Châu Á nỗ lực phòng vệ trước cú sốc năng lượng

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng toàn cầu, buộc nhiều nền kinh tế lớn ở châu Á phải khẩn trương triển khai các biện pháp phòng vệ.

Theo tờ South China Morning Post hôm 11-3, Trung Quốc đã công bố mức tăng mạnh nhất đối với giá bán lẻ xăng và dầu diesel kể từ năm 2022, đồng thời yêu cầu các tập đoàn dầu khí nhà nước bảo đảm nguồn cung ổn định các sản phẩm dầu tinh chế và tuân thủ các biện pháp kiểm soát giá của chính phủ. Là nước tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới, Trung Quốc đã dành nhiều năm xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược nhưng không công bố quy mô chính xác.

Theo dữ liệu của Công ty Kpler (Bỉ), nước này hiện sở hữu trữ lượng dầu thô dự trữ trên đất liền lớn nhất thế giới, với lượng tồn kho ước tính khoảng 1,2 tỉ thùng tính đến tháng 1-2026, tăng thêm khoảng 100 triệu thùng so với một năm trước đó. "Lượng dự trữ đó tương đương khoảng 3-4 tháng, nhờ vậy sẽ giúp trì hoãn tác động kinh tế" - ông Rush Doshi, chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Mỹ), nhận định với đài CNBC.

Trong khi đó, theo hãng tin Kyodo, chính phủ Nhật Bản đã yêu cầu các cơ sở dự trữ dầu quốc gia chuẩn bị phương án xuất kho nếu cần thiết. Nước này hiện có lượng dự trữ dầu đủ dùng trong 254 ngày. Trước đó, Tokyo từng xuất kho dầu trong thời kỳ Chiến tranh vùng Vịnh đầu thập niên 1990 và một lần nữa sau thảm họa động đất và sóng thần năm 2011.

Riêng Hàn Quốc dự kiến áp dụng trần giá nhiên liệu ngay trong tuần này nhằm kiềm chế tình trạng tăng giá bất thường và ổn định kỳ vọng thị trường. Nước này cũng thông báo kế hoạch nhập khẩu khẩn cấp 6 triệu thùng dầu thô từ Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất thông qua các tuyến vận chuyển không đi qua eo biển Hormuz. Truyền thông Hàn Quốc cho biết Seoul đang nắm giữ lượng dự trữ dầu đủ dùng trong 208 ngày và tìm cách đa dạng hóa nguồn cung thông qua các cảng thay thế.

Ông Gareth Leather, chuyên gia tại Công ty Capital Economics (Anh), nhận định việc giá dầu tăng kéo dài sẽ làm giảm thu nhập của các hộ gia đình và đẩy chi phí của doanh nghiệp lên cao, từ đó kìm hãm tiêu dùng và đầu tư. Ông cho rằng các chính phủ đang đối mặt tình thế tiến thoái lưỡng nan: nếu không can thiệp, lạm phát có thể tăng mạnh và làm suy yếu tăng trưởng dựa vào tiêu dùng nhưng nếu trợ cấp nhiên liệu thì thâm hụt ngân sách sẽ gia tăng.

Một vấn đề khác là nguy cơ gián đoạn nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Khu vực Đông Bắc Á hiện phụ thuộc nhiều vào khí đốt nhập khẩu để phát điện. Do đó, nếu nguồn cung bị thiếu hụt, hoạt động sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các ngành công nghệ đang thúc đẩy tăng trưởng của khu vực, có thể bị gián đoạn.