Xã hội luôn là đa chiều và mỗi người một ý. Và thông qua đó, người ta có thể suy diễn, liên hệ ra nhiều điều, như xu hướng chung, thậm chí cả mặt bằng trình độ nhận thức của cộng đồng. Điều đáng mừng là những gì thực tế diễn ra trên MXH trong thời gian qua cho thấy cái tốt và tính tích cực vẫn là nền tảng và chiếm thế đa số. MXH không phải chỉ có tiêu cực, mọi sự thường bị làm quá lên là bởi đặc thù của MXH - nặc danh, không biên giới, lan tỏa rộng với tốc độ gần như tức thời.

Mạng giám sát và giám sát mạng. Đó chính là 2 thực tế song hành với nhau hiện nay. Cụ thể là trong khi nhà chức trách các nước đều nhận thức được sức mạnh của MXH nên luôn tìm mọi cách để có thể cầm cương nó, chí ít là giám sát để hạn chế tới mức thấp nhất những tiêu cực từ mạng. Ở chiều ngược lại, chính MXH cũng đang giám sát, "canh me" cả xã hội - trong đó, tất nhiên, có cả các hành vi của nhà chức trách. Có thể nói rằng, với sự hỗ trợ của công nghệ cao, cả hai phía đều giám sát nhau ngày càng tốt hơn. Chẳng hạn, nhà chức trách bên cạnh việc xã hội hóa những nỗ lực tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của người dân, còn kết hợp chặt chẽ hơn với các nhà cung cấp dịch vụ mạng để kiểm soát hành vi mạng tích cực hơn, thậm chí khai thác ưu thế của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để lọc nội dung tốt hơn. Không thể phủ nhận việc nhà chức trách áp dụng các điều luật, quy định pháp lý để xử phạt nghiêm minh các hành vi phạm pháp trên MXH đã làm chùn tay phím cư dân mạng. Cùng lúc đó, với đặc thù của mình cộng thêm sự trợ thủ của các công nghệ tiên tiến, MXH đang làm rất tốt chức năng giám sát xã hội của mình. Ban đầu, MXH chỉ là tạo sân chơi và phương tiện cho cộng đồng chia sẻ thông tin và tâm tư tình cảm của mình cùng với giải trí. Nhưng rồi, chính cộng đồng mạng đã nhận ra thế mạnh của MXH còn có thể giám sát. Kết quả nhãn tiền là trong thời gian qua, vô số cái xấu, người có hại cho xã hội đã bị cộng đồng mạng soi và cho lên sóng. Đồng thời, những người tốt, việc tốt được lan tỏa, chia sẻ trên mạng cũng góp phần tích cực làm cho xã hội ngày càng tốt hơn, chí ít là nguồn động viên người ta có thêm niềm tin và hy vọng để sống tốt. Ngoại trừ những kẻ thuộc về bản chất và bất chấp thì mới không biết kiêng dè sức mạnh giám sát của MXH. Và hầu như họ đều phải trả giá, thậm chí rất đắt.

Vì thế, chẳng nên dại dột và ngạo mạn mà đùa với mạng.


Phạm Hồng Phước