không chứng minh được, UBND phường nơi đăng ký thường trú cuối cùng sẽ gửi văn bản đề nghị những nơi người này từng đăng ký thường trú xác nhận về khoảng thời gian họ cư trú tại đó. Về sau, Thông tư 15/2015 đưa ra thêm một “cửa” nữa là nếu quá hạn mà không nhận được văn bản trả lời của các cơ quan được hỏi thì cho người dân được cam kết.

Ông Vũ cũng phân tích trường hợp của chị O. đăng ký thường trú ở 3 nơi (phường Tân Thành, phường Tân Sơn Nhì, phường 9), nếu khi ở phường Tân Thành, phường Tân Sơn Nhì, chị O. chưa đủ tuổi kết hôn thì không cần xác nhận tình trạng độc thân. Nghĩa là chỉ cần xác nhận tình trạng độc thân ở địa phương cũ nếu đủ tuổi kết hôn. Nếu khi ở phường Tân Thành đủ tuổi kết hôn và đã có giấy xác nhận tình trạng độc thân nhưng hết hiệu lực, chị O. chỉ cần cung cấp giấy này cho UBND phường cuối cùng mà không phải xác nhận lại.

“Trong quá trình luật mới có hiệu lực, phát sinh một số vướng mắc, Sở Tư pháp TP đã tổng hợp kiến nghị Bộ Tư pháp theo hướng có lợi cho người dân. Tuy nhiên, quy định mới có rất nhiều điểm ưu việt. Cán bộ phường cần nắm kỹ để giải thích, hướng dẫn cho người dân hiểu, tránh áp dụng máy móc, làm khổ dân” - ông Vũ nói.

 

Khó kết hôn với nhiều người

Theo một luật sư, Luật Hộ tịch quy định người dân được đăng ký kết hôn ở nơi thường trú hoặc tạm trú của một trong 2 bên nam, nữ. Nơi cấp giấy xác nhận độc thân cho đương sự là UBND cấp xã nơi thường trú. Trường hợp không có nơi thường trú thì mới là UBND cấp xã nơi tạm trú cấp xác nhận.

Với Thông tư 15/2015 và các thông tư trước đây của Bộ Tư pháp thì giấy xác nhận này được cấp rất chặt chẽ. Trường hợp cá nhân muốn được cấp lại giấy xác nhận để sử dụng vào mục đích khác hoặc giấy đã hết thời hạn sử dụng theo quy định thì phải nộp lại giấy xác nhận đã được cấp trước đó. Như vậy, cũng khó để lợi dụng kết hôn với nhiều người ở nhiều nơi.

 

Trường Hoàng - Sỹ Đông