Trở về từ cuộc hẹn với chủ sở hữu căn nhà đang thuê làm cơ sở massage trên đường Thành Thái, quận 10 (TP HCM), anh Toàn vui mừng thông báo đã thương lượng thành công và được bên cho thuê đồng ý tạm ngưng hợp đồng cho đến khi cơ sở mở cửa hoạt động trở lại.

"Không cho giảm là trả mặt bằng"

"Chúng tôi rất biết ơn chủ nhà đã vui vẻ chấp nhận miễn tiền mặt bằng trong thời gian cơ sở ngưng hoạt động" - anh Toàn cảm kích và cho biết đóng cửa trong hoàn cảnh này nếu vừa phải sắp xếp ổn định cuộc sống cho anh chị em nhân viên, vừa phải gánh thêm tiền thuê nhà hơn 2.000 USD/tháng rất mệt mỏi. Trước cuộc gặp, vợ chồng anh Toàn đã tính đến phương án trả mặt bằng nếu chủ cho thuê không chịu giảm giá bởi diễn biến dịch bệnh quá phức tạp, nhiều khả năng sẽ phải đóng cửa đến hết tháng 4 hoặc kéo dài hơn nữa.

Cuối tuần rồi, hơn 100 tiểu thương đang kinh doanh tại Trung tâm Thương mại An Đông (An Đông Plaza, quận 5, TP HCM) cũng thở phào nhẹ nhõm vì được Ban Quản lý An Đông Plaza thông báo giảm thêm 30% tiền thuê mặt bằng trong tháng 3, 4 và 5. Các gian hàng sang nhượng sẽ được giảm thêm 1 tháng.

Nương nhau để vượt khó - Ảnh 1.

Tiểu thương An Đông Plaza phấn khởi hơn khi được giảm 30% giá thuê sạp trong 3 tháng Ảnh: TẤN THẠNH

Trước đó, tiểu thương kinh doanh tại trung tâm này đã ký đơn kiến nghị tập thể gửi Ban Quản lý giảm giá thuê để đồng hành với tiểu thương vượt qua giai đoạn khó khăn để có thể duy trì hoạt động kinh doanh và gắn bó với trung tâm. Theo các tiểu thương, trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 cộng với sự phát triển của công nghệ 4.0, người tiêu dùng hầu như mua sắm hàng hóa qua các trang online, số lượng người đến trực tiếp mua sắm tại trung tâm thương mại giảm đáng kể. Trong những tháng gần đây, hoạt động kinh doanh buôn bán của tiểu thương bị ảnh hưởng nghiêm trọng, doanh thu giảm mạnh; doanh số của hầu hết tiểu thương giảm đến 80%-90% so với trước đó. Nhiều tiểu thương cho biết với chi phí thuê sạp và các khoản thuế, phí khác lên đến trên dưới 40 triệu đồng/tháng, nếu không được hỗ trợ giảm giá sẽ khó có thể cầm cự thêm.

Theo khảo sát vừa được Savills công bố tuần trước, tính đến đầu tháng 3, giá thuê nhà mặt phố tại TP HCM đã sụt giảm mạnh do tình hình bán buôn ế ẩm. Nhiều chủ nhà phố khu trung tâm đã có những động thái thương lượng hỗ trợ khách về giá thuê. Một số chủ nhà chấp nhận miễn phí ít nhất một tháng tiền nhà cho khách thuê làm nhà hàng hoặc giảm 30%-50% giá thuê trong ngắn hạn đối với khối kinh doanh cửa hàng tiện ích.

Với nhà phố rao thuê tại các khu phố nổi tiếng về ẩm thực như Phan Xích Long (Phú Nhuận), Hồ Tùng Mậu và Ngô Đức Kế (quận 1), để thu hút khách thuê, chủ nhà chào giá giảm 10%-20% so với cuối năm 2019. Có những trường hợp chủ tài sản linh hoạt cho thuê theo diện tích khách mong muốn, thay vì bắt buộc thuê nguyên căn như trước đây.

Cùng nhau vượt khó

Không chỉ những mặt bằng nhỏ lẻ được giảm giá mà đến thời điểm hiện tại, nhiều doanh nghiệp (DN) lớn đã điều chỉnh giảm giá cho thuê mặt bằng nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí, giúp các đối tác tập trung nguồn lực duy trì hoạt động kinh doanh. Chẳng hạn, Diamon Plaza (quận 1) đã giảm giá cho thuê mặt bằng từ tháng 2. Hệ thống siêu thị Big C, Go! (thành viên của Central Retail tại Việt Nam) thông báo sẽ giảm 10%-15% giá cho thuê mặt bằng trong tháng 2 và tháng 3. Tùy trường hợp cụ thể, Big C và Go! sẽ xem xét, đánh giá mức độ bị ảnh hưởng để quyết định mức giảm tốt nhất.

