Chạy thận nơi đảo xa

Từ bao đời qua, hành trình chạy thận để duy trì sự sống của người bệnh suy thận ở Côn Đảo vốn đã "trần ai", vất vả thì càng kiệt quệ vì chi phí bệnh tật lâu dài. Có trường hợp chấp nhận buông xuôi song cũng không ít người phải rời đảo vào đất liền điều trị, chấp nhận cuộc sống bệnh tật tha phương.

Giải tỏa nỗi niềm

Theo BS Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, trước đây người bệnh suy thận mạn buộc phải vào đất liền. Có trường hợp phải nghỉ việc, bán nhà ở Côn Đảo để chuyển vào TP HCM sinh sống hàng chục năm chỉ để chạy thận. Nhiều gia cảnh không có điều kiện phải thuê trọ dài hạn ở đất liền để duy trì sự sống. Việc có đơn vị chạy thận nhân tạo không chỉ thuận tiện cho người bệnh thận trên đảo mà còn nâng cao năng lực cấp cứu tại chỗ. Lọc máu còn xử trí nhiều trường hợp nguy kịch như nhiễm trùng nặng, ngộ độc hoặc các tình huống cần can thiệp khẩn cấp mà trước đây khả năng còn hạn chế.

Mới đây, một niềm vui không nhỏ đến với người dân Côn Đảo. Với sự hỗ trợ của Bệnh viện Thống Nhất (TP HCM), người bệnh suy thận mạn từ nay có thể được lọc thận tại quê nhà mà không phải đi xa. "Bệnh tật thì đã khổ nhưng được gần gia đình, con cháu chăm sóc thì cũng đỡ phần nào" - một cụ bà chia sẻ.

BS Thọ cho biết thêm cùng với điều trị, ngành y tế địa phương cũng đang hướng tới chiến lược dự phòng bệnh thận lâu dài cho người dân trên đảo. Trung tâm dự kiến triển khai chương trình tầm soát sức khỏe cho người dân từ 18 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm các trường hợp có nguy cơ suy thận. Với những bệnh nhân chưa đến giai đoạn chạy thận, bác sĩ sẽ can thiệp bằng điều trị nội khoa, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và theo dõi để hạn chế diễn tiến nặng. Hiện trung tâm được đầu tư 2 máy, có thể phục vụ khoảng 10 ca chạy thận luân phiên trong ngày. Tới đây, sẽ nâng lên 10 máy, đáp ứng cho khoảng 60 ca. "Số bệnh thận tại Côn Đảo có xu hướng gia tăng do dân số tăng và nhiều yếu tố sức khỏe cộng đồng khác" - BS Thọ nhận định.

Hướng tới du lịch y tế

Trở về sau chuyến du lịch 8 ngày tại Côn Đảo, bà N.N.G (44 tuổi, ở TP HCM) cho hay suốt 4 năm chạy thận định kỳ tại Bệnh viện Thống Nhất, bà gần như không dám nghĩ đến những chuyến du lịch dài ngày. Lịch lọc máu định kỳ 3 buổi mỗi tuần khiến mọi kế hoạch đi xa đều phải tính toán, cất nhắc kỹ lưỡng vì an toàn sức khỏe.

Khi biết Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo có đơn vị chạy thận nhân tạo, bà G. quyết định thực hiện chuyến đi đầu tiên ra đảo. Trong 8 ngày lưu trú, bà vừa tham quan, nghỉ dưỡng vừa duy trì lịch lọc máu định kỳ ngay tại đảo. "Điều bất ngờ là quy trình thăm khám, vận hành máy và chăm sóc tại đây không khác gì ở Bệnh viện Thống Nhất. Dù điều trị tại đảo nhưng người bệnh vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi BHYT như ở đất liền" - bà G. nói.

Từ một nhu cầu tưởng chừng xa vời, mô hình chạy thận tại Côn Đảo đang dần biến giấc mơ du lịch của người bệnh thận mạn thành hiện thực. Không chỉ phục vụ người dân địa phương, mô hình chạy thận nơi đây còn mở ra hướng phát triển du lịch y tế. Theo BS Lê Công Thọ, trong thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp nhận điều trị cho các bệnh nhân suy thận từ đất liền có nhu cầu vừa du lịch, nghỉ dưỡng vừa duy trì chạy thận. "Nếu trước đây, bệnh nhân suy thận muốn ra Côn Đảo du lịch nhưng không dám thì nay có thể yên tâm khi đến đảo" - BS Thọ nhấn mạnh.

Tiên phong mang chạy thận ra Côn Đảo là các chuyên gia đầu ngành của Bệnh viện Thống Nhất. PGS-TS-BS Nguyễn Bách, Trưởng Khoa Nội thận - Lọc máu Bệnh viện Thống Nhất (người trực tiếp thiết lập hệ thống, xây dựng quy trình, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật), cho biết hệ thống chạy thận nơi đây được trang bị hiện đại, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật chuyên môn cao. Nổi bật là hệ thống xử lý nước đạt tiêu chuẩn châu Âu với 2 tầng RO (lọc 2 lần RO), yếu tố đặc biệt quan trọng vì sự an toàn cho bệnh nhân chạy thận nhân tạo; 2 máy thận nhân tạo Fresenius của Đức cùng hệ thống vật tư tiêu hao chất lượng cao như màng lọc Nipro, dịch lọc B.Braun và đầy đủ thuốc điều trị theo đúng tiêu chuẩn.

Hiện Bệnh viện Thống Nhất duy trì thường xuyên ê-kíp gồm 1 bác sĩ và 1 điều dưỡng luân phiên làm việc tại trung tâm trong thời gian dự kiến 6 tháng nhằm bảo đảm hoạt động ổn định, an toàn, đồng thời hỗ trợ đào tạo thực hành tại chỗ cho nhân viên y tế địa phương. Song song đó, Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo cũng đã cử 2 ê-kíp tham gia đào tạo chuyên sâu kỹ thuật lọc máu tại Bệnh viện Thống Nhất. Sau 6 tháng, đơn vị sẽ hoàn tất quá trình chuyển giao kỹ thuật, từng bước làm chủ hoàn toàn hệ thống. "Từ nay, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm điều trị lâu dài ngay tại Côn Đảo" - PGS Bách nhấn mạnh.