Chiều 22-9, theo giờ New York, Mỹ (sáng 23-9 giờ Việt Nam), trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 76 (LHQ) với chủ đề: "Cùng vững tin và tự cường - Hướng tới phục hồi sau Covid-19, tái thiết bền vững, bảo vệ hành tinh, thúc đẩy quyền con người và cải tổ Liên Hiệp Quốc"- Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu quan trọng.

Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Khoá 76 là sự kiện quốc tế quan trọng hàng đầu, thu hút sự quan tâm, tham dự trực tiếp của Lãnh đạo cấp cao hơn 100 nước trên thế giới.

Chủ tịch nước: Tạo điều kiện các nước đang phát triển tham gia cung ứng vắc-xin - Ảnh 1.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc - Ảnh: UN

Trong bài phát biểu, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho biết Đại hội đồng LHQ năm nay họp mặt trong một bối cảnh hết sức đặc biệt, khi đại dịch Covid-19 đang tiếp tục hoành hành trên toàn cầu.

"Trong cơn cuồng phong của bão dịch Covid-19, tôi tin rằng quý vị cũng đều lo lắng nghĩ tới người dân, đất nước mình, và trái tim tôi cũng hòa chung nhịp đập đó, tha thiết hướng về quê hương Việt Nam, nơi cả nước đang chung sức chống dịch, bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người dân, duy trì phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau"- Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Nêu thực tế rất buồn "không có con số thống kê nào có thể đo đếm được nỗi đau và mất mát trong đại dịch Covid-19, trên hết là những mất mát về người, cùng với đó là những thiệt hại to lớn về kinh tế, những tác động sâu sắc đối với xã hội và sự thụ hưởng quyền của người dân", Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đại dịch là hồi chuông cảnh báo khẩn cấp về sức tàn phá khủng khiếp của các thách thức an ninh phi truyền thống như dịch bệnh hay biến đổi khí hậu nếu không được quan tâm, xử lý từ sớm, từ xa. Đại dịch cũng đã làm bộc lộ rõ hơn bao giờ hết những hạn chế, bất cập sâu sắc của hệ thống quản trị toàn cầu, cũng như tình trạng bất bình đẳng trên toàn thế giới.

Trước những thực tế đó, Chủ tịch nước đề xuất nhiệm vụ cấp bách hàng đầu hiện nay là kiểm soát đại dịch Covid-19 trên phạm vi toàn cầu. Thế giới chưa thể an toàn khi còn có bất cứ người dân hay quốc gia nào chưa an toàn trước đại dịch. Việt Nam cảm ơn và đánh giá cao vai trò của các tổ chức LHQ và các cơ chế đa phương, nhất là COVAX, trong thúc đẩy tiếp cận công bằng vắc-xin và thuốc điều trị Covid-19.

"Để sớm đẩy lùi Covid-19, cần tăng cường hợp tác và đoàn kết trên tinh thần trách nhiệm và sẻ chia, nhất là ưu tiên cung cấp vắc-xin cho người dân những nước có tỷ lệ tiêm chủng còn thấp, tạo điều kiện để các nước đang phát triển hợp tác sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng vắc-xin"- Chủ tịch nước đề nghị.

Chủ tịch nước đề xuất để vượt qua được đại dịch và phục hồi kinh tế thì nhân tố quan trọng hàng đầu là sự nỗ lực trên tinh thần tự cường của mỗi quốc gia. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta giới hạn trong khuôn khổ các nỗ lực, chính sách, biện pháp cho riêng từng quốc gia. Tự cường trong phục hồi kinh tế chỉ có thể mạnh mẽ và bền vững khi dựa trên sự hợp tác và liên kết của tất cả các quốc gia trong một thế giới toàn cầu khi các thách thức an ninh phi truyền thống vượt khỏi biên giới mọi quốc gia, trở thành vấn đề không của riêng ai. 

Việt Nam đánh giá cao và mong mỏi hệ thống phát triển LHQ tiếp tục đồng hành, hợp tác với các quốc gia thành viên trong nỗ lực này, đáp ứng hài hòa các quan tâm, lợi ích phát triển của tất cả các quốc gia.

Cùng với đó là cần biến các thách thức thành những cơ hội cho phát triển. Khi đời sống xã hội, phương cách sản xuất, kinh doanh phải thay đổi trong đại dịch thì đó là cơ hội để chuyển đổi số, đẩy nhanh việc ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và sức tự cường của nền kinh tế. Đó cũng là cơ hội để chuyển đổi xanh, thúc đẩy phát triển bền vững và cũng là cơ hội để tiếp tục thuận lợi hoá đầu tư, thương mại, hợp tác lưu chuyển hàng hoá, con người, duy trì các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chương trình Nghị sự 2030 của LHQ về phát triển bền vững là một khuôn khổ tốt để chúng ta nắm bắt những cơ hội mới và cũng đòi hỏi chúng ta tăng cường, nâng cao hiệu quả hợp tác.

"Chúng tôi kêu gọi các nước thực hiện đầy đủ các cam kết tài chính cho phát triển, hỗ trợ các nước đang phát triển được giãn nợ, cung cấp thêm nguồn lực cho phòng chống Covid-19 và phục hồi, biến cơ hội thành những thành quả phát triển"- Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ mong muốn.

Một vấn đề quan trọng khác là nhiệm vụ hợp tác để giảm thiểu và xử lý các tác động tiêu cực của tình trạng biến đổi khí hậu đang đặt ra vô cùng cấp bách. Thiên tai khắc nghiệt, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, suy thoái đa dạng sinh học, chính là hậu quả tích tụ sau nhiều thập kỷ của các hoạt động tập trung cho phát triển kinh tế thiếu trách nhiệm của con người.

