Dù có hẹn trước nhưng khi đến đại lý bia Thịnh Vượng (quận 4 - TPHCM), tôi vẫn phải chờ đợi. Khá lâu sau, Liêm mới xuất hiện với những két bia cao ngất ngưởng sau xe. Cơn mưa đầu mùa làm áo anh ướt đẫm. Liêm khệ nệ mang từng két bia chất xuống đất. “Xin lỗi chị, có khách gọi nên phải đi. Lần này hơi xa nên mất nhiều thời gian”- Liêm phân trần.

 

Giảm bên trong, thêm bên ngoài

 

Anh Thạch Trọng Thanh Liêm, đang làm việc tại Công ty Juki- KCX Tân Thuận (TPHCM). Hằng ngày, sau khi tan ca, Liêm chạy đến đại lý bia làm thêm từ 18 giờ đến 23 giờ. “Nhiều hôm đã khuya nhưng khách gọi cũng phải chạy. Nếu mình không đi, lần sau họ không kêu nữa”. Cả tuần nay, công ty cho nghỉ hưởng lương chờ việc, mỗi tháng Liêm chỉ lãnh được khoảng 1 triệu đồng. Anh công nhân (CN) quê ở Sóc Trăng này còn phải lo cho bà nội và cha mẹ ở quê. Câu chuyện đang dở dang, có khách gọi, anh lại vội vã chất hàng lên xe và phóng đi.

 

Anh Trần Quan Chức, đồng nghiệp của Liêm, sau giờ làm cũng tất bật đi giao nước uống. Hôm nào làm ban ngày, Chức đi giao nước vào ban đêm và ngược lại. Chủ nhật, anh làm thêm cả ngày. Với sự chăm chỉ đó, mỗi tháng Chức giao được 20 bình nước, tiền công được 120.000 đồng. Dù 28 tuổi nhưng anh CN quê Đồng Tháp vẫn chưa có ý định lập gia đình. Anh tâm sự: “Hết làm ở công ty đến làm thêm, tôi đâu có thời gian dành để yêu đương. Vả lại, mỗi tháng tôi còn gửi tiền về quê cho cha mẹ và bà ngoại”. Các anh cho biết mấy tuần nay công ty ít hàng, mỗi tuần chỉ còn làm 3 đến 4 ngày. Do vậy, rất nhiều CN túa ra tìm chỗ làm thêm bên ngoài.

 Anh Thạch Trọng Thanh Liêm làm thêm ở đại lý bia

Tương tự, cả tháng nay, Công ty Trường Lợi (KCN Bình Chiểu - TPHCM) không có đơn hàng, CN làm việc cầm chừng. Quá khó khăn, nhiều CN phải bươn chải, tìm thêm công việc bên ngoài. Rất nhiều CN nhận quần áo về cắt chỉ, phục vụ quán cà phê, bỏ mối chim cút... Một CN có vợ vừa mới sinh con cho biết: “Chưa bao giờ cuộc sống CN khó khăn đến như vậy, nếu không làm thêm thì không thể vượt qua được. Chúng tôi chỉ mong công ty có đơn hàng để làm việc kiếm tiền nuôi gia đình”.

 

Chưa mất việc cũng phải lo

 

Mấy tháng nay, sau giờ tan ca, Nguyễn Lê Khá (Công ty Nissey - KCX Tân Thuận) vội đến tiệm chụp ảnh trên đường Huỳnh Tấn Phát (quận 7 - TPHCM) để làm thêm. Công việc chỉnh sửa ảnh mang lại cho Khá mỗi tháng thêm 500.000 đồng. Khá tâm sự: “Tuy vất vả và không có thời gian thư giãn, nghỉ ngơi nhưng tôi có thể học thêm nghề chụp ảnh, chỉnh sửa ảnh. Nếu mai này có tiền, tôi về thị xã Gò Công- Tiền Giang mở một tiệm chụp ảnh chứ làm CN mãi biết bao giờ khá”. Số CN biết lo xa như thế không phải ít. Rất nhiều CN chọn nghề cắt tóc, trang điểm, làm bánh, may... để vừa có thêm thu nhập vừa đề phòng rủi doanh nghiệp không có đơn hàng mới thì cũng có thể sinh sống được bằng sức lao động của mình.

 

Thời gian rảnh, chị Trần Thị Kim (Công ty Freetrend A- KCX Linh Trung II - TPHCM) mang hạt điều về nhà tách vỏ. Chị Kim kể: “Việc này tưởng dễ mà khó. Tách vỏ phải thật nhẹ nhàng, chính xác. Nhiều người làm không cẩn thận, bị bể nhiều, có khi chủ hàng trừ hết chẳng còn đồng tiền công nào”. Mỗi ngày làm chăm chỉ từ 17 giờ đến 22 giờ thì một tuần chị tách được 10 kg hạt điều với tiền công 70.000 đồng. Và cũng không ít lần chị bị chủ hàng trừ chỉ còn 20.000 đồng. Chị tâm sự: “Tôi cũng đang dành dụm tiền để học thêm một nghề phòng thân để nếu không làm CN cũng có thể sống được”.

Cần cù, tiết kiệm

Ở Công ty Gốm sứ Kim Trúc (KCN Tân Bình- TPHCM) ai cũng biết chị Dương Thị Lành như một gương tiết kiệm, chịu khó. Sinh ra trong một gia đình nghèo ở Bến Tre, chị phải nghỉ học sớm, làm lụng phụ cha mẹ nuôi bầy em. Chín năm làm CN, lương tháng nào chị cũng gửi về nhà. Không những thế, chị còn chịu khó mua quần áo, giày dép bày bán ở cổng KCN. Vốn hiền lành, lại chịu khó nên chị được nhiều bạn bè ở công ty, nhà lưu trú ủng hộ. Nhưng mấy tháng nay, đời sống CN khó khăn, thất nghiệp tăng nên việc buôn bán của chị cũng sút giảm. Chị tâm sự: “Tôi chỉ mong CN có việc làm, thu nhập khá để việc buôn bán của mình được thuận lợi”.

Bài và ảnh: Ngân Hà