Chuyện khó hiểu ở khu phố Suối Nước

Người dân cho rằng tình trạng thiếu nước bắt đầu từ khi dự án khai thác titan đi vào hoạt động.

Theo đơn kêu cứu của nhiều hộ dân tại khu phố này, đời sống và sản xuất của họ từ nhiều năm qua phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nước ngầm tự nhiên. Tuy nhiên, từ khi hoạt động khai thác titan của Công ty CP Đầu tư Tổng hợp Long Sơn triển khai năm 2024, mạch nước ngầm suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sinh kế (?!).

Trong đơn, người dân cho rằng hoạt động khai thác titan đã khiến nhiều diện tích cây trồng và ao cá bị thiệt hại nặng nề. Hàng chục hecta xoài, dừa và rau màu chết hàng loạt ngay trong thời điểm thu hoạch. Nhiều hộ khẳng định toàn bộ tài sản tích lũy qua nhiều năm đầu tư vào vườn cây gần như mất trắng.

Ông Đặng Thành Lập, một hộ dân có đất gần khu vực dự án, cho biết gia đình có khoảng 16 - 17 ha trồng xoài và điều. Hiện hơn 2.500 cây xoài trên 20 năm tuổi cùng 600 - 700 cây điều đã chết. Trong đó, khoảng 12 ha xoài giáp ranh dự án titan bị ảnh hưởng nặng nhất. "Khi dự án bắt đầu hoạt động từ tháng 4-2024, đến khoảng tháng 8 - 9 cùng năm thì cây bắt đầu khô héo, rụng lá rồi chết dần. Hồ chứa nước của gia đình rộng khoảng 400 m² cũng khô trơ đáy, điều chưa từng xảy ra trong hàng chục năm qua" - ông Lập nói và cho biết trước đây, vườn cây mang lại nguồn thu hàng tỉ đồng mỗi năm, nay gần như mất trắng.

Tương tự, ông Dương Văn Chỉnh - người có hơn 1.000 cây dừa canh tác tại khu vực - cho biết vườn dừa hiện không còn nước tưới. Trước đây, mỗi năm gia đình ông thu hàng ngàn trái dừa, nhiều thời điểm "bán không hết". Nay dừa không đậu trái, nếu đậu thì trái nhỏ và teo tóp, nhiều cây buộc phải chặt bỏ. "Khoảng nửa năm sau khi dự án đi vào khai thác, cây dừa bắt đầu suy kiệt. Trước kia, nước quanh năm chảy dồi dào, giờ thì thiếu hụt nghiêm trọng" - ông Chỉnh chia sẻ.

Trong khi đó, đại diện Công ty CP Đầu tư Tổng hợp Long Sơn - đơn vị khai thác mỏ titan tại khu phố Suối Nước - cho biết dự án sử dụng nguồn nước mặt dẫn từ sông Lũy để phục vụ tuyển quặng. Doanh nghiệp khẳng định nước được sử dụng theo quy trình tuần hoàn: nước sau khi tuyển quặng được thu gom và tái sử dụng.

Trả lời về nghi vấn khai thác nước ngầm, đại diện doanh nghiệp khẳng định không sử dụng nước ngầm tại chỗ. Các giếng hiện có chỉ là giếng quan trắc theo quy định, có thể khiến người dân hiểu nhầm.

Theo hồ sơ do cơ quan chức năng cấp phép, dự án titan sử dụng nước mặt từ sông Lũy để phục vụ khai thác, tuyển rửa quặng ở khu vực Long Sơn - Suối Nước. Giấy phép quy định lượng nước khai thác khoảng 2.571 m³/ngày đêm, thời hạn 5 năm và yêu cầu doanh nghiệp phải quan trắc, giám sát chất lượng nguồn nước, bảo vệ môi trường và báo cáo định kỳ cho cơ quan quản lý.

Đại diện lãnh đạo UBND phường Mũi Né cho biết trước đây đã mời các bên làm việc và thành lập đoàn kiểm tra. Tuy nhiên, sau đó chưa ghi nhận thêm thông tin mới. Hiện nay, khi người dân tiếp tục gửi đơn phản ánh, địa phương sẽ tiến hành xác minh, làm rõ.