Đầu tháng 3, Công ty CP Vincom Retail cũng công bố dành 300 tỉ đồng để hỗ trợ các đối tác thuê mặt bằng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Cụ thể, Vincom Retail sẽ dành số tiền này để giảm giá thuê mặt bằng và tổ chức chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm như phát hành voucher ưu đãi, khuyến mãi cho khách hàng… đối với tất cả các ngành hàng đang kinh doanh tại 79 trung tâm thương mại của Vincom Retail trên toàn quốc, có hợp đồng thuê giá cố định đang bị ảnh hưởng từ dịch Covid-19. Tại các trung tâm này đang quy tụ gần 1.000 thương hiệu bán lẻ quốc tế và trong nước, bao gồm đầy đủ các ngành hàng từ thời trang, mỹ phẩm, phụ kiện, nội thất… cho tới các dịch vụ như vui chơi giải trí, ẩm thực… Nhà bán lẻ đến từ Nhật là Aeon cũng đã điều chỉnh giá cho thuê mặt bằng một số hợp đồng. Công ty CP Hưng Thịnh Retail, chủ đầu tư Moonlight Plaza (quận Thủ Đức), Saigon Mia (huyện Bình Chánh)... cũng giảm giá cho thuê 20% - 40% cho các đối tác thuê mặt bằng thương mại của công ty để kinh doanh.

Thành viên HĐQT một hệ thống siêu thị lớn cho biết DN của ông đã giảm, miễn tiền thuê mặt bằng cho một số đối tác. "Bản thân chúng tôi cũng đang đề nghị những đơn vị đang cho chúng tôi thuê mặt bằng có chính sách hỗ trợ miễn, giảm chi phí, coi như đùm bọc lẫn nhau trong lúc hoạn nạn" - vị này nói.

Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean (Vitajean), chủ các cửa hàng quần áo thời trang V-SixtyFour, cho biết dịch bệnh đã khiến hệ thống cửa hàng của ông tại các trung tâm thương mại, siêu thị giảm đến 70%-80%. Điều an ủi là các đơn vị quản lý trung tâm thương mại linh hoạt giảm chi phí mặt bằng, tuy mức giảm vẫn không đủ bù đắp phần thiệt hại nhưng cũng có ý nghĩa chia sẻ, động viên nhau cùng vượt qua giai đoạn nhiều biến động này. 

Giá thuê mặt bằng đã về mức hợp lý?

Một chuyên gia bất động sản cho biết khoảng 3-4 năm trước, khi kinh doanh cà phê, trà sữa phát triển ồ ạt, mặt bằng có vị trí đẹp được săn đón rất nhiều. Vì vậy, giá thuê liên tục được đẩy lên cao, qua đó cũng khiến giá nhà phố mặt tiền tăng vọt đến mức phi lý. Với các mặt bằng cho thuê, chủ nhà thường tính dựa trên lãi suất gửi ngân hàng, thông thường khoảng 1/2 lãi suất ngân hàng đối với nhà phố và 2/3 đối với chung cư. Nhưng hiện tại, giá thuê mặt bằng kinh doanh nhà phố đã giảm mạnh, hiện chỉ còn chưa đầy 1/3 lãi suất gửi ngân hàng, thậm chí chỉ còn 1/4 hay 1/5. Hiện nay, căn nhà giá 30 tỉ đồng nếu cho thuê chỉ được 60-70 triệu đồng/tháng là cao. Điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhất định đến giá nhà phố trong thời gian tới, bởi việc mua nhà cho thuê không còn hiệu quả.

Theo ông Phan Công Chánh, Tổng Giám đốc Công ty Bất động sản Phú Vinh (Phú Vinh Group), lâu nay, những người đầu tư bất động sản ở Việt Nam là để giá trị tăng lên và cho thuê lấy lãi hằng tháng. Trước đây, khi nhu cầu thuê còn cao, khách hàng không có sự lựa chọn nên chủ nhà mặc sức đẩy giá thuê cao ngất ngưởng. Đến nay, khi nhu cầu giảm, giá thuê mặt bằng phải giảm 30%-40% mới hợp lý. "Chỉ có điều mặt bằng cho thuê là do cung cầu quyết nên thời gian tới, kinh tế ổn định, giá mặt bằng kinh doanh cho thuê chắc chắn sẽ tăng trở lại" - ông Phan Công Chánh nhận định.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, thừa nhận trước đây, thị trường bất động sản có hiện tượng đầu cơ mặt bằng nhà phố, shophouse (nhà phố thương mại) ở những khu vực sầm uất đã đẩy giá phân khúc này cao bất hợp lý, nhiều căn nhà mặt tiền hay shophouse ở TP HCM hiện nay có giá vài chục, thậm chí vài trăm tỉ đồng không còn là chuyện hiếm. Chính vì vậy mà khi thị trường bất động sản chững lại, đặc biệt là đại dịch Covid - 19 kéo dài đã khiến nhiều dịch vụ kinh doanh khó khăn, đóng cửa. Kết quả là nguồn cung mặt bằng dư thừa, người cho thuê buộc phải giảm giá để có khách thuê hoặc giữ được khách hàng cũ. Giá thuê giảm chắc chắn cũng sẽ kéo giá shophouse, nhà phố trở về giá trị thực.

S.Nhung

Thanh Nhân