Ai đã từng đọc Thiên long bát bộ hẳn đều chia sẻ sự giằng xé nội tâm của Kiều Phong khi phải lựa chọn giữa dân tộc Khiết Đan - nơi chôn nhau cắt rốn của anh - và Đại Tống, nơi tạo dựng kiêu danh “Bắc Kiều Phong”.

 
Nhắc lại chi tiết trên để thấy rằng giữa bậc anh hùng trong tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung và Johan Cruyff có một điểm chung chính là xung đột nội tâm khi phải đứng trước một bên là quê hương, một bên là tình nghĩa riêng tư.
 
Có thể nói, khi nhắc đến “cơn lốc da cam”, ai cũng liên tưởng đến lối chơi tổng lực do HLV Rinus Michel khai sáng. Nhưng chính Johan Cruyff mới là người đưa lối đá đó ra ngoài biên giới Hà Lan và nổi tiếng thế giới khi giúp CLB Ajax Amsterdam hai lần liên tiếp đoạt cúp C1 châu Âu (1971, 1972), đưa đội tuyển Hà Lan lên tốp đầu của bóng đá thế giới với hai tấm huy chương bạc ở hai kỳ World Cup liên tiếp nhau (1974, 1978).
 
 
Johan Cruyff (phải) từng giữ chức Chủ tịch danh dự của CLB Barcelona. Ảnh: AP


Tuy nhiên, nếu người Hà Lan biết ơn Cruyff một thì người dân CataloniaBarcelona (Tây Ban Nha) tri ân Cruyff mười. Dù sinh ra và thành danh ở Hà Lan nhưng Barcelona mới là nơi để lại cho Johan Cruyff những ký ức đẹp nhất.
 
Thậm chí, ông đã lấy một cái tên đậm chất Catalonia là Jordi để đặt tên cho con trai mình (Jordi Cruyff). Ngoài những năm tháng thành công cùng CLB Ajax Amsterdam và đội tuyển Hà Lan, phần lớn cuộc đời bóng đá còn lại Johan Cruyff dành hết cho Barcelona. Sự cống hiến của ông nhiều đến mức người dân vùng Catalonia đã gọi ông là “thánh Johan”.
 
Trong 8 năm dẫn dắt CLB Barcelona (1988 - 1996), “thánh Johan” đã đặt nền móng và định hình cho lối đá tiqui-taca (đan bóng nhỏ, nhanh) của CLB trứ danh này và nay đội tuyển Tây Ban Nha đang hưởng lợi từ lối đá đó bởi trong đội hình của họ có đến 8 cầu thủ xuất thân từ lò đào tạo La Macia danh tiếng.
Trung Khiêm