Những “nông dân” trong nhà máy

Hành xử cảm tính, bất chấp nội quy

Vụ hai công nhân (CN) Nguyễn Thị Lý và Lê Thị Tần của Công ty TNHH Canon VN bị cán bộ quản lý trói chân vì tự ý bỏ về trong lúc đang làm việc hôm 11-4, đã gây bức xúc trong dư luận về cách hành xử thô bạo với người lao động (Báo Người Lao Động đã thông tin). Song, ở một góc độ khác, thái độ làm việc theo kiểu “thích thì làm, không thích thì nghỉ” của 2 CN trên cũng đáng bị phê phán. Đáng buồn là, cung cách làm việc tùy tiện ấy còn phổ biến trong một bộ phận CN.

Thích thì nghỉ, mặc doanh nghiệp “đau đầu”

Đa phần CN tại các TP lớn hiện nay xuất thân từ các vùng quê. Ông Nguyễn Văn Thủy, Giám đốc Công ty Tân Phú Cường (quận 12 - TPHCM), cho biết: “Sinh ra, lớn lên ở nông thôn nên nếp nghĩ, nếp làm của nhiều CN rất cảm tính. Họ có thể nghỉ việc chỉ vì... không thích tổ trưởng. Ngược lại, cũng có trường hợp, nếu đã thích một chuyền trưởng nào thì khi người đó sang công ty khác làm việc, họ cũng đi theo, dù bị mất quyền lợi của thời gian làm việc trước đó. Tại công ty đã từng xảy ra trường hợp gần 200 CN bỏ việc đi theo chuyền trưởng. Sau đó, do mức lương ở công ty mới quá thấp nên một số người đã quay lại”.

Một vấn đề khác làm doanh nghiệp “đau đầu” là CN nghỉ việc tùy tiện: Bạn ở quê lên chơi - nghỉ, nhà có đám giỗ - nghỉ; thậm chí buồn người yêu cũng nghỉ... Đáng nói là khi nghỉ tùy tiện như trên, CN lại không xin phép trước để công ty bố trí người thay thế. Hậu quả của những chuyện này là doanh nghiệp lãnh đủ, có khi phải bồi thường đơn hàng vì chậm tiến độ. Trường hợp xấu nhất là đối tác cắt hợp đồng.

Thót tim vì sự hời hợt

Với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp dệt may, chế biến gỗ, hóa chất, nỗi lo về cháy nổ luôn ám ảnh. Chỉ một phút lơ là, cơ nghiệp gầy dựng bao năm có thể ra tro! Thế nhưng, rất nhiều CN không ý thức hết sự nguy hiểm, rủi ro đó nên hành động hời hợt, tắc trách. Tại Công ty O. (KCX Tân Thuận - TPHCM), sợ xảy ra cháy nổ, công ty cấm nấu nướng trong công ty. Thế nhưng CN vẫn lén lút nấu nướng. Vừa qua, công ty kiểm tra đột xuất, phát hiện một bếp dầu trong nhà vệ sinh. Hỏi ra mới biết, có CN mang cà phê bột, mì gói vào công ty để bán. Cũng may, chưa có sự cố đáng tiếc nào xảy ra.

Tại một doanh nghiệp ở quận 12 - TPHCM có những bãi cỏ để CN nghỉ giải lao, thậm chí có thể hút thuốc. Thế nhưng, nhiều CN không thích hút thuốc ở bãi cỏ này mà vào... nhà vệ sinh hút. Có hôm, nhiều người tập trung hút thuốc trong nhà vệ sinh làm hệ thống báo cháy của công ty báo động làm cả công ty náo loạn.

Có trường hợp bảo vệ một doanh nghiệp vì lười biếng đã gây ra hỏa hoạn. Thay vì mỗi buổi chiều phải mang rác ra ngoài đổ thì một bảo vệ nảy ra “sáng kiến” đốt rác tại chỗ để khỏi phải mang vác! Không hiểu anh ta đốt thế nào mà cháy cả đường dây điện chính của công ty, lan sang tường doanh nghiệp bên cạnh. Cũng may, CN kịp thời dập tắt.

Một lúc bốc đồng, thiệt hại tiền tỉ

Ông Yên Khải Vinh, Giám đốc Xí nghiệp Rubimex 3 (huyện Bình Chánh - TPHCM), cho biết: Doanh nghiệp không dám đòi hỏi CN phải có tác phong công nghiệp theo đúng “chuẩn” mà chỉ hy vọng họ thực hiện tốt nội quy lao động. Nhưng điều đó cũng chưa làm được. Ông Vinh dẫn chứng: Từ sự thỏa thuận làm thêm giờ với CN, công ty ký hợp đồng với đối tác, xây dựng tiến độ sản xuất. Thế nhưng chỉ vì những bất đồng nhỏ, CN không chịu tăng ca. Vậy là tiến độ giao hàng bị trễ, công ty bị phạt nặng, lại phải giao hàng qua đường hàng không, làm tăng chi phí. Hiện nay, cước phí giao hàng qua đường hàng không là 3 USD/kg. Một đơn hàng loại vừa bị trễ sẽ tốn thêm vài chục ngàn USD. Số tiền này có khi là lợi nhuận của cả một năm làm việc cật lực của doanh nghiệp.

Mới đây, tại Công ty Kingwell (quận 12 - TPHCM), 250 CN đình công chỉ vì... bữa ăn giữa ca không ngon. Còn tại Công ty AMW, khi bị chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn, dù đã khởi kiện ra tòa nhưng một số CN vẫn “canh” trước cổng công ty để đánh những CN và chuyên gia mà họ không ưa!

Ông Trần Thành Phong, Giám đốc Công ty Tiên Châu (quận 3 - TPHCM), nhìn nhận: “Hiểu một cách đơn giản, tác phong công nghiệp là hành vi, cử chỉ, nói năng; là lề lối làm việc, ứng xử sao cho “cỗ máy” doanh nghiệp vận hành một cách đồng bộ, hiệu quả nhất. Một khi những chủ thể tham gia quá trình vận hành cỗ máy ấy chưa hoàn thiện thì vẫn còn rất khó để vươn tới một tác phong công nghiệp thật sự, và cũng khó lòng hội nhập với sân chơi toàn cầu”.