Cảnh giác cao độ với virus Nipah

Ngày 27-1, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế, cho biết đến thời điểm này, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế yêu cầu các địa phương duy trì giám sát chặt chẽ, chủ động phòng chống dịch tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng. Ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch bệnh, phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới và các quốc gia để kịp thời triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Không chủ quan

Cảnh báo về mức độ nguy hiểm của dịch bệnh, PGS-TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh), cho biết một số đợt dịch tại Ấn Độ từng ghi nhận ca lây nhiễm trong nhân viên y tế, cho thấy nguy cơ lây truyền trong môi trường bệnh viện rất cao nếu chủ quan.

"Điều đáng lo ngại nhất của virus Nipah là tỉ lệ tử vong rất cao. Người bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, sau đó diễn tiến nhanh sang suy hô hấp, viêm não cấp, nguy cơ tử vong lớn" - PGS Phu nhấn mạnh.

PGS Phu phân tích nguy cơ virus Nipah cần được nhìn nhận ở hai khía cạnh. Thứ nhất, nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài thông qua người di chuyển từ các vùng đang có dịch. Thứ hai, Việt Nam nằm trong khu vực châu Á - nơi phân bố các loài dơi ăn quả, ổ chứa tự nhiên của virus. Dù chưa ghi nhận ca bệnh ở người, song về mặt dịch tễ học, cần giám sát nguy cơ virus lưu hành trong quần thể động vật, đặc biệt là dơi và heo - vật chủ trung gian có thể làm tăng nguy cơ lây sang người. "Đây là bệnh lây truyền từ động vật sang người, nên công tác giám sát phải được thực hiện đồng thời trên cả người và động vật. Không chủ quan nhưng cũng không nên quá lo lắng" - PGS Phu nói.

Không có khả năng bùng phát dịch trên diện rộng

Theo các chuyên gia, nguy cơ xâm nhập của virus Nipah là có, song khả năng bùng phát dịch lớn tại Việt Nam không cao. Nếu xuất hiện ca bệnh, nhiều khả năng chỉ ở mức nhỏ lẻ, đơn phát, khó xảy ra tình trạng bùng phát trên diện rộng như một số dịch bệnh trước đây, điển hình như COVID-19.

Để chủ động phòng chống virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, cách ly, điều tra dịch tễ và xét nghiệm xác định, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người khác và khai báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Về phòng bệnh, PGS-TS Trần Đắc Phu khuyên người dân không tiếp xúc trực tiếp với dơi và các động vật nghi là nguồn lây; không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bị động vật cắn, gặm nhấm; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; ăn chín, uống chín, giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và đeo khẩu trang khi cần thiết. Đối với người làm việc trong lĩnh vực chăn nuôi, giết mổ, cần trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động, hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây nghi ngờ. Khi có biểu hiện bất thường về sức khỏe, cần chủ động khai báo y tế và đến cơ sở y tế sớm.

"Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh Nipah, song không vì thế mà chủ quan. Với hệ thống giám sát dịch bệnh đang được duy trì, sự chủ động của ngành y tế và ý thức phòng bệnh của người dân, Việt Nam có thể kiểm soát tốt nguy cơ, không để xảy ra bùng phát dịch lớn trong cộng đồng" - PGS Phu nhìn nhận.