Trong khi ê-kíp thực hiện MV gây tranh cãi kia tỏ ra an tâm với giải pháp gắn nhãn độ tuổi vì "nước ngoài vẫn làm như vậy" nhưng chắc chắn ai cũng hiểu đó chỉ là hình thức và theo quy định. Thực tế, chẳng thể nào cấm được những người dưới tuổi xem những nội dung dành cho người lớn hơn mình. Thậm chí, mác 16+ không những không hạn chế mà còn kích thích lứa tuổi tò mò, khám phá.

Càng nguy hiểm hơn khi nhân vật có những hành động "có vấn đề" được thực hiện bởi những "người của công chúng", những thần tượng của giới trẻ. Ai cũng hiểu những "idol" này có sức mạnh lôi cuốn người hâm mộ của mình bắt chước, làm theo từ những hình ảnh hằn sâu vào tâm thức của trẻ em - những người non dạ.

YouTube áp dụng quy định kép về gắn nhãn giới hạn độ tuổi: tự người tải video quyết định theo đánh giá của mình và do YouTube quyết định theo nguyên tắc cộng đồng của YouTube (YouTube sẽ gắn nhãn theo đánh giá của mình bất kể chủ video gắn nhãn nào hoặc có gắn hay không và nhãn của YouTube là vĩnh viễn). YouTube còn tạo điều kiện dễ dàng cho các thành viên gắn nhãn độ tuổi khi đang tải video lên hay bổ sung cho các video đã tải từ trước. YouTube cũng khuyến cáo người tải video cân nhắc gắn nhãn độ tuổi cho các video dựa trên tính bạo lực, hình ảnh phản cảm, ảnh khỏa thân, nội dung khiêu dâm hay mô tả các hoạt động nguy hiểm, bất hợp pháp. Để thực thi quy định gắn nhãn độ tuổi, YouTube sẽ buộc người muốn xem các video đó (đặc biệt như video 18+) phải đăng nhập bằng tài khoản cá nhân để xác thực đủ tuổi. Ở Việt Nam, việc dán nhãn phổ biến được sử dụng trong điện ảnh, các phim chiếu rạp. Từ đầu năm 2017, Cục Ðiện ảnh (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) đã chính thức quy định 4 mức nhãn cho phim khi ra chiếu rạp: P là phim phù hợp khán giả ở mọi lứa tuổi, C13 cho khán giả từ 13 tuổi trở lên, C16 cho khán giả từ tuổi 16 và C18 cho khán giả từ tuổi 18.

Điều đáng nói là việc gắn nhãn độ tuổi thực chất chỉ có giá trị ở phía người cung cấp nội dung, còn việc thực thi lại tùy vào hành lang pháp lý từng nước và căn cơ nhất vẫn là ý thức và trình độ văn hóa của cộng đồng. Vì vậy, cách tốt nhất khi tung ra các nội dung trên mạng xã hội là không nên lạm dụng việc gắn nhãn mác cảnh báo rồi thoải mái thể hiện. Những người càng nổi tiếng, càng có sức ảnh hưởng thì càng phải luôn cẩn trọng trong từ lời ăn tiếng nói đến hành động trước công chúng.


Phạm Hồng Phước