Giấy chứng nhận do phóng viên mua được sáng 31-12-2011. Ảnh: Trường Hoàng
“Vừa qua, BHXH TPHCM phát hiện nhiều giấy chứng nhận giả ghi tên công nhân (CN) làm việc tại Công ty Sung Shin Việt Nam (quận Thủ Đức-TPHCM). Khi chúng tôi làm việc với CN có tên trong giấy chứng nhận, tất cả đều cho biết không đi khám bệnh mà mua giấy chứng nhận về nộp cho công ty để được nghỉ làm việc”. Ông Nguyễn Đăng Tiến, Phó Giám đốc BHXH TPHCM, cho biết như vậy.

Muốn giấy gì có giấy đó!

Được một người quen chỉ dẫn, lúc 10 giờ 45 phút ngày 31-12-2011, chúng tôi ghé vào nhà thuốc tây P.K  trước KCN Bình Đường (thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương). Biết chúng tôi muốn mua giấy chứng nhận, chị chủ tiệm bảo: “Trước đây có bán nhưng giờ “động” quá nên không bán nữa”. Rời nhà thuốc tây P.K, chúng tôi ghé vào nhà thuốc tây H.L gần đó. Thấy trên các tủ thuốc có dán thông báo bán hồ sơ xin việc tại các KCX-KCN, chúng tôi hỏi mua giấy chứng nhận nghỉ bệnh thì chủ tiệm bảo: “Lúc trước có bán nhưng giờ người chạy đường dây về quê rồi, chắc qua Tết Nguyên đán mới quay lại. Mấy bữa nay CN hỏi mua nhiều quá trời mà không có hàng bán”. Trước khi chúng tôi rời tiệm, chị căn dặn: “Qua Tết Nguyên đán, khi nào cần thì quay lại mua nha em”.

Chúng tôi quyết định đến KCX Linh Trung I (quận Thủ Đức-TPHCM). Thấy chúng tôi, một thanh niên dáng người cao ráo, da ngăm đen chạy xe ôm hỏi: “Về đâu em?”. Tôi trả lời: “Em đi mua giấy nghỉ bệnh”. Tần ngần nhìn chúng tôi một lát, anh ta xuống giọng: “Em hỏi đúng người rồi đó”. Tôi hớn hở: “Anh bán hả?”. “Không, nhưng anh biết chỗ bán rẻ, chỉ 30.000 đồng/ngày thôi”. Thấy chúng tôi còn chần chừ, anh tiếp thị thêm: “Yên tâm đi. Giấy của bệnh viện đàng hoàng, bảo đảm chất lượng”. Nói rồi anh ta bảo tôi lên xe chở tới khu Việt Lập (thị trấn Dĩ An, Bình Dương).

Chúng tôi ghé vào nhà thuốc tư nhân T.T. Thấy người quen, chị chủ tiệm vui vẻ: “Mua giấy nghỉ bệnh hả em? Cho chị xem thẻ BHYT đi”. Cầm thẻ BHYT trên tay, chị chủ tiệm hỏi tiếp: “Em làm công ty nào?”. “Em làm Công ty V.V ở quận 12”- tôi trả lời. Chị hớn hở: “Vậy thì tốt, chứ các công ty ở khu vực này thì chị không dám bán đâu vì lúc này kiểm tra ghê lắm. Ở đây loại nghỉ thường cũng có mà loại nghỉ hưởng BHXH cũng có; nghỉ mấy ngày cũng được”. “Em muốn mua loại nghỉ hưởng BHXH, cho em nghỉ 3 ngày đi” – tôi trả lời. Sau khi đưa giấy nghỉ làm việc cho chúng tôi, chị chủ tiệm dặn thêm: “Nhớ “bo” cho chú xe ôm 10.000 đồng nha em”.

Trục lợi BHXH

BHXH TP cho biết đã tiến hành điều tra xác minh sau khi phát hiện vụ việc tại Công ty Sung Shin Việt Nam. Có 7 CN khai mua giấy nghỉ làm việc tại một số nhà thuốc ở khu Việt Lập, 2 trường hợp mua tại nhà thuốc gần KCN Bình Đường, 2 trường hợp nhờ người khác mua giúp với giá từ 50.000 đồng đến 170.000 đồng/phiếu tùy theo số ngày nghỉ. Ngoài ra, kiểm tra giấy chứng nhận do Công ty Sung Shin Việt Nam nộp từ tháng 5-2011 đến tháng 11-2011, BHXH TP phát hiện 351 giấy có dấu hiệu giả mạo, trong đó 157 giấy được xác nhận là giấy giả mạo. Tổng số tiền đơn vị đã trả cho người lao động sở hữu các giấy nghỉ bệnh này là hơn 20 triệu đồng. Còn lại 194 giấy có dấu hiệu giả mạo vẫn đang trong quá trình xác minh.

Theo quy định, giấy chứng nhận nghỉ bệnh do cơ quan BHXH cấp cho các cơ sở có tham gia khám, chữa bệnh BHYT. Các cơ sở này chứng nhận bệnh và xác nhận thời gian nghỉ bệnh cho bệnh nhân có khám chữa bệnh. Người bệnh sau đó mang giấy về để được cơ quan BHXH thanh toán lại, mỗi ngày nghỉ bệnh được hưởng 75% ngày lương.

Thời gian gần đây đã có hàng trăm giấy chứng nhận bị cơ quan BHXH từ chối chi trả vì là giấy giả, tập trung ở khu vực quận Thủ Đức-TPHCM và thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. BHXH TPHCM đề nghị công an điều tra vào cuộc.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu,Phó Chủ tịch Hội Luật gia TPHCM:

Phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm

Người sử dụng giấy chứng nhận giả mạo, nếu chưa đến mức độ phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị xử lý hành chính. Theo đó, hành vi làm giả hồ sơ để hưởng chế độ BHXH bị phạt tiền từ 1 triệu đến 5 triệu đồng. Ngoài ra, Bộ Luật Hình sự quy định người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ đó nhằm lừa dối cơ quan, tổ chức hoặc công dân thì bị phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng và tùy mức độ phạm tội có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm. Còn người nào làm, cấp giấy tờ giả giả mạo chữ ký của người có chức vụ quyền hạn sẽ bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Trường Hoàng - Phan Anh