Tình hình đó đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải khẩn trương hành động bảo vệ hành tinh xanh, thực hiện cam kết để nhiệt độ toàn cầu không tăng quá 1,5 độ C. "Hướng tới Hội nghị COP-26, chúng ta cần gia tăng nỗ lực cắt giảm phát thải, với vai trò đi đầu của các nước phát triển. Đồng thời, các nước phát triển cần đề cao trách nhiệm hỗ trợ cho các nước nghèo, nước đang phát triển về tài chính, công nghệ và nâng cao năng lực để giảm phát thải, thích ứng, phòng chống và giảm nhẹ thiên tai, hướng tới chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn. Đó là cơ hội cho sự hoà hợp giữa con người và thiên nhiên xanh"- Chủ tịch nước nêu rõ.

Một vấn đề quan trọng khác được đại diện Việt Nam đặt lên bàn nghị sự là điều kiện tiên quyết cho phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch là phải bảo đảm được môi trường hoà bình, an ninh, ổn định ở mỗi quốc gia, khu vực và thế giới. Việt Nam kêu gọi ngừng bắn toàn cầu, chấm dứt tất cả các hành động bạo lực, bảo vệ thường dân, tạo điều kiện tiếp cận nhân đạo tại các vùng xung đột.

"Chúng tôi lên án mọi hành động chiến tranh, áp đặt cường quyền, vi phạm các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế. Một lần nữa, từ diễn đàn trọng thể này, chúng tôi bày tỏ tình đoàn kết với nhân dân Cuba, kêu gọi chấm dứt bao vây, cấm vận đơn phương đối với Cuba"- Chủ tịch nước kêu gọi.

Chủ tịch nước: Tạo điều kiện các nước đang phát triển tham gia cung ứng vắc-xin - Ảnh 2.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc - Ảnh: UN

Sau hơn 35 năm đổi mới toàn diện, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045 – nhân dịp kỷ niệm 100 năm Việt Nam giành độc lập.

Chủ tịch nước nêu rõ Việt Nam kiên định và thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, có hiệu quả, là thành viên tích cực, đóng góp trách nhiệm vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam kiên trì ủng hộ chủ nghĩa đa phương, với LHQ là trung tâm và luật pháp quốc tế làm nền tảng, phấn đấu vì các tôn chỉ, mục đích của LHQ và tích cực đóng góp vào những công việc chung, ủng hộ các nỗ lực cải tổ để LHQ dân chủ và hiệu quả hơn.

Việt Nam luôn ghi nhớ và biết ơn sự hỗ trợ quý báu của LHQ dành cho Việt Nam. Những thành quả đổi mới, hội nhập của Việt Nam có được hôm nay, một phần nhờ thụ hưởng nguồn vốn, tri thức và tư vấn chính sách của hệ thống phát triển LHQ.

Theo Chủ tịch nước, tại khu vực, Việt Nam và các nước thành viên ASEAN nỗ lực tăng cường vai trò trung tâm của Hiệp hội trong duy trì hòa bình, an ninh và thịnh vượng tại Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương. Quan hệ hợp tác ASEAN – LHQ ngày càng được củng cố và thực chất, trở thành hình mẫu cho hợp tác của LHQ với các tổ chức khu vực. Việt Nam đang nỗ lực triển khai hiệu quả Đồng thuận 5 điểm của Cấp cao ASEAN để thúc đẩy đối thoại, hòa giải, hỗ trợ nhân đạo cho người dân Myanmar.

Việt Nam cùng quan điểm của ASEAN và chia sẻ tiếng nói chung của cộng đồng quốc tế về tầm quan trọng của duy trì hoà bình, ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông; yêu cầu các bên liên quan kiềm chế, không có hành động làm phức tạp tình hình, giải quyết hoà bình các tranh chấp, khác biệt trên cơ sở Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) 1982; thực thi đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) và hướng đến hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất và hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Trong bài phát biểu, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh đến những nỗ lực của Việt Nam với vai trò là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ, đồng thời trân trọng cảm ơn các nước đã tin tưởng trao cho Việt Nam trọng trách là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2020-2021.

Trong 2 năm qua, Việt Nam luôn nêu cao tinh thần "Đối tác vì nền hòa bình bền vững", đề cao đối thoại, hợp tác, chủ động tham gia và đóng góp tích cực vào nỗ lực ngăn ngừa và giải quyết các xung đột. Việt Nam đã thúc đẩy các nội dung mới và thiết thực, đáp ứng quan tâm chung về đề cao Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, tăng cường hợp tác với tổ chức khu vực, ngăn ngừa xung đột, giải quyết hậu quả bom mìn, bảo vệ người dân và cơ sở hạ tầng thiết yếu trong xung đột vũ trang...

"Quốc kỳ của Việt Nam đang tung bay tại các Phái bộ gìn giữ hoà bình ở Nam Sudan, Cộng hoà Trung Phi và sắp tới sẽ hiện diện tại nhiều Phái bộ LHQ ở các quốc gia khác. Với nguyện vọng tiếp tục đóng góp cho công việc chung, Việt Nam đang ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2023 – 2025 và các cơ chế quan trọng khác của LHQ, và mong muốn nhận được sự ủng hộ của các nước" - Chủ tịch nước nói.

Kết thúc bài phát biểu, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhìn nhận, chặng đường phía trước còn nhiều gian nan, song Nhà nước và nhân dân Việt Nam sẽ cùng người dân trên toàn thế giới chung nhịp đập sẻ chia, yêu thương, hợp tác để cùng nhau sớm chiến thắng đại dịch, xây dựng một thế giới hòa bình, phát triển phồn vinh, người dân hạnh phúc.

"Đó sẽ là chiến thắng vĩ đại của tất cả chúng ta"- Chủ tịch nước chia sẻ.

Thế Dũng từ New York, Mỹ