Đầu tư AI phù hợp với nguồn lực

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) không còn dừng ở mức xu hướng mà đã trở thành yêu cầu mang tính chiến lược, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa vận hành. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả, doanh nghiệp (DN) cần cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố như chi phí, hạ tầng, nguồn lực và thời gian.

Tối ưu hóa vận hành

Hiện nay, nhiều DN trong nước bắt đầu khai thác AI để giải quyết các bài toán quản lý, từ chăm sóc khách hàng, bán hàng đến vận hành và mở rộng thị trường.

Đại diện thương hiệu HADAKI - nền tảng thương mại điện tử chuyên về đồ bảo hộ thể thao và chống chấn thương - cho biết đã triển khai Business AI trên Messenger và đã giúp DN xử lý hiệu quả lượng lớn yêu cầu của khách hàng, qua đó tăng 20% tỉ lệ chuyển đổi, gấp đôi năng lực xử lý tin nhắn và cải thiện giá trị đơn hàng nhờ hỗ trợ 24/7. Trước đó, đội ngũ chăm sóc khách hàng của DN thường xuyên quá tải với hàng ngàn tin nhắn mỗi ngày, điều này dễ dẫn đến sai sót, khiến khách hàng không hài lòng. "Sau khi ứng dụng AI, quá trình tương tác được tự động hóa, nâng cao độ chính xác và tạo điều kiện để DN mở rộng sang các thị trường quốc tế" - đại diện này chia sẻ.

Shopee đang đẩy mạnh tích hợp AI vào hệ sinh thái người bán. Trong quý I/2026, sàn đã giới thiệu các tính năng mới trên ứng dụng Kênh Người Bán cho phép tối ưu hình ảnh và cá nhân hóa sản phẩm bằng AI, góp phần tăng khả năng thu hút người dùng và cải thiện hiệu quả kinh doanh của nhà bán hàng.

Ở lĩnh vực dịch vụ công, Tổng Công ty Điện lực TP HCM (EVNHCMC) cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt từ chuyển đổi số gắn với AI. Hiện 100% dịch vụ khách hàng đã được số hóa, cho phép người dùng tiếp cận mọi lúc, mọi nơi. DN đồng thời ứng dụng AI trong trả lời tự động, phân tích hành vi khách hàng và nâng cao trải nghiệm trên các nền tảng số như ứng dụng chăm sóc khách hàng, website thực tế ảo 360 độ hay hệ thống thanh toán không tiền mặt. Nhờ đó, tỉ lệ khách hàng đánh giá hài lòng từ 4 sao trở lên luôn duy trì trên 97%.

Ở góc độ vận hành bán lẻ, theo ông Lương Tất Trung, Giám đốc Công nghệ 7-Eleven Việt Nam, đơn vị triển khai AI kết hợp với mô hình bán hàng đa kênh nhằm cung cấp dịch vụ trên app, website đến các nền tảng số khác. Hệ thống này cho phép cập nhật tồn kho theo thời gian thực, xử lý thanh toán tức thì, giúp đơn hàng được xử lý nhanh và chính xác hơn. Đáng chú ý, AI agent tại 7-Eleven được ví như một "cửa hàng trưởng", có khả năng phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định trong vận hành. Công nghệ này hỗ trợ dự báo nhu cầu theo mùa vụ, lập kế hoạch nhập hàng, từ đó hạn chế tình trạng thiếu hụt hoặc tồn kho. Nhờ nền tảng hạ tầng Cloud trong nước, DN còn tiết kiệm 60%-70% chi phí so với sử dụng dịch vụ nước ngoài. Ông Trung cho hay hiệu quả từ việc ứng dụng AI cũng thể hiện rõ qua các chỉ số vận hành. Tỉ lệ hủy đơn trên GrabMart giảm còn khoảng 4,33%, thời gian xử lý đơn rút ngắn xuống dưới 3 phút, trong khi giá trị trung bình mỗi đơn hàng tăng khoảng 30%.

"Ở cấp độ cửa hàng, mỗi điểm bán chỉ cần khoảng 2 nhân sự với chi phí công nghệ duy trì ở mức thấp khoảng 550.000 đồng/cửa hàng và gần như không xảy ra gián đoạn hệ thống" - ông Lương Tất Trung nói.

Còn nhiều rào cản

Dù mang lại nhiều lợi ích, không ít DN cho rằng AI vẫn là lĩnh vực mới, cần đầu tư bài bản về nguồn lực và thời gian để nghiên cứu, triển khai. Ông Vũ Thanh Tùng, Tổng Giám đốc GreenNode, cho biết đơn vị đang phải giải bài toán hạ tầng vận hành trơn tru 24/7 để phục vụ nhu cầu mở rộng của 7-Eleven Việt Nam. Bên cạnh đó là các rào cản vĩ mô như chi phí điện năng gia tăng, tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và chip GPU trên toàn cầu, cũng như quy định nhập khẩu thiết bị từ Mỹ. Thách thức lớn nhất là tối ưu các chi phí này để cung cấp hạ tầng AI sẵn sàng với mức giá hợp lý cho khách hàng.

Theo ghi nhận, việc sử dụng giải pháp công nghệ trong nước có thể giúp DN tiết kiệm chi phí từ 3-5 lần so với đối tác nước ngoài. Trong bối cảnh quy mô đầu tư tăng mạnh, nếu phụ thuộc vào nhà cung cấp ngoại, chi phí có thể bị đẩy lên mức khó kiểm soát, dù AI vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt. Ông Ryohei Oda, Tổng Giám đốc ABeam Consulting Vietnam, nhận định chi phí triển khai AI trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, một hướng đi giúp tối ưu chi phí là phát triển và sử dụng các giải pháp AI "nội địa", được xây dựng tại Việt Nam để phục vụ người dùng trong nước. Khi các sản phẩm này đạt mức hoàn thiện và được ứng dụng rộng rãi, chi phí có thể giảm, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh. DN không nên chỉ nhìn vào chi phí cao hay thấp, mà cần đánh giá giá trị mang lại từ khoản đầu tư. Bài toán không phải là bỏ ra 1 triệu USD cho AI có đắt hay không, mà là khoản đầu tư đó mang lại lợi ích gì. Nếu AI giúp tiết giảm chi phí vượt mức đầu tư, chẳng hạn 1,1 triệu USD, thì đây là quyết định hợp lý; ngược lại, DN cần cân nhắc. "AI nên được nhìn nhận như một khoản đầu tư dài hạn thay vì chi phí trước mắt. Nếu có thể hoàn vốn trong vòng 3-5 năm, những năm tiếp theo sẽ bắt đầu tạo ra lợi nhuận và giá trị bền vững" - ông Oda nói.

Ở góc độ nền tảng, theo ông Khôi Lê, Giám đốc quốc gia của Meta tại Việt Nam, nhắn tin vẫn là kênh tương tác được người Việt ưu tiên khi kết nối với thương hiệu. Việc triển khai Business AI trên Messenger giúp DN không chỉ phản hồi khách hàng 24/7, đơn giản hóa trải nghiệm mà còn đóng vai trò như một "trợ lý số", phản ánh hiểu biết kinh doanh và tiếng nói thương hiệu, qua đó hỗ trợ vận hành và mở rộng quy mô.

Theo các chuyên gia, trong vòng 3-5 năm tới, AI được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, mở ra nhiều cơ hội cho những DN sớm tham gia và làm chủ công nghệ.