Bi kịch sau cái lắc đầu

Đầu tháng 6 vừa qua, TAND TP HCM đưa ra xét xử vụ án đối với Tr.Th.S. (59 tuổi) - một bi kịch "nồi da xáo thịt" đau lòng từ tranh chấp tài sản. Bên trong phòng xử án, một không gian u uất bao trùm khi người chết đã nằm sâu dưới lòng đất lạnh, còn kẻ sống thì run rẩy trước bục khai báo. Tấc đất ấy liệu có đáng giá bằng một mạng người, và liệu có bản án nào xoa dịu được sự cắn rứt lương tâm khi tình anh em đã đổ vỡ?

Tấc đất và tình thâm

Bi kịch không tự nhiên sinh ra, nó được nuôi dưỡng bằng những tháng ngày bế tắc tích tụ. Gia đình S. có 4 anh em, sau khi phân chia mảnh đất hương hỏa của cha ông để lại, cuộc đời vô tình đẩy họ vào thế kẹt trớ trêu, nghiệt ngã. Phần đất của S. nằm phía sau, còn phần đất của người em ruột tên N. lại nằm chắn ngay mặt tiền, án ngữ lối ra đường lớn.

Nhiều lần, người anh cả tìm đến em trai, đề nghị mua lại một phần đất nhỏ để mở rộng lối đi, làm cái đường đi lại cho hanh thông. Nhưng đáp lại hy vọng của S. chỉ là cái lắc đầu từ chối của người em. Năm lần bảy lượt, những lời khước từ cứ xếp chồng lên nhau. Qua lăng kính đố kỵ và những ấm ức tích tụ hằng ngày, nó biến thành một khối u âm ỉ trong lòng người anh.

Sáng 6-3-2025, S. rời nhà, lận hai con dao trong lưng quần. Khoảng 9 giờ 10 phút, Tỉnh lộ 10 ồn ã tiếng xe cộ, khi anh N. đang lúi húi sửa xe trước nhà thì người anh đến. S. tiến lại, tiếp tục đặt vấn đề mở đường. Khi câu trả lời nhận về vẫn là sự cự tuyệt, con quỷ dữ trú ngụ sau những tháng ngày u uất chính thức thức giấc.

S. rút dao, 4 nhát chém đầu tiên giáng xuống đầu người em. Trong cơn bàng hoàng, đau đớn tột cùng, anh N. ôm đầu bỏ chạy, kêu cứu trong tuyệt vọng. Nhưng tiếng kêu cứu ấy bị vùi lấp bởi sự ích kỷ. S. đuổi theo, đến trước một căn nhà gần đó, khi người em kiệt sức ngã gục, S. tiếp tục dùng dao đâm liên tiếp vào ngực nạn nhân.

Kết luận giám định pháp y tử thi lột tả sự tàn khốc của cơn cuồng nộ: đa vết thương đâm thủng hai phổi, đứt tim, động mạch chủ ngực. Anh N. chết tại chỗ. Trên vũng máu của em ruột mình, S. bừng tỉnh. Sự tỉnh thức ấy kinh hoàng đến mức y không thể chịu đựng nổi bản thân mình. S. chọn cái chết để tự phán xét. Y dùng dao đâm vào bụng mình nhưng lưỡi dao gãy gập. Chưa dừng lại, y lao vào quán cơm gần đó, vớ chiếc kéo tự đâm, rồi dội nước sôi lên người, tự gây điện giật cho đến khi bất tỉnh. Hành động tự sát ấy là tiếng thét tuyệt vọng của phần "người" sót lại. Y muốn dùng mạng đổi mạng, muốn chết cùng đứa em. Oái ăm thay, người đầu tiên phát hiện ra S. thoi thóp, hô hoán xóm giềng đưa y đi cấp cứu giữ lại mạng sống, lại là vợ nạn nhân.

Nỗi đau người mẹ

Tại phiên tòa hôm ấy, dù vắng bóng người mẹ già nhưng nỗi đau của bà vẫn hiện hữu trong từng lời khai của bị cáo, tiếng nấc nghẹn của người tham dự. Bà cụ gánh chịu bi kịch lớn nhất đời người: con cả giết con út. Bà vắng mặt không chỉ do tuổi cao sức yếu, mà bởi bà không đủ sức chứng kiến đứa con mình mang nặng đẻ đau đứng trước vành móng ngựa, nhận phán xét của công lý vì đã đoạt mạng một khúc ruột khác. Bà ở nhà, trong căn nhà trống trải, khóc ròng cho cả đứa chết lẫn đứa sống.

Phía băng ghế dành cho đại diện hợp pháp của bị hại, em dâu yêu cầu bồi thường tổng số tiền hơn 2,5 tỉ đồng, bao gồm chi phí mai táng và tổn thất tinh thần. Nhưng tiền bạc có ý nghĩa gì khi mái ấm đã vỡ nát? Anh N. ra đi vĩnh viễn, để lại người vợ trẻ và 2 đứa con mồ côi bơ vơ giữa dòng đời. S. vào tù, để lại vợ con phải chịu cảnh tủi nhục, trốn tránh ánh nhìn xóm giềng vì hành vi tàn độc của người cha. Lối đi rộng vài mét vuông đã đổi lấy mạng sống con người và chôn vùi tương lai 2 gia đình.

HĐXX nhận định hành vi của S. đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, tước đoạt quyền sống của người khác, mang tính chất côn đồ, đê hèn. Việc sử dụng con dao gây sát thương cao khiến S. phải đối mặt với tội "Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng" theo điều 304 Bộ Luật Hình sự. Dù bị cáo có tình tiết giảm nhẹ là thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nhưng tất cả đã quá muộn khi người em đã mất, và nỗi đau thương đã thành vết sẹo không bao giờ lành trong lòng người thân.

Trong giờ nghị án, S. đứng trên bục xét xử, những giọt nước mắt lăn dài trên khuôn mặt hằn sâu nếp nhăn không thể xóa đi ký ức về buổi sáng kinh hoàng. Khi người ta coi trọng "tấc đất" hơn "giọt máu", kết cục luôn là vực thẳm sâu hoắm. Lối đi mà S. dùng máu để tranh giành đã dẫn y đến thẳng bục xét xử và những ngày đằng đẵng sau song sắt lao lý. Hình ảnh bị cáo đứng đơn độc cúi đầu là minh chứng cho việc khi lòng tham lên ngôi, tình thâm đều bị thiêu rụi.

Phiên tòa kết thúc, S. bị áp giải ra xe thùng trong lặng im rợn người. Không có người mẹ già đón đợi, không tiếng người thân níu kéo. Chỉ có tiếng xích sắt khô khốc và tiếng gió rít qua khe cửa tòa án, như lời than khóc tiễn đưa bi kịch gia đình. Ở đó, thắng hay thua đều thất bại trước tòa án đạo đức. Mảnh đất hương hỏa cha ông để lại, thấm máu con và nước mắt mẹ, thành chứng nhân câm lặng cho sự sụp đổ của một gia phong.